Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

Hoorn Huizen Straten Mensen om meer redenen een bijzonder boek

In 1982 gaven Oud Hoorn, Stadsherstel en het Bureau Monumentenzorg van de gemeente Hoorn ‘Hoorn Huizen Straten Mensen’ uit, een unieke inventarisatie van woningen en gebouwen in de Hoornse binnenstad. Van alle panden werden de kadastrale gegevens opgenomen en voor zover bekend de bewonings- en de bouwgeschiedenis. Het meest interessant zijn misschien wel de opmetingsgegevens en de nauwgezette geveltekeningen die in het oorlogsjaar 1944 werden gemaakt. De tekeningen geven een fraai beeld van de stad en de straten zoals die er rond het midden van de vorige eeuw uitzagen. De totstandkoming van de tekeningen is minstens zo bijzonder.
Nadat de Duitsers in de oorlogsjaren steeds meer activiteiten van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg, zoals restauraties en de voorbereiding van restauraties, hadden stilgelegd, werd gezocht naar vervangende werkzaamheden voor het personeel. Eén daarvan was het opmeten en tekenen van straatwanden in een twintigtal karakteristieke steden, zoals Alkmaar, Breda, Edam, Elburg, Enkhuizen, Medemblik, Naarden, Thorn, Zaandam, Zutphen. En ook Hoorn. Aan die schetsbladen werden plattegronden met de nokrichting van de huizen en aanvullende informatie toegevoegd, zoals functie en monumentale status.
De landelijke leiding van het project werd in handen gelegd van de Amsterdamse architect J.M. van Hardeveld (1891-1953). De inventarisatie bood naast werk voor de eigen mensen ook werk aan architecten, bouwkundigen en tekenaars die zo nog wat konden verdienen en wellicht gevrijwaard werden van een verplichte arbeidsinzet in Duitsland. In 1917 had Van Hardeveld zich als architect in Amsterdam gevestigd. Hij ontwierp woningbouwprojecten op meerdere plaatsen in het land en verwierf een aantal mooie opdrachten uit katholieke hoek: kerken, een klooster en het aartsbisschoppelijk seminarie in Apeldoorn. In 1937 werd Van Hardeveld voor de RKSP, de Rooms-Katholieke Staatspartij, in de Amsterdamse gemeenteraad gekozen. Kort na de Duitse inval gaf Van Hardeveld, die om zijn anti-Duitse houding bekend stond, zijn raadslidmaatschap op. Daardoor, maar ook door het stilvallen van de bouwproductie, kreeg hij steeds minder opdrachten. Dat de opdracht voor dit project naar Van Hardeveld ging kan dus als een stil protest van de leiding van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg worden gezien.
Het verhaal van Van Hardeveld kent nog een dramatische wending. Zijn dochter Annick (1923-1945), medisch analiste in het Wilhelmina Gasthuis, was koerierster voor de Binnenlandse Strijdkrachten in Amsterdam. Op 4 mei ’s avonds moest zij berichten naar een eenheid in Amsterdam-Noord brengen. Op het Hekelveld werd ze door leden van de Grüne Polizei die in een overvalwagen passeerden, zonder pardon doodgeschoten. Zij was de laatste koerierster in ons land die haar moedige werk met de dood moest bekopen.
Hoorn Huizen Straten Mensen is in te zien op de website van Oud Hoorn.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 25 maart 2018 - 06:00

Foto's



Column carrousel
Column Carrousel - Wally Ooms De planeetredders rukken opIn Nederland en ook elders in de wereld zijn verlichte geesten doende om de planeet aarde te redden. Die gaat eraan als zij niets doen. Dat is hun heilige overtuiging. Hun geloof. Daar waar vroeger kerkgebouwen verrezen, worden nu in rap tempo wolkenkrabberhoge windturbines geplaatst en huizen... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn De mannen achter de Maquette Hoorn 1650Soms is de werkelijkheid de overtreffende trap van de verbeelding. Eind november van dit jaar overleden in drie dagen tijd de twee mannen van wie de naam onverbrekelijk verbonden is aan de Maquette Hoorn 1650: Bob Habes (78) en Jack Buiten (85). Als medewerker... Column Carrousel - Wally Ooms Vuurwerkterreur: de schrik geeft een kickOver twee weken mag er weer officieel geknald worden. Het vuurwerk zal weer uiteenspatten voor en tijdens Oudejaarsnacht met alle gevolgen van dien. Bij de Eerste Hulp gaat het weer druk worden. Lichamelijk letsel, verminkingen, branden, vandalisme, beschadigingen aan oren en ogen en heel veel... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Gerard Boedijn (vervolg)Dit schitterende schilderij, hoewel smaken verschillen, hangt in Muziekschool Gerard Boedijn. Het is in de jaren dertig geschilderd door Adolf de Haer, een Duits kunstenaar die, nadat zijn werk in zijn geboorteplaats Düsseldorf door de nazi’s als ontaard, was bestempeld, enige tijd in Hoorn verbleef. Er waren meer... Column Carrousel - Wally Ooms West-Friesland gefeliciteerd met Westfrisaweg De Westfrisiaweg is al vrijwel geheel in gebruik. Uitvoerend bouwbedrijf Heijmans is doende met de laatste werkzaamheden. De officiële opening zal plaatsvinden op 30 november door gedeputeerde Elisabeth Post en minister van Infrastructuur Cora van Nieuwenhuizen. Elisabeth zal het die dag met Cora ongetwijfeld niet hebben... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Gerard Boedijn: vernieuwer van de HafabraHet is deze maand 125 jaar geleden dat Gerard Boedijn, die geldt als één van de grootste vernieuwers van de muziek voor harmonieorkest, fanfare en brassband, in Europa in Hoorn werd geboren. Boedijns geboortehuis aan de Draafsingel, nummer 5, recht tegenover de Oosterpoort, werd in...