Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

(Afbeelding: aangeleverd)

De schandelijke bejegening van de Hoornse KP

Werden de leden van de Hoornse knokploeg op de dag van de bevrijding en de dagen daarna door opgetogen inwoners van Hoorn op de schouders genomen en met bloemen en aubades uitgebreid gehuldigd op de Roode Steen en voor het oude stadhuis – de Statenpoort – vanwege hun onverschrokken daden tegen de bezetter, een jaar later bleken sommigen die helse oorlog al uit hun geheugen te hebben verbannen. Hartstochtelijk hoopten velen tijdens de laatste barre oorlogsjaren op veranderde verhoudingen in het naoorlogse, nieuwe Nederland. Tot hun verdriet moesten zij ervaren dat na de roes van de bevrijding het vooroorlogse leven zich herpakte. Alsof dat dramatische intermezzo niet had plaatsgevonden. De oude garde, die, zwijgend, zich aanpassend aan de omstandigheden, de jaren was doorgekomen, nam haar vroegere plaats weer in, tenzij ze echt fout waren geweest, zoals NSB'ers en de landwachters. Die waren en masse opgepakt en in Hoorn onder andere opgesloten in de Rijks Werkinrichting op het Oostereiland. De kleine kruimelaars, brood-NSB'ers, leden van de Jeugdstorm, soms door hun ouders aangemeld, wist men snel te vinden en stevig te berechten. Maar ook daar kwam al snel de klad in om de doodeenvoudige reden dat er teveel zaken werden aangebracht. Doordat de rechtszaken tegen de pure misdadigers en profiteurs veel tijd vergden, profiteerden ze opnieuw. Nu van de steeds kortere straffen die werden uitgesproken. De Hoornse landwachtcommandant bijvoorbeeld, onder wiens verantwoordelijkheid tenminste tien, maar zeker veel meer, moorden hadden plaatsgehad, en die de opgelegde doodstraf ‘met een minzaam glimlachje’ had aangehoord, krijgt in 1948 in cassatie levenslang, ondanks dat de rechter geen enkele verzachtende omstandigheid heeft kunnen vinden. Enkele jaren later wordt het levenslang in tien jaar omgezet. ‘Waarvoor hebben wij ons leven in de waagschaal gesteld? Wat is er in ons land nog over van het recht?’, vragen Kees Stuijfbergen, Henk Kleipoel en Ab Vortman, drie knokploegleden, zich in een ingezonden stuk in de ‘Vrije Westffries’ af. De drie brengen een schokkende gebeurtenis tijdens de dodenherdenking van mei 1946 in herinnering. Op de plek van de fusillade van vijf verzetsmensen bij de Grote Kerk en nog zonder monument zoals de foto toont, staat een heer met een grote hoed, die zich plotseling omdraait en lispelt: ‘Die man daar, in uniform. Politieman! Eén van de moordenaars van deze vijf mensen. Onverantwoordelijk.’ De schrijver ‘volgt onbewust met zijn blik de beschuldigende wijsvinger en ziet één van ons tiental. Thans politieman…’ En hij beseft dat de man met de grote hoed ook hem schuldig acht voor de executie door het Duitse moordeskader. Ook ik, vervolgt de schrijver, ben ‘schuldig aan moord op de Rottenführer en daardoor schuldig aan de dood van deze vijf Nederlanders. Wij hielden bij onze acties immers geen rekening met de gevolgen daarvan voor mensen als deze mijnheer met de hoed.’ Kennelijk had die man met de grote hoed nog niet het flauwste benul dat de Duitsers voor de moord op deze vijf mensen geen enkele aanleiding nodig hadden. Zeker in het laatste oorlogsjaar werden talloze standrechtelijke executies uitgevoerd. Ook hier in de Streek. Het was niet de enige zware teleurstelling voor de verzetsmensen. Wat te denken van de voorzitter van het Hoornse Oranjecomité, waar burgemeester Leemhorst deel van uitmaakt. Op de vraag van de journalist van de ‘Vrije Westfries’ waarom de leden van het verzet voor de herdenking van de doden niet officieel zijn uitgenodigd, antwoordt deze dat de verzetsmensen hem onbekend zijn.
Deze pijnlijke gebeurtenissen na de oorlog hebben de leden van de knokploeg tot in het diepst van hun ziel geraakt. Om die reden woonden de meeste knokploegleden latere herdenkingen niet bij.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 23 april 2017 - 06:00

Foto's




Reacties (2)


leo kahlman 8 maanden geleden

ik begrijp niet hoe dit verhaal is begonnen, wie was de man met bolhoed die deze beschuldiigingen uitte bij een herdenking, en wie waren dan de verzetsmensen wie zaten dan in het verzet is dit nog ergens te achterhalen

leo kahlman 8 maanden geleden

ik begrijp niet hoe dit verhaal is begonnen, wie was de man met bolhoed die deze beschuldiigingen uitte bij een herdenking, en wie waren dan de verzetsmensen wie zaten dan in het verzet is dit nog ergens te achterhalen

Reageer

Column carrousel
Column Carrousel - Wally Ooms Handwerkslieden steeds schaarserPiet, onze loodgieter, zou zich vanwege een uiterst hinderlijke verstopping naar ons huis spoeden om dit euvel te verhelpen. Daarbij veronderstelde ik dat hij zou komen met een handzaam attribuut dat langzaam edoch soepel opgedraaid zou worden tot de plek des onheils. Dat bleek een uiterst ouderwetse gedachte.... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Sint Maarten 2017Laat ik het, ondanks die andere heilige voor de deur, nog even over zijn kortelings alweer verdwenen ook zo gulle collega Maarten hebben. En dat naar aanleiding van diens naamfeest 2017. Tot 1966 hield Hoorn er overigens een merkwaardig afwijkende St. Maartentraditie op na. Het werd hier in... Column Carrousel - Wally Ooms De pijp aan Sint Maarten gevenTussen al het Sinterklaasgeweld, dat tegenwoordig het hele jaar voortduurt en de zich al in de zomermaanden aandienende Kerstmis trippelt nog een klein, teder en onschuldig fenomeentje: Sint Maarten. De oorsprong ervan is volstrekt onduidelijk en inmiddels irrelevant. Het is er gewoon. Als stadsjoch met... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn KogelvangerJe zou het niet denken, maar ooit, in de laatste decennia van de negentiende eeuw, was Hoorn het centrum van de schietsport in ons land. Bovendien kende de schietsport in Hoorn meer verenigingen dan er nu voetbalverenigingen zijn. Zes wel te verstaan, waarvan twee voor de jeugd. Okay: de voetbalclubs... Column Carrousel - Wally Ooms Zeemansgraf op het landIn het diep in de bossen verscholen plaatsje Kibbelveen kwamen onlangs enkele leden van de Drentse Progressieve Doodgravers (DPD) bijeen om samen met enkele vertegenwoordigers van hun westerse evenknie een heikel punt te bespreken: de alsmaar stijgende kosten van begraven en cremeren. Dat werd een steeds groter... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Het A4-tjeEen andere column ditmaal dan u van mij gewend bent; eentje in het kader van het verspreiden van nutteloze kennis. Over het A4-tje. Voor ons tegenwoordig de meest normale zaak. ‘Zet het even op een A4-tje voor mij,’ is een inmiddels gevleugelde uitdrukking. Voor deze Columncarrousel is het A4-tje...