Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

(Afbeelding: aangeleverd)

Vluchtelingen in Hoorn

Op de kop af vijfhonderd jaar geleden zette Hoorn haar poorten open voor een vloedgolf van vluchtelingen uit Medemblik en de dorpen ten zuiden daarvan. Hoorn kan, wat de opvang van vluchtelingen betreft, dus terugkijken op een lange historie. Onuitwisbaar staat de 25e juni 1517 in het geheugen van Medemblik gegrift. Nooit eerder in haar geschiedenis en ook nadien werd de stad zo zwaar getroffen.
Die ochtend, onder de dekmantel van de ochtendnevel, nadert vanaf de Zuiderzee de armada van de Arumer Zwarte Hoop, zo’n 150 schepen. Aan boord een meedogenloze bende uit Friesland die samen met de Saksische legers van de hertog van Gelder dood en verderf zaait. Achtduizend man. Leider van de Arumer Zwarte Hoop is de ongekroonde koning van de Friese vrijheidsstrijd Grote Pier, Grutte Pier. Een boom van een kerel. Sterk als een os. Mythische verhalen over zijn kracht doen de ronde. Zijn enige drijfveer is wraak. Wraak op de Hollanders en de Bourgondiërs die zijn land, Friesland, willen onderwerpen en die samen met collaborerende landgenoten in 1515 zijn dorp Kimswerd aanvielen. De boerderij van Grote Pier, de Donia-state, en de kerk van het dorp gingen in vlammen op. Piers vrouw en zoon overleefden het niet. Pier Gerlofs Donia, zijn werkelijk naam, zweert wraak. Wraak ook op de West-Friezen. Inzonderheid de Medemblikkers, die Friese havens en steden plunderden en de door Bourgondiërs en Hollanders tijdens hun rooftochten door Friesland buitgemaakte goederen opkochten, om ze ‘met groot voordeel van de hand’ te doen. Als kaperkapitein is Grote Pier de schrik van de Zuiderzee. Met zijn eenvoudige schepen lukt het hem zeeslagen tegen de beter bewapende Hollandse schepen te winnen. De schepen en de buit gaan mee naar Friesland. De arme bemanning wordt ‘de voeten gewassen’, ruggelings aan elkaar gebonden en overboord gegooid.
Medemblik is makkelijk in te nemen. Het is een stad zonder muren en de grachten rondom zijn ondiep. Burgers vluchten. Een aantal naar kasteel Radboud. Anderen zuidwaarts. Naar Hoorn. Onderweg sluit zich op het bericht dat de troepen van de hertog van Gelre en de Arumer Zwarte Hoop heel West-Friesland willen brandschatten een stoet bange vluchtelingen aan. ‘In twee etmalen’, schrijft een oude Kroniek, ‘is Medemblik veroverd en in de as gelegd… Van een stad vol leven, vol mensen, is zij geworden tot een hol graf. Zonder huizen. Zonder mensen.’
Hoorn houdt haar poorten open als het bericht over de gruwelijke slachtpartij de stad bereikt. Die dag trekken honderden vluchtelingen de stad binnen. Pas tegen middernacht lijkt aan de karavaan vluchtelingen, velen met hun vee, een eind te zijn gekomen. Een groot aantal van hen blijft voorgoed in Hoorn. In Medemblik hebben zij niets meer te zoeken.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 18 juni 2017 - 06:00

Foto's




Reacties (0)


Reageer

Column carrousel
Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Straatnamen: een ereschuldBegin juni 1945 vond - zie foto - een grote manifestatie plaats op de Roode Steen. De Hoornse onderduikers hadden de bijeenkomst georganiseerd om hun ‘pleegouders’ en de leden van de Hoornse KP en de LO, de organisatie die landelijk actief was bij de opvang van en de... Column Carrousel - Wally Ooms AP maakt jacht op SinterklaasDe Autoriteit Persoonsgegevens is bevoegd om boetes op te leggen bij overtredingen van de Wet bescherming persoonsgegevens. Sinds 25 mei is een nieuwe privacywetgeving van kracht, waardoor vele Facebookgebruikers zich in het nauw gedreven voelen. Ze vragen zich af of ze nog wel een foto mogen... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Op zwartMet de uitspraak van de kantonrechter onlangs in een zaak van een uitgever tegen Erfgoed Leiden heeft de rechter veel archieven, musea, bibliotheken en erfgoedinstellingen voor een dilemma gesteld. De rechter vindt op basis van de Auteurswet dat alle instellingen die hun beeldbank online hebben staan eerst van de... Column Carrousel - Wally Ooms OorlogskinderenDodenherdenking wordt opgevolgd door Bevrijdingsdag met de daarbij behorende herinneringen aan de zinloosheid en de omvang van de laatste wereldoorlog en de vele miljoenen slachtoffers. Het volgende waargebeurde verhaal is slechts een voorbeeld van het leed dat een oorlog met zich meebrengt. Hoog in de Franse Alpen speelde zich lang... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Verdorven Wanneer wij over ruim anderhalve week twee minuten stilte in acht nemen om de doden te gedenken die hun leven voor onze vrijheid gaven, zoals de vijf mannen wiens namen onder het grote reliëf op de fusilladeplaats voor de Grote Kerk in het centrum staan gebeiteld, is het ook... Column Carrousel - Wally Ooms Vakantiebestemming achtertuinAan het begin van het jaar worden de plannen al gemaakt voor de zomervakantie. Bestemmingen worden besproken, op internet wordt rondgesnuffeld, er is voorpret. Maar veel mensen hebben simpelweg geen cent te makken. Die gebruiken het vakantiegeld om opgelopen achterstanden in te lopen. Om gaten te dichten. Deze mensen...