Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

De drie tulpen, afgebeeld op een replica van een gevelsteen. (Afbeelding: aangeleverd)

Kogelvanger
Je zou het niet denken, maar ooit, in de laatste decennia van de negentiende eeuw, was Hoorn het centrum van de schietsport in ons land. Bovendien kende de schietsport in Hoorn meer verenigingen dan er nu voetbalverenigingen zijn. Zes wel te verstaan, waarvan twee voor de jeugd. Okay: de voetbalclubs van nu hebben wel heel wat meer leden, terwijl het ondenkbaar was dat vrouwen toen lid van een schietvereniging waren, wat trouwens tot niet zo lang geleden ook voor het voetbal gold. In het Julianapark staat nog de stille getuige van de schietsport: de massieve kogelvanger.
In 1848 richtten enkele leden van het Hoornse stadsbestuur en de schutterij de eerste schietvereniging op. Daar werd in 1880 weinig piëteitsvol de naam Sint Sebastiaan aan verbonden, de derde eeuwse, christelijke martelaar die door Romeinse soldaten aan een boom gebonden met pijlen werd doorzeefd. Militairen en leden van de schutterij mochten geen lid van de schietverenigingen worden. Het schieten was puur voor het genoegen. Koning Willem III stimuleerde het oprichten van schietverenigingen. Langs die weg dacht hij de weerbaarheid van het land, door ‘het houden van oefeningen in het schieten naar de schijf’ te bevorderen.
In Hoorn speelde een belangrijke rol dat de stad in die tijd garnizoensstad was en in het Julianapark over drie goed geoutilleerde schietbanen beschikte. Die banen waren niet minder dan 250 meter lang. Bij één daarvan stond aan het eind zelfs een enorme kogelvanger, zodat er ook met zwaarder ammunitie geschoten kon worden. Dat schieten op de kogelvanger was niet altijd zonder gevaar. Vaak moesten op het laatste moment de grazende schapen en koeien worden weggejaagd. En soms vlogen afzwaaiers over de berg in zee.
In 1885 nam het Hoornse college het initiatief voor een groot nationaal schietevenement, waaraan leger, marine, schutterij, verenigingen en particulieren deelnamen. De Hoornse schutters vielen buiten de prijzen, behalve op het onderdeel papegaaischieten, op een bovenaan een paal gebonden houten vogel. Dat leidde tot de oprichting van twee nieuwe Hoornse verenigingen: Hoornsch Burgerwacht en Scherpschuttersvereniging Jan Pietersz. Coen, terwijl in 1887 de overkoepelende Noord-Hollandsche Scherpschuttersbond volgde. Drie jaar later werd de landelijke bond opgericht, de verre voorloper van de huidige Koninklijke Nederlandse Schietsport Associatie. Willem Waning van Sint Sebastiaan was de eerste voorzitter. In het laatste decennium van de negentiende eeuw vonden vijf nationale wedstrijden plaats in Hoorn. Lang heeft het allemaal niet mogen duren. In 1909 was het feest voorbij en werd het schietgebouwtje aan HVV Sport verhuurd. Niet veel later vertrok ook het garnizoen en raakte de baan in onbruik. Tot 1939, toen als gevolg van de algemene mobilisatie militaire eenheden in Hoorn werden gelegerd. De inmiddels verdwenen schietbanen werden opgekalefaterd, een hindernisbaan werd toegevoegd. Of de Duitsers er nog hebben geoefend, heb ik niet kunnen vinden, maar het zou mij niet verbazen. Na de oorlog gebruikten de Hoornse politie en de opvolger van Sebastiaan, de Schietvereniging Hoorn, de schietbaan tot 1957. Nu is het een spannende speelplek voor kinderen en een uitkijkpost voor wandelaars die van het zicht op het Hoornse Hop willen genieten en wordt in de verte gejuicht als Hollandia raak schiet.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 05 november 2017 - 06:00

Foto's



Column carrousel
Column Carrousel - Wally Ooms Vuurwerkterreur: de schrik geeft een kickOver twee weken mag er weer officieel geknald worden. Het vuurwerk zal weer uiteenspatten voor en tijdens Oudejaarsnacht met alle gevolgen van dien. Bij de Eerste Hulp gaat het weer druk worden. Lichamelijk letsel, verminkingen, branden, vandalisme, beschadigingen aan oren en ogen en heel veel... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Gerard Boedijn (vervolg)Dit schitterende schilderij, hoewel smaken verschillen, hangt in Muziekschool Gerard Boedijn. Het is in de jaren dertig geschilderd door Adolf de Haer, een Duits kunstenaar die, nadat zijn werk in zijn geboorteplaats Düsseldorf door de nazi’s als ontaard, was bestempeld, enige tijd in Hoorn verbleef. Er waren meer... Column Carrousel - Wally Ooms West-Friesland gefeliciteerd met Westfrisaweg De Westfrisiaweg is al vrijwel geheel in gebruik. Uitvoerend bouwbedrijf Heijmans is doende met de laatste werkzaamheden. De officiële opening zal plaatsvinden op 30 november door gedeputeerde Elisabeth Post en minister van Infrastructuur Cora van Nieuwenhuizen. Elisabeth zal het die dag met Cora ongetwijfeld niet hebben... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Gerard Boedijn: vernieuwer van de HafabraHet is deze maand 125 jaar geleden dat Gerard Boedijn, die geldt als één van de grootste vernieuwers van de muziek voor harmonieorkest, fanfare en brassband, in Europa in Hoorn werd geboren. Boedijns geboortehuis aan de Draafsingel, nummer 5, recht tegenover de Oosterpoort, werd in... Column Carrousel - Wally Ooms Van Klazien uit Zalk naar farmaceutisch geboefteBij Klazien uit Zalk, die ooit grote bekendheid genoot door haar natuurmiddelen tegen bepaalde aandoeningen, wist je tenminste waar je aan toe was. De grote ziektes liet ze aan zich voorbijgaan, maar voor vrijwel alle kwaaltjes en aandoeningen had ze wel een op kruiden... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn 't Stadhuys van Hoorn in centrum AmsterdamHoorn heeft drie stadhuizen. Het oude dat zich in de Statenpoort, ofwel het Statenlogement bevond, op de hoek van de Nieuwsteeg en de Nieuwstraat en het huidige aan de Nieuwe Steen, gebouwd tussen 1975 en 1981 naar een ontwerp van het Alkmaarse architectenbureau van...