Rodi

De waarheid achter het Wilhelmus

Ingezonden door Piet Kroon als reactie op de column van Wally Ooms in de krant van zondag 2 juli
In meerdere lagen van onze bevolking heerst in toenemende mate de overtuiging dat wij bij sportieve evenementen met gemengde gevoelens resulterend in een cocktail van jaloezie, bewondering en schaamte getuige zouden zijn van sporters en supporters uit andere landen die uit volle borst luidkeels hun nationale hymne ten gehore brengen. Onze eigen muzikale reproductie van het volkslied zou hier magertjes bij afsteken. Volgens mij valt dit reuze mee. Over het algemeen is het in brede zin matig gesteld met het vocale niveau van het meezingend publiek. Vaak worden de volksliederen bij een interland van menig deelnemend land – en niet alleen Nederland – op allerlei manieren meegezongen, soms enthousiast uit volle borst, soms aarzelend en zoekend naar de juiste tekst. Muzikale hoogstandjes zijn het meestal niet want het middel heeft een ander doel: aanmoediging om als één man achter je team te staan. Wie maalt er dan om een valse noot? Is ons eigen volkslied dan in een verdomhoekje beland of moet het worden afgedankt?
Omgekeerd zouden wij zélf met respect ons éigen volkslied op een voetstuk moeten plaatsen. Wel moet ik samen met de critici beamen dat vele oude tradities in ons land bijna als drieletterwoorden in een afgeschreven boek op de plank zijn beland. Dit geldt met name voor de wijze waarop velen twijfelen aan de waarde van ons eigen volkslied. Waarom staat het bij sommigen in zo een respectloos daglicht? Misschien is dit wel te wijten aan het feit dat zo weinig mensen weten waar de oorsprong van ons nationale volkslied ligt. Wat betreft het Wilhelmus is dit eigenlijk een literaire doodzonde, een aanslag op ons nationale erfgoed.
Even een mini-college geschiedenis. Het Wilhelmus is in zijn oorsprong een geuzenlied. Het is ontstaan tijdens de eerste jaren van de Tachtigjarige Oorlog, vlak na de dramatische aftocht van het huurleger van Prins Willem van Oranje-Nassau. De dichter van dit lied, waarover de identiteit nu nog steeds onenigheid bestaat, beschrijft de nederlaag van het leger van de prins, verdedigt zijn heldhaftige dadendrang en bemoedigt hem bij de strijd tegen de Spaanse overheersing. Inderdaad, hij was van Duits Bloed en hij heeft de koning van Spanje altijd geëerd, ook waar! Maar eigenlijk strekt hem dit juist tot eer.
Een geboren Nassau, stadhouder van Holland en Zeeland, in dienst van koning-keizer Karel V en later Philips II was hij een trouw onderdaan. Ondanks dit werd hij de animator en katalysator van de vrijheidsstrijd tegen de brute Spaanse overheersing, nota bene in zijn buurland, dat later zou uitgroeien tot de Republiek der zeven Nederlandse Provinciën. Hij streed dus niet tegen de koning, maar tegen diens slechte raadgevers en het strekt hem tot eer dat juist hij als geboren Duitser zijn vaderland verliet om voor te gaan in de onafhankelijkheidsstrijd van zijn buurland, ten koste van veel opoffering en ontbering. Dit belangrijke gegeven is in het Wilhelmus samengevat. De dichter van dit prachtige geuzenlied, waarvan de identiteit tot op heden nog steeds onderwerp van discussie is, plaatst de Vader des Vaderlands op het voetstuk van de stichter van Nederland en verdedigt in een prachtige tekst een heldhaftige vrijheidsstrijder en steekt hem na de verloren veldslag tegen de Hertog van Alva een bemoedigend hart onder de riem.
Dan zouden wij tegen wil en dank een prijsvraag moeten organiseren om te komen tot een nieuw volkslied? We weten hoe rampzalig het is afgelopen met de introductie van het Koningslied. Zo vele hoofden bedachten zo vele zinnen. Thema en traditie verzandden in een onsamenhangende brei van woorden in een lied dat als een zandkasteel aan onze vaderlandse kust instortte en jammerlijk in de golven verdween. Het sloeg de toon finaal mis. Het Wilhelmus doet dit juist niet. En dan te bedenken dat het Wilhelmus via een historische omweg als nationale hymne is ontstaan. Heel lang heeft het lied van Tollens 'Wien Neerlands bloed' als ons volkslied geklonken. Ironisch genoeg is dit lied tot officieel volkslied gekozen na een prijsvraag die is uitgeschreven ter gelegenheid van de stichting van het Koninkrijk der Nederlanden in 1815, maar vanaf het einde van de 19e eeuw werd het steeds gebruikelijker om het Wilhelmus te laten horen bij officiële gelegenheden, als lied dat bij ons vorstenhuis hoort.
Op 10 mei 1932 maakte het lied 'Wien Neerlands Bloed' definitief voor het aloude Wilhelmus plaats. Lang niet iedereen hoeft te denken aan de diepe achtergrond ervan. Dit is niet nodig. Het is als het 'Lang zal ze leven!' dat in gepaste feeststemming, maar wel met enige reserve wordt meegezongen voor een glunderende 95-jarige oma. Zing het dan maar gewoon, het verklankt zoveel meer dan wat je luidkeels feestelijk ten gehore brengt!

