Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

De drie tulpen, afgebeeld op een replica van een gevelsteen. (Afbeelding: aangeleverd)

Kogelvanger
Je zou het niet denken, maar ooit, in de laatste decennia van de negentiende eeuw, was Hoorn het centrum van de schietsport in ons land. Bovendien kende de schietsport in Hoorn meer verenigingen dan er nu voetbalverenigingen zijn. Zes wel te verstaan, waarvan twee voor de jeugd. Okay: de voetbalclubs van nu hebben wel heel wat meer leden, terwijl het ondenkbaar was dat vrouwen toen lid van een schietvereniging waren, wat trouwens tot niet zo lang geleden ook voor het voetbal gold. In het Julianapark staat nog de stille getuige van de schietsport: de massieve kogelvanger.
In 1848 richtten enkele leden van het Hoornse stadsbestuur en de schutterij de eerste schietvereniging op. Daar werd in 1880 weinig piëteitsvol de naam Sint Sebastiaan aan verbonden, de derde eeuwse, christelijke martelaar die door Romeinse soldaten aan een boom gebonden met pijlen werd doorzeefd. Militairen en leden van de schutterij mochten geen lid van de schietverenigingen worden. Het schieten was puur voor het genoegen. Koning Willem III stimuleerde het oprichten van schietverenigingen. Langs die weg dacht hij de weerbaarheid van het land, door ‘het houden van oefeningen in het schieten naar de schijf’ te bevorderen.
In Hoorn speelde een belangrijke rol dat de stad in die tijd garnizoensstad was en in het Julianapark over drie goed geoutilleerde schietbanen beschikte. Die banen waren niet minder dan 250 meter lang. Bij één daarvan stond aan het eind zelfs een enorme kogelvanger, zodat er ook met zwaarder ammunitie geschoten kon worden. Dat schieten op de kogelvanger was niet altijd zonder gevaar. Vaak moesten op het laatste moment de grazende schapen en koeien worden weggejaagd. En soms vlogen afzwaaiers over de berg in zee.
In 1885 nam het Hoornse college het initiatief voor een groot nationaal schietevenement, waaraan leger, marine, schutterij, verenigingen en particulieren deelnamen. De Hoornse schutters vielen buiten de prijzen, behalve op het onderdeel papegaaischieten, op een bovenaan een paal gebonden houten vogel. Dat leidde tot de oprichting van twee nieuwe Hoornse verenigingen: Hoornsch Burgerwacht en Scherpschuttersvereniging Jan Pietersz. Coen, terwijl in 1887 de overkoepelende Noord-Hollandsche Scherpschuttersbond volgde. Drie jaar later werd de landelijke bond opgericht, de verre voorloper van de huidige Koninklijke Nederlandse Schietsport Associatie. Willem Waning van Sint Sebastiaan was de eerste voorzitter. In het laatste decennium van de negentiende eeuw vonden vijf nationale wedstrijden plaats in Hoorn. Lang heeft het allemaal niet mogen duren. In 1909 was het feest voorbij en werd het schietgebouwtje aan HVV Sport verhuurd. Niet veel later vertrok ook het garnizoen en raakte de baan in onbruik. Tot 1939, toen als gevolg van de algemene mobilisatie militaire eenheden in Hoorn werden gelegerd. De inmiddels verdwenen schietbanen werden opgekalefaterd, een hindernisbaan werd toegevoegd. Of de Duitsers er nog hebben geoefend, heb ik niet kunnen vinden, maar het zou mij niet verbazen. Na de oorlog gebruikten de Hoornse politie en de opvolger van Sebastiaan, de Schietvereniging Hoorn, de schietbaan tot 1957. Nu is het een spannende speelplek voor kinderen en een uitkijkpost voor wandelaars die van het zicht op het Hoornse Hop willen genieten en wordt in de verte gejuicht als Hollandia raak schiet.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 05 november 2017 - 06:00

Foto's




Reacties (0)


Reageer

Column carrousel
Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Straatnamen: een ereschuldBegin juni 1945 vond - zie foto - een grote manifestatie plaats op de Roode Steen. De Hoornse onderduikers hadden de bijeenkomst georganiseerd om hun ‘pleegouders’ en de leden van de Hoornse KP en de LO, de organisatie die landelijk actief was bij de opvang van en de... Column Carrousel - Wally Ooms AP maakt jacht op SinterklaasDe Autoriteit Persoonsgegevens is bevoegd om boetes op te leggen bij overtredingen van de Wet bescherming persoonsgegevens. Sinds 25 mei is een nieuwe privacywetgeving van kracht, waardoor vele Facebookgebruikers zich in het nauw gedreven voelen. Ze vragen zich af of ze nog wel een foto mogen... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Op zwartMet de uitspraak van de kantonrechter onlangs in een zaak van een uitgever tegen Erfgoed Leiden heeft de rechter veel archieven, musea, bibliotheken en erfgoedinstellingen voor een dilemma gesteld. De rechter vindt op basis van de Auteurswet dat alle instellingen die hun beeldbank online hebben staan eerst van de... Column Carrousel - Wally Ooms OorlogskinderenDodenherdenking wordt opgevolgd door Bevrijdingsdag met de daarbij behorende herinneringen aan de zinloosheid en de omvang van de laatste wereldoorlog en de vele miljoenen slachtoffers. Het volgende waargebeurde verhaal is slechts een voorbeeld van het leed dat een oorlog met zich meebrengt. Hoog in de Franse Alpen speelde zich lang... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Verdorven Wanneer wij over ruim anderhalve week twee minuten stilte in acht nemen om de doden te gedenken die hun leven voor onze vrijheid gaven, zoals de vijf mannen wiens namen onder het grote reliëf op de fusilladeplaats voor de Grote Kerk in het centrum staan gebeiteld, is het ook... Column Carrousel - Wally Ooms Vakantiebestemming achtertuinAan het begin van het jaar worden de plannen al gemaakt voor de zomervakantie. Bestemmingen worden besproken, op internet wordt rondgesnuffeld, er is voorpret. Maar veel mensen hebben simpelweg geen cent te makken. Die gebruiken het vakantiegeld om opgelopen achterstanden in te lopen. Om gaten te dichten. Deze mensen...