Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

(Afbeelding: aangeleverd)

Vluchtelingen in Hoorn

Op de kop af vijfhonderd jaar geleden zette Hoorn haar poorten open voor een vloedgolf van vluchtelingen uit Medemblik en de dorpen ten zuiden daarvan. Hoorn kan, wat de opvang van vluchtelingen betreft, dus terugkijken op een lange historie. Onuitwisbaar staat de 25e juni 1517 in het geheugen van Medemblik gegrift. Nooit eerder in haar geschiedenis en ook nadien werd de stad zo zwaar getroffen.
Die ochtend, onder de dekmantel van de ochtendnevel, nadert vanaf de Zuiderzee de armada van de Arumer Zwarte Hoop, zo’n 150 schepen. Aan boord een meedogenloze bende uit Friesland die samen met de Saksische legers van de hertog van Gelder dood en verderf zaait. Achtduizend man. Leider van de Arumer Zwarte Hoop is de ongekroonde koning van de Friese vrijheidsstrijd Grote Pier, Grutte Pier. Een boom van een kerel. Sterk als een os. Mythische verhalen over zijn kracht doen de ronde. Zijn enige drijfveer is wraak. Wraak op de Hollanders en de Bourgondiërs die zijn land, Friesland, willen onderwerpen en die samen met collaborerende landgenoten in 1515 zijn dorp Kimswerd aanvielen. De boerderij van Grote Pier, de Donia-state, en de kerk van het dorp gingen in vlammen op. Piers vrouw en zoon overleefden het niet. Pier Gerlofs Donia, zijn werkelijk naam, zweert wraak. Wraak ook op de West-Friezen. Inzonderheid de Medemblikkers, die Friese havens en steden plunderden en de door Bourgondiërs en Hollanders tijdens hun rooftochten door Friesland buitgemaakte goederen opkochten, om ze ‘met groot voordeel van de hand’ te doen. Als kaperkapitein is Grote Pier de schrik van de Zuiderzee. Met zijn eenvoudige schepen lukt het hem zeeslagen tegen de beter bewapende Hollandse schepen te winnen. De schepen en de buit gaan mee naar Friesland. De arme bemanning wordt ‘de voeten gewassen’, ruggelings aan elkaar gebonden en overboord gegooid.
Medemblik is makkelijk in te nemen. Het is een stad zonder muren en de grachten rondom zijn ondiep. Burgers vluchten. Een aantal naar kasteel Radboud. Anderen zuidwaarts. Naar Hoorn. Onderweg sluit zich op het bericht dat de troepen van de hertog van Gelre en de Arumer Zwarte Hoop heel West-Friesland willen brandschatten een stoet bange vluchtelingen aan. ‘In twee etmalen’, schrijft een oude Kroniek, ‘is Medemblik veroverd en in de as gelegd… Van een stad vol leven, vol mensen, is zij geworden tot een hol graf. Zonder huizen. Zonder mensen.’
Hoorn houdt haar poorten open als het bericht over de gruwelijke slachtpartij de stad bereikt. Die dag trekken honderden vluchtelingen de stad binnen. Pas tegen middernacht lijkt aan de karavaan vluchtelingen, velen met hun vee, een eind te zijn gekomen. Een groot aantal van hen blijft voorgoed in Hoorn. In Medemblik hebben zij niets meer te zoeken.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 18 juni 2017 - 06:00

Foto's




Reacties (0)


Reageer

Column carrousel
Column Carrousel - Wally Ooms De pijp aan Sint Maarten gevenTussen al het Sinterklaasgeweld, dat tegenwoordig het hele jaar voortduurt en de zich al in de zomermaanden aandienende Kerstmis trippelt nog een klein, teder en onschuldig fenomeentje: Sint Maarten. De oorsprong ervan is volstrekt onduidelijk en inmiddels irrelevant. Het is er gewoon. Als stadsjoch met... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn KogelvangerJe zou het niet denken, maar ooit, in de laatste decennia van de negentiende eeuw, was Hoorn het centrum van de schietsport in ons land. Bovendien kende de schietsport in Hoorn meer verenigingen dan er nu voetbalverenigingen zijn. Zes wel te verstaan, waarvan twee voor de jeugd. Okay: de voetbalclubs... Column Carrousel - Wally Ooms Zeemansgraf op het landIn het diep in de bossen verscholen plaatsje Kibbelveen kwamen onlangs enkele leden van de Drentse Progressieve Doodgravers (DPD) bijeen om samen met enkele vertegenwoordigers van hun westerse evenknie een heikel punt te bespreken: de alsmaar stijgende kosten van begraven en cremeren. Dat werd een steeds groter... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Het A4-tjeEen andere column ditmaal dan u van mij gewend bent; eentje in het kader van het verspreiden van nutteloze kennis. Over het A4-tje. Voor ons tegenwoordig de meest normale zaak. ‘Zet het even op een A4-tje voor mij,’ is een inmiddels gevleugelde uitdrukking. Voor deze Columncarrousel is het A4-tje... Column Carrousel - Wally Ooms Nederlandse bouwvakkers terzijde geschovenBij de uitbreiding van het nabije winkelcentrum wil ik nog wel eens stilstaan om het verloop van de werkzaamheden te aanschouwen. Niet alleen valt de manier van bouwen daarbij op - het deed me sterk denken aan de opbouw van de kermis - maar zeker ook de... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Miskend genieEnkele maanden geleden schreef ik over de leraar wis- en natuurkunde aan de Hoornse Rijks HBS, Henri Naber. In de jaren twintig van de vorige eeuw voer hij met zijn eenpersoonsduikboot door de Hoornse wateren. Zijn leven lang vocht hij voor eerherstel van zijn grote voorbeeld, de door de...