Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

(Afbeelding: aangeleverd)

Vluchtelingen in Hoorn

Op de kop af vijfhonderd jaar geleden zette Hoorn haar poorten open voor een vloedgolf van vluchtelingen uit Medemblik en de dorpen ten zuiden daarvan. Hoorn kan, wat de opvang van vluchtelingen betreft, dus terugkijken op een lange historie. Onuitwisbaar staat de 25e juni 1517 in het geheugen van Medemblik gegrift. Nooit eerder in haar geschiedenis en ook nadien werd de stad zo zwaar getroffen.
Die ochtend, onder de dekmantel van de ochtendnevel, nadert vanaf de Zuiderzee de armada van de Arumer Zwarte Hoop, zo’n 150 schepen. Aan boord een meedogenloze bende uit Friesland die samen met de Saksische legers van de hertog van Gelder dood en verderf zaait. Achtduizend man. Leider van de Arumer Zwarte Hoop is de ongekroonde koning van de Friese vrijheidsstrijd Grote Pier, Grutte Pier. Een boom van een kerel. Sterk als een os. Mythische verhalen over zijn kracht doen de ronde. Zijn enige drijfveer is wraak. Wraak op de Hollanders en de Bourgondiërs die zijn land, Friesland, willen onderwerpen en die samen met collaborerende landgenoten in 1515 zijn dorp Kimswerd aanvielen. De boerderij van Grote Pier, de Donia-state, en de kerk van het dorp gingen in vlammen op. Piers vrouw en zoon overleefden het niet. Pier Gerlofs Donia, zijn werkelijk naam, zweert wraak. Wraak ook op de West-Friezen. Inzonderheid de Medemblikkers, die Friese havens en steden plunderden en de door Bourgondiërs en Hollanders tijdens hun rooftochten door Friesland buitgemaakte goederen opkochten, om ze ‘met groot voordeel van de hand’ te doen. Als kaperkapitein is Grote Pier de schrik van de Zuiderzee. Met zijn eenvoudige schepen lukt het hem zeeslagen tegen de beter bewapende Hollandse schepen te winnen. De schepen en de buit gaan mee naar Friesland. De arme bemanning wordt ‘de voeten gewassen’, ruggelings aan elkaar gebonden en overboord gegooid.
Medemblik is makkelijk in te nemen. Het is een stad zonder muren en de grachten rondom zijn ondiep. Burgers vluchten. Een aantal naar kasteel Radboud. Anderen zuidwaarts. Naar Hoorn. Onderweg sluit zich op het bericht dat de troepen van de hertog van Gelre en de Arumer Zwarte Hoop heel West-Friesland willen brandschatten een stoet bange vluchtelingen aan. ‘In twee etmalen’, schrijft een oude Kroniek, ‘is Medemblik veroverd en in de as gelegd… Van een stad vol leven, vol mensen, is zij geworden tot een hol graf. Zonder huizen. Zonder mensen.’
Hoorn houdt haar poorten open als het bericht over de gruwelijke slachtpartij de stad bereikt. Die dag trekken honderden vluchtelingen de stad binnen. Pas tegen middernacht lijkt aan de karavaan vluchtelingen, velen met hun vee, een eind te zijn gekomen. Een groot aantal van hen blijft voorgoed in Hoorn. In Medemblik hebben zij niets meer te zoeken.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 18 juni 2017 - 06:00

Foto's




Reacties (0)


Reageer

Column carrousel
Column Carrousel - Wally Ooms Een dag zonder plastic. Kan dat?In de oceanen drijft een plasticsoep van gigantische omvang. Naast het feit dat dit een verschrikkelijke aanblik oplevert, breekt deze plastic brei zeer langzaam af in deeltjes die weer terechtkomen in de vissen en de vogels en daarmee uiteindelijk weer bij de mens. De jonge... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Bontekoe en de Barbarijse zeerovers Op 28 december 1618 vaart Willem IJsbrantsz Bontekoe de haven van Hoorn uit als schipper van de Nieuw Hoorn voor zijn legendarische reis naar Indië. Het konvooi van de VOC bestaat uit zeven schepen. De Nieuw Hoorn verliest na enkele weken de andere schepen uit... Column Carrousel - Wally Ooms Verborgen armoedeJe hoort het steeds vaker: Nederland is een rijk land. Een heel rijk land. Veel mensen met een uitkering horen dit nieuws, gezeten op een bankstel van Noppes en kijkend naar een bij Wehkamp op afbetaling gekochte televisie, in een huis dat ze eigenlijk niet kunnen betalen. Er is... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Trien de Haan, revolutionair socialisteAls er ooit nog eens een biografie geschreven moet worden, dan over Trien de Haan. Dat heeft de vroegere Hoornse wethouder Willem Wiese ooit gezegd. Het heeft lang geduurd, maar die biografie ligt er. En wat voor één! ‘Kom vrouwen, aangepakt! De revolutie van socialiste Trien... Column Carrousel - Wally Ooms Handwerkslieden steeds schaarserPiet, onze loodgieter, zou zich vanwege een uiterst hinderlijke verstopping naar ons huis spoeden om dit euvel te verhelpen. Daarbij veronderstelde ik dat hij zou komen met een handzaam attribuut dat langzaam edoch soepel opgedraaid zou worden tot de plek des onheils. Dat bleek een uiterst ouderwetse gedachte.... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Sint Maarten 2017Laat ik het, ondanks die andere heilige voor de deur, nog even over zijn kortelings alweer verdwenen ook zo gulle collega Maarten hebben. En dat naar aanleiding van diens naamfeest 2017. Tot 1966 hield Hoorn er overigens een merkwaardig afwijkende St. Maartentraditie op na. Het werd hier in...