Artikel geplaatst op donderdag 13 juli 2017 - 11:05



Reacties (0)


Reageer

Hoorn
Dineren in de kas met SG Newton BLOKKER - De leerlingen van de Cooking Skills-klas van SG Newton aan het Dampten 22 in Hoorn koken en serveren woensdag 27 en donderdag 28 september een driegangen verrassingsmenu in de historische druivenkas aan de Koewijzend 4 in Blokker. De opbrengst van het diner is bestemd voor de verdere realisering... Crowdfundingactie 'Met Finn Europa in!' HOORN - Drievoudig jeugdkampioen badminton van Nederland. Als vijftienjarige gevraagd worden om intern op Papendal te wonen. Grenzeloos ambitieus zijn en alles voor de sport over hebben. Dan ook nog van kenners te horen krijgen dat je Europa in moet om de volgende stappen in de sport te zetten. Dat... Dierentehuis Hoorn houdt open dag HOORN - Het dierentehuis in Hoorn houdt zondag 1 oktober haar jaarlijkse open dag. Tussen 13.00 en 16.00 uur kan het publiek een kijkje nemen achter de schermen. Ontdek alles over het asielwerk en de mogelijkheden voor pension voor eigen hond of kat. Natuurlijk kunnen bezoekers ook kennismaken met de... Theatervoorstelling 'Oldtimers' voor (eenzame) ouderen HOORN - In het kader van de Week van de Eenzaamheid (21 september tot 1 oktober) organiseert Stichting Netwerk samen met Omring, MEE & de Wering, 1.Hoorn en gezondheidscentrum Kersenboogerd de gratis theatervoorstelling 'Oldtimers' voor (eenzame) ouderen in Hoorn. Iedereen die zich eenzaam voelt, betrokken is bij ouderen of zich... Stichting Leergeld viert jubileum met symposium HOORN - Tóch mee op het schoolreisje. Ook als er thuis geen geld voor is. Tóch nieuwe voetbalschoenen. Ook als ouders die niet kunnen betalen. Met steun van Stichting Leergeld West-Friesland kunnen kinderen uit gezinnen met geldgebrek alsnog volop meedraaien. De vrijwilligers van Leergeld vieren het tienjarig bestaan van hun... Kookworkshop in Westfriesgasthuis HOORN - In het kader van de Dutch Agri Food Week verzorgt het Westfriesgasthuis zaterdag 14 oktober een kookworkshop voor belangstellenden. Tijdens de workshop laten de koks van het Westfriesgasthuis zien hoe je smaakvol kan koken zonder zout toe te voegen. Van 9 tot en met 19 oktober is het... Stella Burggraaf exposeert landschappen in Westfriesgasthuis HOORN - Stella Burggraaf exposeert tot 6 januari 2018 olieverflandschappen in het Westfriesgasthuis in Hoorn. Haar schilderijen zijn geen registratie van de werkelijkheid, maar geven een impressie. Niet-bestaande plekken, die je eigenlijk overal in Nederland kunt tegenkomen. Uitgangspunt daarbij is de horizon, waaromheen zij haar eigen beeld creëert; ruimtelijk en... Expositie Ruud Spil HOORN - Koeienkunstenaar Ruud Spil exposeert zondag 24 september zijn schilderijen in Het Huis Verloren aan de Kerkstraat in Hoorn. Koeien van Stille Pieter, varkens uit Berkhout, ploegende paarden van Opperdoes en landgeiten van MAK Blokweer; dit is een greep uit de serie 'Buitengewoon West-Friesland' waarvoor Spil deze zomer op... Van appel tot moes BLOKKER - Wat maakt appels zo gezond? Waar komen ze vandaan? En kan je de pitten van de appel eigenlijk eten? Ontdek zondag 1 oktober alles over appels bij MAK Blokweer, Kloosterhout 1-2 in Blokker. Kinderen tussen de zes en twaalf jaar kunnen hun eigen appelmoes maken. Deze doemiddag duurt... Kort nieuws DepressieHOORN - GGZ Noord-Holland-Noord houdt donderdag 21 september aan de Maelsonstraat 1 in Hoorn een informatiebijeenkomst over depressie. De bijeenkomst is van 19.00 tot 21.00 uur. Familieleden, mantelzorgers en direct betrokkenen zijn van harte welkom. Wat is een