Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

(Afbeelding: aangeleverd)

Het A4-tje

Een andere column ditmaal dan u van mij gewend bent; eentje in het kader van het verspreiden van nutteloze kennis. Over het A4-tje. Voor ons tegenwoordig de meest normale zaak. ‘Zet het even op een A4-tje voor mij,’ is een inmiddels gevleugelde uitdrukking. Voor deze Columncarrousel is het A4-tje uitgangspunt: uitgedrukt in aantal woorden 400 woorden met een kleine uitloopmarge, wat mij nooit lukt. Tijdens mijn loopbaan in Amsterdam heb ik jarenlang nauw met Jan Schaefer mogen werken. Hij vroeg zijn ambtenaren altijd om iets voor hem op een A4-tje te zetten. Als je een ingewikkeld probleem niet tot een begrijpelijk A4-tje wist terug te brengen, kon je maar beter wat anders gaan doen. Maar waar komt dat A4-tje vandaan?
Ik verdiep mij momenteel in de Tweede Wereldoorlog. En dan toegespitst op wat die oorlog in Hoorn heeft betekend. Welke verhalen zijn onbekend of in het vergeetboek geraakt en toch de moeite van het vastleggen waard? Er is al veel over geschreven, maar telkens vanuit één bepaald gezichtspunt, weinig systematisch. Ik zoek verbanden tussen die verhalen en probeer wat in Hoorn gebeurde in een groter kader te plaatsen. Misschien dat uit dat wroeten nog eens een boek groeit. Er valt genoeg te vertellen. In de twee boeken die Oud Hoorn half november (888 bladzijden!) uitbrengt over Hoorn in de Twintigste Eeuw valt daarvan al een voorproefje te lezen.
Maar terug naar dat A4-tje. In een van de boeken die ik over de oorlog las, ontdekte ik dat de Duitsers het A4-tje in Nederland introduceerden. Voor de oorlog waren folio en kwarto in ons land de meest gangbare van de tientallen in gebruik zijnde vaak niet logische papiermaten.
In 1917, dus nog tijdens de Eerste Wereldoorlog, stelden de Duitsers het Deutsches Institut für Normung in, kortweg DIN, Deutsche Industrie Norm. Ouderen onder ons en fotografen kennen de DIN-norm nog wel voor de gevoeligheid van fotografisch materiaal bijvoorbeeld, waar tegenwoordig de ISO-norm wordt gehanteerd. De Duitsers bedachten in 1920 een papiermaat van 1m2 groot waarbij de verhouding tussen de lange en de korte zijde zo is dat wanneer een vel papier in de breedte in twee gelijke stukken wordt gesneden de oppervlakte wordt gehalveerd en telkens twee vellen ontstaan met precies dezelfde verhouding. A0 levert dan twee vellen A1, vier A2, acht A3 en zestien A4. Gebruik van deze papiermaat levert dus geen snijverlies bij kleinere eenheden. In de oorlog werd deze papiermaat de norm, maar na de oorlog keerden de minder logische terug. Totdat in de jaren zeventig en tachtig het A4-tje de norm aller papieren dingen werd. Zonder dat we het weten is dit formaat overal terug te vinden. We gebruiken het in de printer en het kopieerapparaat. A5 wordt veel gebruikt voor pockets en flyers, A6 voor ansichtkaarten, en A10 en A11 voor postzegels. Allemaal dus van het A0-formaat afgeleid.
En ja, weer over de 400 woorden heen.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 08 oktober 2017 - 06:00

Foto's




Reacties (0)


Reageer

Column carrousel
Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Straatnamen: een ereschuldBegin juni 1945 vond - zie foto - een grote manifestatie plaats op de Roode Steen. De Hoornse onderduikers hadden de bijeenkomst georganiseerd om hun ‘pleegouders’ en de leden van de Hoornse KP en de LO, de organisatie die landelijk actief was bij de opvang van en de... Column Carrousel - Wally Ooms AP maakt jacht op SinterklaasDe Autoriteit Persoonsgegevens is bevoegd om boetes op te leggen bij overtredingen van de Wet bescherming persoonsgegevens. Sinds 25 mei is een nieuwe privacywetgeving van kracht, waardoor vele Facebookgebruikers zich in het nauw gedreven voelen. Ze vragen zich af of ze nog wel een foto mogen... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Op zwartMet de uitspraak van de kantonrechter onlangs in een zaak van een uitgever tegen Erfgoed Leiden heeft de rechter veel archieven, musea, bibliotheken en erfgoedinstellingen voor een dilemma gesteld. De rechter vindt op basis van de Auteurswet dat alle instellingen die hun beeldbank online hebben staan eerst van de... Column Carrousel - Wally Ooms OorlogskinderenDodenherdenking wordt opgevolgd door Bevrijdingsdag met de daarbij behorende herinneringen aan de zinloosheid en de omvang van de laatste wereldoorlog en de vele miljoenen slachtoffers. Het volgende waargebeurde verhaal is slechts een voorbeeld van het leed dat een oorlog met zich meebrengt. Hoog in de Franse Alpen speelde zich lang... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Verdorven Wanneer wij over ruim anderhalve week twee minuten stilte in acht nemen om de doden te gedenken die hun leven voor onze vrijheid gaven, zoals de vijf mannen wiens namen onder het grote reliëf op de fusilladeplaats voor de Grote Kerk in het centrum staan gebeiteld, is het ook... Column Carrousel - Wally Ooms Vakantiebestemming achtertuinAan het begin van het jaar worden de plannen al gemaakt voor de zomervakantie. Bestemmingen worden besproken, op internet wordt rondgesnuffeld, er is voorpret. Maar veel mensen hebben simpelweg geen cent te makken. Die gebruiken het vakantiegeld om opgelopen achterstanden in te lopen. Om gaten te dichten. Deze mensen...