Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

(Afbeelding: aangeleverd)

De duikboot van Henri Naber

Oud Hoorn bestaat honderd jaar. Tijdens de voorjaarsledenvergadering van de jubilerende vereniging presenteerden vijf groepjes leerlingen uit het voortgezet onderwijs hun ideeën over hoe je Hoorn aantrekkelijk voor jongeren kunt maken. Daaronder briljante vondsten, zoals het als een soort kermisattractie ondergaan van het aloude kielhalen, een barbaarse strafmaatregel uit de tijd van de VOC. Met een touw werd de gestrafte onder de kiel van het schip door getrokken. Dat liep wel eens niet goed af. Het touw bleef haken of het ging niet snel genoeg. De leerlingen hadden een humanere uitvoering voor ogen, waarbij je door een waterdichte perspexbuis van stuurboord naar bakboord wordt geschoten. 'Onder de Halve Maen door bijvoorbeeld', suggereerde wethouder Ben Tap. Een ander groepje jongens kwam op het idee van een tochtje met een duikboot door de grachten en havens van Hoorn. 'Die grachten zijn niet zo aantrekkelijk', zei Tap uit eigen ervaring. 'Je ziet slechts fiets-, geen scheepwrakken. Maar buitengaats liggen honderden vergane scheepswrakken, met wie weet wat voor spectaculair gezicht.' Tap zag wel wat in het idee. Zo gek was het ook niet. En al eerder vertoond.
Dat wisten de leerlingen ongetwijfeld niet en ik denk ook de wethouder niet. In de jaren twintig van de vorige eeuw bouwde Henri Adrien Naber (1867-1944), leraar wis- en natuurkunde aan de Rijks HBS in Hoorn, wis- en natuurkundige en wetenschapshistoricus van huis uit, de duikboot na die de zeventiende-eeuwse Alkmaarse uitvinder Cornelis Drebbel (1572 Alkmaar-1633 Londen), ooit op de Theems had laten zien. Naber stoorde zich mateloos aan iedereen die Drebbel voor een charlatan uitmaakte, zoals de Groningse hoogleraar Jaeger. Deze had Drebbel ‘een handig kunstenmaker’ genoemd ‘en beslist geen natuurvorser’. Naber moet iemand zijn geweest waar je geen ruzie mee moest hebben. In tal van publicaties trok hij van leer tegen Jaeger. En ook zijn directe collega’s werden soms geconfronteerd met zijn opvliegende karakter. In het bijzonder de directeur van de HBS dr. Bronsveld kreeg het nog al eens voor zijn kiezen. Naber experimenteerde veel met natuurkundige vondsten. Zo bouwde hij met de amanuensis van de school een sirene om zodat deze als een volwaardig muziekinstrument gebruikt kon worden. Hij probeerde het instrument uit bij de Vluchthaven, gaf er recitals mee en trad er in 1924 zelfs mee op voor de Hilversumse Draadloze Omroep. In die tijd ontwikkelde hij ook zijn eenpersoons duikboot, ten bewijze dat het idee van Drebbel niet absurd was. Naber richtte daarvoor het Drebbelgenootschap op en zamelde geld in voor zijn experiment, waarvan we op de foto een prototype zien. En hij maakte tot verbazing van de leden van het genootschap en omstanders geregeld tochtjes door de haven. De aanvaringen met rector Bronsveld, die aan de Doelenkade woonde, waren soms zo heftig dat deze volgens zeggen zich ooit zou hebben laten ontvallen dat wat hem betreft Naber voor zijn huis mocht duiken en dan maar niet meer moest boven komen.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 21 mei 2017 - 06:00

Foto's




Reacties (0)


Reageer

Column carrousel
Column Carrousel - Wally Ooms Nederlandse bouwvakkers terzijde geschovenBij de uitbreiding van het nabije winkelcentrum wil ik nog wel eens stilstaan om het verloop van de werkzaamheden te aanschouwen. Niet alleen valt de manier van bouwen daarbij op - het deed me sterk denken aan de opbouw van de kermis - maar zeker ook de... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Miskend genieEnkele maanden geleden schreef ik over de leraar wis- en natuurkunde aan de Hoornse Rijks HBS, Henri Naber. In de jaren twintig van de vorige eeuw voer hij met zijn eenpersoonsduikboot door de Hoornse wateren. Zijn leven lang vocht hij voor eerherstel van zijn grote voorbeeld, de door de... Column Carrousel - Wally Ooms Vermissing bleek vergissingOnlangs maakte de politie ons via de media deelgenoot van opgedane frustratie na een zoektocht naar een 16-jarig meisje. Een bezorgde moeder had kenbaar gemaakt dat haar dochter rond 20.00 uur een rondje was gaan hardlopen, maar om middernacht nog steeds niet thuis was, waardoor de ongerustheid groot... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Cadeau aan de stad: Hoorn in de twintigste eeuwOud Hoorn bestaat honderd jaar. Als kers op de taart wordt zondagmiddag 19 november het boek 'Hoorn in de twintigste eeuw' gepresenteerd, tijdens een jubileumbijeenkomst in Schouwburg Het Park. Het boek is een cadeau aan de stad van de jubilerende vereniging. Tien... Column Carrousel - Wally Ooms HVC haalt eruit wat erin zit Aan de reeks onzalige besluiten die afvalverwerker HVC er in de loop der jaren doorheen heeft gedrukt kan een nieuwe worden toegevoegd: betalen voor grof vuil en snoeiafval. In een eerder stadium werden de huishoudens in de regio al geconfronteerd met het verplicht plaatsen... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Pier en de Zwarte Hoop in Hoorn?In de Staatkundige Historie van Holland (van circa 1760) staat een gruwelijke, maar ook vreemde prent. Grote Pier en zijn qua gestalte al even indrukwekkende neef Wierd – waarvan later is komen vast te staan dat zij geen familie waren – staan op het...