Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

(Afbeelding: aangeleverd)

De duikboot van Henri Naber

Oud Hoorn bestaat honderd jaar. Tijdens de voorjaarsledenvergadering van de jubilerende vereniging presenteerden vijf groepjes leerlingen uit het voortgezet onderwijs hun ideeën over hoe je Hoorn aantrekkelijk voor jongeren kunt maken. Daaronder briljante vondsten, zoals het als een soort kermisattractie ondergaan van het aloude kielhalen, een barbaarse strafmaatregel uit de tijd van de VOC. Met een touw werd de gestrafte onder de kiel van het schip door getrokken. Dat liep wel eens niet goed af. Het touw bleef haken of het ging niet snel genoeg. De leerlingen hadden een humanere uitvoering voor ogen, waarbij je door een waterdichte perspexbuis van stuurboord naar bakboord wordt geschoten. 'Onder de Halve Maen door bijvoorbeeld', suggereerde wethouder Ben Tap. Een ander groepje jongens kwam op het idee van een tochtje met een duikboot door de grachten en havens van Hoorn. 'Die grachten zijn niet zo aantrekkelijk', zei Tap uit eigen ervaring. 'Je ziet slechts fiets-, geen scheepwrakken. Maar buitengaats liggen honderden vergane scheepswrakken, met wie weet wat voor spectaculair gezicht.' Tap zag wel wat in het idee. Zo gek was het ook niet. En al eerder vertoond.
Dat wisten de leerlingen ongetwijfeld niet en ik denk ook de wethouder niet. In de jaren twintig van de vorige eeuw bouwde Henri Adrien Naber (1867-1944), leraar wis- en natuurkunde aan de Rijks HBS in Hoorn, wis- en natuurkundige en wetenschapshistoricus van huis uit, de duikboot na die de zeventiende-eeuwse Alkmaarse uitvinder Cornelis Drebbel (1572 Alkmaar-1633 Londen), ooit op de Theems had laten zien. Naber stoorde zich mateloos aan iedereen die Drebbel voor een charlatan uitmaakte, zoals de Groningse hoogleraar Jaeger. Deze had Drebbel ‘een handig kunstenmaker’ genoemd ‘en beslist geen natuurvorser’. Naber moet iemand zijn geweest waar je geen ruzie mee moest hebben. In tal van publicaties trok hij van leer tegen Jaeger. En ook zijn directe collega’s werden soms geconfronteerd met zijn opvliegende karakter. In het bijzonder de directeur van de HBS dr. Bronsveld kreeg het nog al eens voor zijn kiezen. Naber experimenteerde veel met natuurkundige vondsten. Zo bouwde hij met de amanuensis van de school een sirene om zodat deze als een volwaardig muziekinstrument gebruikt kon worden. Hij probeerde het instrument uit bij de Vluchthaven, gaf er recitals mee en trad er in 1924 zelfs mee op voor de Hilversumse Draadloze Omroep. In die tijd ontwikkelde hij ook zijn eenpersoons duikboot, ten bewijze dat het idee van Drebbel niet absurd was. Naber richtte daarvoor het Drebbelgenootschap op en zamelde geld in voor zijn experiment, waarvan we op de foto een prototype zien. En hij maakte tot verbazing van de leden van het genootschap en omstanders geregeld tochtjes door de haven. De aanvaringen met rector Bronsveld, die aan de Doelenkade woonde, waren soms zo heftig dat deze volgens zeggen zich ooit zou hebben laten ontvallen dat wat hem betreft Naber voor zijn huis mocht duiken en dan maar niet meer moest boven komen.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 21 mei 2017 - 06:00

Foto's




Reacties (0)


Reageer

Column carrousel
Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Pier en de Zwarte Hoop in Hoorn?In de Staatkundige Historie van Holland (van circa 1760) staat een gruwelijke, maar ook vreemde prent. Grote Pier en zijn qua gestalte al even indrukwekkende neef Wierd – waarvan later is komen vast te staan dat zij geen familie waren – staan op het... Column Carrousel - Wally Ooms VolksleedAls de volksliederen gespeeld worden bij internationale wedstrijden wordt veelal met enige jaloezie gekeken naar de uit volle borst meezingende sporters, die met de hand op het hart gloeien van trots dat ze daar staan en de zichtbare bereidheid hebben om tot het uiterste te gaan. Wij Hollanders hebben het... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Vluchtelingen in HoornOp de kop af vijfhonderd jaar geleden zette Hoorn haar poorten open voor een vloedgolf van vluchtelingen uit Medemblik en de dorpen ten zuiden daarvan. Hoorn kan, wat de opvang van vluchtelingen betreft, dus terugkijken op een lange historie. Onuitwisbaar staat de 25e juni 1517 in het geheugen... Column Carrousel - Wally Ooms Uitzichtloosheid troef bij WerkSaamEnkele dagen geleden organiseerde de vakbond FNV in West-Friesland een bijeenkomst, waar mensen de gelegenheid werd geboden hun zegje te doen over WerkSaam. Het arbeidsbemiddelingsbureau WerkSaam is in het leven geroepen om uitkeringsgerechtigden te helpen bij het weer verwerven van een plaats in de maatschappij. Zoeken en... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn De duikboot van Henri NaberOud Hoorn bestaat honderd jaar. Tijdens de voorjaarsledenvergadering van de jubilerende vereniging presenteerden vijf groepjes leerlingen uit het voortgezet onderwijs hun ideeën over hoe je Hoorn aantrekkelijk voor jongeren kunt maken. Daaronder briljante vondsten, zoals het als een soort kermisattractie ondergaan van het aloude kielhalen, een... Column Carrousel - Wally Ooms Treurige terreur van incassobureaus doorbrokenIn Nederland is een grote groep mensen onderhevig aan de terreur van incassobureaus, die namens hun opdrachtgever veelal op onbeschofte wijze het geld binnen wensen te schrapen. Zij doen dit over het algemeen zonder aanziens des persoons. Zonder ook maar in enigerlei mate op de hoogte...