Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

De drie tulpen, afgebeeld op een replica van een gevelsteen. (Afbeelding: aangeleverd)

Kogelvanger
Je zou het niet denken, maar ooit, in de laatste decennia van de negentiende eeuw, was Hoorn het centrum van de schietsport in ons land. Bovendien kende de schietsport in Hoorn meer verenigingen dan er nu voetbalverenigingen zijn. Zes wel te verstaan, waarvan twee voor de jeugd. Okay: de voetbalclubs van nu hebben wel heel wat meer leden, terwijl het ondenkbaar was dat vrouwen toen lid van een schietvereniging waren, wat trouwens tot niet zo lang geleden ook voor het voetbal gold. In het Julianapark staat nog de stille getuige van de schietsport: de massieve kogelvanger.
In 1848 richtten enkele leden van het Hoornse stadsbestuur en de schutterij de eerste schietvereniging op. Daar werd in 1880 weinig piëteitsvol de naam Sint Sebastiaan aan verbonden, de derde eeuwse, christelijke martelaar die door Romeinse soldaten aan een boom gebonden met pijlen werd doorzeefd. Militairen en leden van de schutterij mochten geen lid van de schietverenigingen worden. Het schieten was puur voor het genoegen. Koning Willem III stimuleerde het oprichten van schietverenigingen. Langs die weg dacht hij de weerbaarheid van het land, door ‘het houden van oefeningen in het schieten naar de schijf’ te bevorderen.
In Hoorn speelde een belangrijke rol dat de stad in die tijd garnizoensstad was en in het Julianapark over drie goed geoutilleerde schietbanen beschikte. Die banen waren niet minder dan 250 meter lang. Bij één daarvan stond aan het eind zelfs een enorme kogelvanger, zodat er ook met zwaarder ammunitie geschoten kon worden. Dat schieten op de kogelvanger was niet altijd zonder gevaar. Vaak moesten op het laatste moment de grazende schapen en koeien worden weggejaagd. En soms vlogen afzwaaiers over de berg in zee.
In 1885 nam het Hoornse college het initiatief voor een groot nationaal schietevenement, waaraan leger, marine, schutterij, verenigingen en particulieren deelnamen. De Hoornse schutters vielen buiten de prijzen, behalve op het onderdeel papegaaischieten, op een bovenaan een paal gebonden houten vogel. Dat leidde tot de oprichting van twee nieuwe Hoornse verenigingen: Hoornsch Burgerwacht en Scherpschuttersvereniging Jan Pietersz. Coen, terwijl in 1887 de overkoepelende Noord-Hollandsche Scherpschuttersbond volgde. Drie jaar later werd de landelijke bond opgericht, de verre voorloper van de huidige Koninklijke Nederlandse Schietsport Associatie. Willem Waning van Sint Sebastiaan was de eerste voorzitter. In het laatste decennium van de negentiende eeuw vonden vijf nationale wedstrijden plaats in Hoorn. Lang heeft het allemaal niet mogen duren. In 1909 was het feest voorbij en werd het schietgebouwtje aan HVV Sport verhuurd. Niet veel later vertrok ook het garnizoen en raakte de baan in onbruik. Tot 1939, toen als gevolg van de algemene mobilisatie militaire eenheden in Hoorn werden gelegerd. De inmiddels verdwenen schietbanen werden opgekalefaterd, een hindernisbaan werd toegevoegd. Of de Duitsers er nog hebben geoefend, heb ik niet kunnen vinden, maar het zou mij niet verbazen. Na de oorlog gebruikten de Hoornse politie en de opvolger van Sebastiaan, de Schietvereniging Hoorn, de schietbaan tot 1957. Nu is het een spannende speelplek voor kinderen en een uitkijkpost voor wandelaars die van het zicht op het Hoornse Hop willen genieten en wordt in de verte gejuicht als Hollandia raak schiet.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 05 november 2017 - 06:00

Foto's




Reacties (0)


Reageer

Column carrousel
Column Carrousel - Wally Ooms Verborgen armoedeJe hoort het steeds vaker: Nederland is een rijk land. Een heel rijk land. Veel mensen met een uitkering horen dit nieuws, gezeten op een bankstel van Noppes en kijkend naar een bij Wehkamp op afbetaling gekochte televisie, in een huis dat ze eigenlijk niet kunnen betalen. Er is... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Trien de Haan, revolutionair socialisteAls er ooit nog eens een biografie geschreven moet worden, dan over Trien de Haan. Dat heeft de vroegere Hoornse wethouder Willem Wiese ooit gezegd. Het heeft lang geduurd, maar die biografie ligt er. En wat voor één! ‘Kom vrouwen, aangepakt! De revolutie van socialiste Trien... Column Carrousel - Wally Ooms Handwerkslieden steeds schaarserPiet, onze loodgieter, zou zich vanwege een uiterst hinderlijke verstopping naar ons huis spoeden om dit euvel te verhelpen. Daarbij veronderstelde ik dat hij zou komen met een handzaam attribuut dat langzaam edoch soepel opgedraaid zou worden tot de plek des onheils. Dat bleek een uiterst ouderwetse gedachte.... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Sint Maarten 2017Laat ik het, ondanks die andere heilige voor de deur, nog even over zijn kortelings alweer verdwenen ook zo gulle collega Maarten hebben. En dat naar aanleiding van diens naamfeest 2017. Tot 1966 hield Hoorn er overigens een merkwaardig afwijkende St. Maartentraditie op na. Het werd hier in... Column Carrousel - Wally Ooms De pijp aan Sint Maarten gevenTussen al het Sinterklaasgeweld, dat tegenwoordig het hele jaar voortduurt en de zich al in de zomermaanden aandienende Kerstmis trippelt nog een klein, teder en onschuldig fenomeentje: Sint Maarten. De oorsprong ervan is volstrekt onduidelijk en inmiddels irrelevant. Het is er gewoon. Als stadsjoch met... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn KogelvangerJe zou het niet denken, maar ooit, in de laatste decennia van de negentiende eeuw, was Hoorn het centrum van de schietsport in ons land. Bovendien kende de schietsport in Hoorn meer verenigingen dan er nu voetbalverenigingen zijn. Zes wel te verstaan, waarvan twee voor de jeugd. Okay: de voetbalclubs...