Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

De drie tulpen, afgebeeld op een replica van een gevelsteen. (Afbeelding: aangeleverd)

Kogelvanger
Je zou het niet denken, maar ooit, in de laatste decennia van de negentiende eeuw, was Hoorn het centrum van de schietsport in ons land. Bovendien kende de schietsport in Hoorn meer verenigingen dan er nu voetbalverenigingen zijn. Zes wel te verstaan, waarvan twee voor de jeugd. Okay: de voetbalclubs van nu hebben wel heel wat meer leden, terwijl het ondenkbaar was dat vrouwen toen lid van een schietvereniging waren, wat trouwens tot niet zo lang geleden ook voor het voetbal gold. In het Julianapark staat nog de stille getuige van de schietsport: de massieve kogelvanger.
In 1848 richtten enkele leden van het Hoornse stadsbestuur en de schutterij de eerste schietvereniging op. Daar werd in 1880 weinig piëteitsvol de naam Sint Sebastiaan aan verbonden, de derde eeuwse, christelijke martelaar die door Romeinse soldaten aan een boom gebonden met pijlen werd doorzeefd. Militairen en leden van de schutterij mochten geen lid van de schietverenigingen worden. Het schieten was puur voor het genoegen. Koning Willem III stimuleerde het oprichten van schietverenigingen. Langs die weg dacht hij de weerbaarheid van het land, door ‘het houden van oefeningen in het schieten naar de schijf’ te bevorderen.
In Hoorn speelde een belangrijke rol dat de stad in die tijd garnizoensstad was en in het Julianapark over drie goed geoutilleerde schietbanen beschikte. Die banen waren niet minder dan 250 meter lang. Bij één daarvan stond aan het eind zelfs een enorme kogelvanger, zodat er ook met zwaarder ammunitie geschoten kon worden. Dat schieten op de kogelvanger was niet altijd zonder gevaar. Vaak moesten op het laatste moment de grazende schapen en koeien worden weggejaagd. En soms vlogen afzwaaiers over de berg in zee.
In 1885 nam het Hoornse college het initiatief voor een groot nationaal schietevenement, waaraan leger, marine, schutterij, verenigingen en particulieren deelnamen. De Hoornse schutters vielen buiten de prijzen, behalve op het onderdeel papegaaischieten, op een bovenaan een paal gebonden houten vogel. Dat leidde tot de oprichting van twee nieuwe Hoornse verenigingen: Hoornsch Burgerwacht en Scherpschuttersvereniging Jan Pietersz. Coen, terwijl in 1887 de overkoepelende Noord-Hollandsche Scherpschuttersbond volgde. Drie jaar later werd de landelijke bond opgericht, de verre voorloper van de huidige Koninklijke Nederlandse Schietsport Associatie. Willem Waning van Sint Sebastiaan was de eerste voorzitter. In het laatste decennium van de negentiende eeuw vonden vijf nationale wedstrijden plaats in Hoorn. Lang heeft het allemaal niet mogen duren. In 1909 was het feest voorbij en werd het schietgebouwtje aan HVV Sport verhuurd. Niet veel later vertrok ook het garnizoen en raakte de baan in onbruik. Tot 1939, toen als gevolg van de algemene mobilisatie militaire eenheden in Hoorn werden gelegerd. De inmiddels verdwenen schietbanen werden opgekalefaterd, een hindernisbaan werd toegevoegd. Of de Duitsers er nog hebben geoefend, heb ik niet kunnen vinden, maar het zou mij niet verbazen. Na de oorlog gebruikten de Hoornse politie en de opvolger van Sebastiaan, de Schietvereniging Hoorn, de schietbaan tot 1957. Nu is het een spannende speelplek voor kinderen en een uitkijkpost voor wandelaars die van het zicht op het Hoornse Hop willen genieten en wordt in de verte gejuicht als Hollandia raak schiet.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 05 november 2017 - 06:00

Foto's



Column carrousel
Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn 1618In de geschiedenis van ons land is 1618 één van de kanteljaren. Stadhouder en legeraanvoerder in dienst van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden Maurits (zie hierboven, bron: Rijksmuseum) erft na het overlijden van zijn oudere halfbroer Filips Willem, de oudste zoon van Willem van Oranje, de titel Prins van... Column Carrousel - Wally Ooms Westfries landschap wordt geschiedenisEeuwenlang waren kerken, watertorens en klassieke windmolens de beeldbepalende elementen in ons polderlandschap. Door het oprichten van megawindturbines wordt nu in hoog tempo gewerkt om dat beeld te laten verdwijnen. Deze horizonvervuilers worden verspreid over het hele land ingezet om te kunnen voldoen aan een energievraagstuk dat... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Een nieuwe torenspits?De komende jaren zullen Kerkplein en Grote Kerk een grote metamorfose ondergaan. Het gehele plein wordt opnieuw ingericht. De plannen voor de herinrichting van het Kerkplein zijn in overleg met belanghebbenden en belangstellenden tot stand gekomen. Het Kerkplein – met uitzondering van de achterzijde van de kerk waar... Column Carrousel - Wally Ooms Zijn we hittebestendig?Het aanhoudende fraaie weer wordt door vrijwel iedereen met enthousiasme ontvangen. De stranden zijn overbevolkt, de terrassen lopen vol en kunnen de drukte niet aan, ijsverkopers weten niet wat ze meemaken, de campings in Nederland kennen een ongekende drukte, verre vakantiereizen worden omgezet naar binnenlandse bestemmingen en het... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Straatnaamgeving in HoornVoor het Kwartaalblad Oud Hoorn 1987-4 schreef Leo Hoogeveen een artikel over straatnaamgeving in de periode 1950-1965. Het is een treurigstemmend klaaglied. Want wat was de praktijk? Op voordracht van burgemeester en wethouders stelde de gemeenteraad straatnamen vast die met hetzelfde gemak werden vergeten, geschrapt omdat het plan... Column Carrousel - Wally Ooms Inwoners ontevreden over inzameling HVC: rapportcijfer 3,2Onderzoekjes. We worden er tegenwoordig mee doodgegooid: "De Nederlander wil vaker op reis", of "West-Friezen tevreden over supermarktaanbod". En niemand die iemand kent die ooit heeft deelgenomen aan deze 'onderzoekjes'. "Wie betaalt, bepaalt" is een veelgehoorde term als het gaat om de relatie opdrachtgever...