Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

De drie tulpen, afgebeeld op een replica van een gevelsteen. (Afbeelding: aangeleverd)

Kogelvanger
Je zou het niet denken, maar ooit, in de laatste decennia van de negentiende eeuw, was Hoorn het centrum van de schietsport in ons land. Bovendien kende de schietsport in Hoorn meer verenigingen dan er nu voetbalverenigingen zijn. Zes wel te verstaan, waarvan twee voor de jeugd. Okay: de voetbalclubs van nu hebben wel heel wat meer leden, terwijl het ondenkbaar was dat vrouwen toen lid van een schietvereniging waren, wat trouwens tot niet zo lang geleden ook voor het voetbal gold. In het Julianapark staat nog de stille getuige van de schietsport: de massieve kogelvanger.
In 1848 richtten enkele leden van het Hoornse stadsbestuur en de schutterij de eerste schietvereniging op. Daar werd in 1880 weinig piëteitsvol de naam Sint Sebastiaan aan verbonden, de derde eeuwse, christelijke martelaar die door Romeinse soldaten aan een boom gebonden met pijlen werd doorzeefd. Militairen en leden van de schutterij mochten geen lid van de schietverenigingen worden. Het schieten was puur voor het genoegen. Koning Willem III stimuleerde het oprichten van schietverenigingen. Langs die weg dacht hij de weerbaarheid van het land, door ‘het houden van oefeningen in het schieten naar de schijf’ te bevorderen.
In Hoorn speelde een belangrijke rol dat de stad in die tijd garnizoensstad was en in het Julianapark over drie goed geoutilleerde schietbanen beschikte. Die banen waren niet minder dan 250 meter lang. Bij één daarvan stond aan het eind zelfs een enorme kogelvanger, zodat er ook met zwaarder ammunitie geschoten kon worden. Dat schieten op de kogelvanger was niet altijd zonder gevaar. Vaak moesten op het laatste moment de grazende schapen en koeien worden weggejaagd. En soms vlogen afzwaaiers over de berg in zee.
In 1885 nam het Hoornse college het initiatief voor een groot nationaal schietevenement, waaraan leger, marine, schutterij, verenigingen en particulieren deelnamen. De Hoornse schutters vielen buiten de prijzen, behalve op het onderdeel papegaaischieten, op een bovenaan een paal gebonden houten vogel. Dat leidde tot de oprichting van twee nieuwe Hoornse verenigingen: Hoornsch Burgerwacht en Scherpschuttersvereniging Jan Pietersz. Coen, terwijl in 1887 de overkoepelende Noord-Hollandsche Scherpschuttersbond volgde. Drie jaar later werd de landelijke bond opgericht, de verre voorloper van de huidige Koninklijke Nederlandse Schietsport Associatie. Willem Waning van Sint Sebastiaan was de eerste voorzitter. In het laatste decennium van de negentiende eeuw vonden vijf nationale wedstrijden plaats in Hoorn. Lang heeft het allemaal niet mogen duren. In 1909 was het feest voorbij en werd het schietgebouwtje aan HVV Sport verhuurd. Niet veel later vertrok ook het garnizoen en raakte de baan in onbruik. Tot 1939, toen als gevolg van de algemene mobilisatie militaire eenheden in Hoorn werden gelegerd. De inmiddels verdwenen schietbanen werden opgekalefaterd, een hindernisbaan werd toegevoegd. Of de Duitsers er nog hebben geoefend, heb ik niet kunnen vinden, maar het zou mij niet verbazen. Na de oorlog gebruikten de Hoornse politie en de opvolger van Sebastiaan, de Schietvereniging Hoorn, de schietbaan tot 1957. Nu is het een spannende speelplek voor kinderen en een uitkijkpost voor wandelaars die van het zicht op het Hoornse Hop willen genieten en wordt in de verte gejuicht als Hollandia raak schiet.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 05 november 2017 - 06:00

Foto's




Reacties (0)


Reageer

Column carrousel
Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn KogelvangerJe zou het niet denken, maar ooit, in de laatste decennia van de negentiende eeuw, was Hoorn het centrum van de schietsport in ons land. Bovendien kende de schietsport in Hoorn meer verenigingen dan er nu voetbalverenigingen zijn. Zes wel te verstaan, waarvan twee voor de jeugd. Okay: de voetbalclubs... Column Carrousel - Wally Ooms Zeemansgraf op het landIn het diep in de bossen verscholen plaatsje Kibbelveen kwamen onlangs enkele leden van de Drentse Progressieve Doodgravers (DPD) bijeen om samen met enkele vertegenwoordigers van hun westerse evenknie een heikel punt te bespreken: de alsmaar stijgende kosten van begraven en cremeren. Dat werd een steeds groter... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Het A4-tjeEen andere column ditmaal dan u van mij gewend bent; eentje in het kader van het verspreiden van nutteloze kennis. Over het A4-tje. Voor ons tegenwoordig de meest normale zaak. ‘Zet het even op een A4-tje voor mij,’ is een inmiddels gevleugelde uitdrukking. Voor deze Columncarrousel is het A4-tje... Column Carrousel - Wally Ooms Nederlandse bouwvakkers terzijde geschovenBij de uitbreiding van het nabije winkelcentrum wil ik nog wel eens stilstaan om het verloop van de werkzaamheden te aanschouwen. Niet alleen valt de manier van bouwen daarbij op - het deed me sterk denken aan de opbouw van de kermis - maar zeker ook de... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Miskend genieEnkele maanden geleden schreef ik over de leraar wis- en natuurkunde aan de Hoornse Rijks HBS, Henri Naber. In de jaren twintig van de vorige eeuw voer hij met zijn eenpersoonsduikboot door de Hoornse wateren. Zijn leven lang vocht hij voor eerherstel van zijn grote voorbeeld, de door de... Column Carrousel - Wally Ooms Vermissing bleek vergissingOnlangs maakte de politie ons via de media deelgenoot van opgedane frustratie na een zoektocht naar een 16-jarig meisje. Een bezorgde moeder had kenbaar gemaakt dat haar dochter rond 20.00 uur een rondje was gaan hardlopen, maar om middernacht nog steeds niet thuis was, waardoor de ongerustheid groot...