depressie? Hoe ontstaat het? Welke behandelingen zijn er mogelijk? Wat voor medicijnen... D’r op uit MuziekSchellinkhout- Zon 17 sept - Optreden van het Highland Saxofoonkwartet, met zowel klassieke als moderne muziek, in de Martinuskerk. Aanvang 15.00 uur, entree 10 euro. Kinderen tot 12 jaar betalen 5 euro. MarktenHoorn- Zon 24 sept - Rommelmarkt op de Baljuw (wijk Risdam Zuid), georganiseerd door de bewoners. Open van... Dier van de Week HOORN - Tommie is een lieve, gecastreerde kater van tien jaar oud. Omdat hij gevonden is, is er niets bekend over zijn achtergrond. Tommie is dol op knuffelen maar soms nog ineens schrikachtig. Dit komt waarschijnlijk doordat hij lang buiten heeft geleefd. Het dierentehuis zoekt voor hem een rustig nieuw... Negende editie Speeldag NL nóg grootser
Spelen, springen en rennen in Hoornse binnenstad
HOORN - Spelen, springen en rennen in de binnenstad van Hoorn; dat kan zondag 17 september tijdens Speeldag NL, het grootste, gaafste en gratis kids-event van Nederland. Alles wat met spellen en spelen te maken heeft, komt deze dag naar Hoorn. Alle deelnemers en tientallen attracties worden opgesteld in de...
Maak kennis met kolfsport BERKHOUT - Kolfvereniging RSJ verzorgt vanaf vrijdag 29 september een kolfclinic voor beginners. Vijf weken kunnen geïnteresseerden - zowel mannen als vrouwen - deze clinic gratis bijwonen en zo kennismaken met de kolfsport. Spelmateriaal is aanwezig. Kom naar café De Ridder, Kerkebuurt 171 in Berkhout. De andere data zijn 6,... Filmavond HOORN - In het Foreestenhuis aan het Grote Oost 43 in Hoorn wordt maandag 18 september de film 'Noah' van regisseur Darren Aronofsky vertoond. In een wrede wereld die overheerst wordt door krijgsheren en barbaarse troepen, staat één man aan de kant van het goede: Noach. Noach heeft elke nacht... Gezondheidszorg in West-Friesland krijgt ruime voldoende REGIO - Inwoners van oostelijk West-Friesland geven de gezondheidszorg in hun regio een mooi rapportcijfer: 7,5. Slechts twee procent geeft de gezondheidszorg in de regio een onvoldoende. Maar ze zijn tegelijk bezorgd over de toekomst en willen dat het huidige kwaliteitsniveau minimaal gehandhaafd blijft en op sommige onderdelen nog verbetert.... Mannenavond bij UpTight HOORN - Als man bij een koor gaan zingen? En ook lid blijven? De mannen van soul- en gospelkoor UpTight weten wel waarom zij dat doen. Zelf ervaren waarom zingen bij een koor leuk, gezellig, leerzaam en goed voor de muzikaliteit is? Wees dinsdag 26 september welkom op de mannenavond... Projectkoor Young Forever bestaat 25 jaar HOORN - Het projectkoor Young Forever, dat uit bijna honderd leden bestaat, viert vrijdag 13 en zaterdag 14 oktober het 25-jarig bestaan. Deze dagen verzorgt het koor het jubileumconcert 'Thuis' in Schouwburg Het Park in Hoorn. Alle muziek van dit project is van Nederlandse bodem. Muziek van Anouk, Kensington, Claudia... Wandeltocht Rondje Hoorn HOORN - Voor de vijfde keer vindt zondag 24 september de wandeltocht Rondje Hoorn plaats. Er zijn verschillende afstanden te kiezen: 7, 14 en 21 kilometer. Deelnemers steunen twee goede doelen: Stichting Leergeld en het Hospice Dignitas. Ter ere van het lustrum van Rondje Hoorn zijn er nieuwe routes uitgestippeld... Nellie van Graas exposeert bij Kunst in de Kas ZWAAG - Kunstenaar Nellie van Graas exposeert zaterdag 23 en zondag 24 september bij Kunst in de Kas aan de Beatrixstraat 3a in Zwaag. De tentoonstelling biedt een breed, gevarieerd overzicht van haar werk. De expositie wordt luister bijgezet door performances van dichter Emanuel van der Ven. De toegang is...