Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

Hoorn Huizen Straten Mensen om meer redenen een bijzonder boek

In 1982 gaven Oud Hoorn, Stadsherstel en het Bureau Monumentenzorg van de gemeente Hoorn ‘Hoorn Huizen Straten Mensen’ uit, een unieke inventarisatie van woningen en gebouwen in de Hoornse binnenstad. Van alle panden werden de kadastrale gegevens opgenomen en voor zover bekend de bewonings- en de bouwgeschiedenis. Het meest interessant zijn misschien wel de opmetingsgegevens en de nauwgezette geveltekeningen die in het oorlogsjaar 1944 werden gemaakt. De tekeningen geven een fraai beeld van de stad en de straten zoals die er rond het midden van de vorige eeuw uitzagen. De totstandkoming van de tekeningen is minstens zo bijzonder.
Nadat de Duitsers in de oorlogsjaren steeds meer activiteiten van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg, zoals restauraties en de voorbereiding van restauraties, hadden stilgelegd, werd gezocht naar vervangende werkzaamheden voor het personeel. Eén daarvan was het opmeten en tekenen van straatwanden in een twintigtal karakteristieke steden, zoals Alkmaar, Breda, Edam, Elburg, Enkhuizen, Medemblik, Naarden, Thorn, Zaandam, Zutphen. En ook Hoorn. Aan die schetsbladen werden plattegronden met de nokrichting van de huizen en aanvullende informatie toegevoegd, zoals functie en monumentale status.
De landelijke leiding van het project werd in handen gelegd van de Amsterdamse architect J.M. van Hardeveld (1891-1953). De inventarisatie bood naast werk voor de eigen mensen ook werk aan architecten, bouwkundigen en tekenaars die zo nog wat konden verdienen en wellicht gevrijwaard werden van een verplichte arbeidsinzet in Duitsland. In 1917 had Van Hardeveld zich als architect in Amsterdam gevestigd. Hij ontwierp woningbouwprojecten op meerdere plaatsen in het land en verwierf een aantal mooie opdrachten uit katholieke hoek: kerken, een klooster en het aartsbisschoppelijk seminarie in Apeldoorn. In 1937 werd Van Hardeveld voor de RKSP, de Rooms-Katholieke Staatspartij, in de Amsterdamse gemeenteraad gekozen. Kort na de Duitse inval gaf Van Hardeveld, die om zijn anti-Duitse houding bekend stond, zijn raadslidmaatschap op. Daardoor, maar ook door het stilvallen van de bouwproductie, kreeg hij steeds minder opdrachten. Dat de opdracht voor dit project naar Van Hardeveld ging kan dus als een stil protest van de leiding van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg worden gezien.
Het verhaal van Van Hardeveld kent nog een dramatische wending. Zijn dochter Annick (1923-1945), medisch analiste in het Wilhelmina Gasthuis, was koerierster voor de Binnenlandse Strijdkrachten in Amsterdam. Op 4 mei ’s avonds moest zij berichten naar een eenheid in Amsterdam-Noord brengen. Op het Hekelveld werd ze door leden van de Grüne Polizei die in een overvalwagen passeerden, zonder pardon doodgeschoten. Zij was de laatste koerierster in ons land die haar moedige werk met de dood moest bekopen.
Hoorn Huizen Straten Mensen is in te zien op de website van Oud Hoorn.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 25 maart 2018 - 06:00

Foto's



Column carrousel
Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn 't Stadhuys van Hoorn in centrum AmsterdamHoorn heeft drie stadhuizen. Het oude dat zich in de Statenpoort, ofwel het Statenlogement bevond, op de hoek van de Nieuwsteeg en de Nieuwstraat en het huidige aan de Nieuwe Steen, gebouwd tussen 1975 en 1981 naar een ontwerp van het Alkmaarse architectenbureau van... Column Carrousel - Wally Ooms Woningnood neemt schrikbarende vormen aanTerwijl de gemeente Hoorn de meest fantastische plannen aan het ontwikkelen was voor een te koop staand stuk grond in Zwaag en daarover 34 bijeenkomsten in de planning had staan, is een projectontwikkelaar rond te tafel gaan zitten met de grondeigenaar en zijn ze tot zaken... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn 1618In de geschiedenis van ons land is 1618 één van de kanteljaren. Stadhouder en legeraanvoerder in dienst van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden Maurits (zie hierboven, bron: Rijksmuseum) erft na het overlijden van zijn oudere halfbroer Filips Willem, de oudste zoon van Willem van Oranje, de titel Prins van... Column Carrousel - Wally Ooms Westfries landschap wordt geschiedenisEeuwenlang waren kerken, watertorens en klassieke windmolens de beeldbepalende elementen in ons polderlandschap. Door het oprichten van megawindturbines wordt nu in hoog tempo gewerkt om dat beeld te laten verdwijnen. Deze horizonvervuilers worden verspreid over het hele land ingezet om te kunnen voldoen aan een energievraagstuk dat... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Een nieuwe torenspits?De komende jaren zullen Kerkplein en Grote Kerk een grote metamorfose ondergaan. Het gehele plein wordt opnieuw ingericht. De plannen voor de herinrichting van het Kerkplein zijn in overleg met belanghebbenden en belangstellenden tot stand gekomen. Het Kerkplein – met uitzondering van de achterzijde van de kerk waar... Column Carrousel - Wally Ooms Zijn we hittebestendig?Het aanhoudende fraaie weer wordt door vrijwel iedereen met enthousiasme ontvangen. De stranden zijn overbevolkt, de terrassen lopen vol en kunnen de drukte niet aan, ijsverkopers weten niet wat ze meemaken, de campings in Nederland kennen een ongekende drukte, verre vakantiereizen worden omgezet naar binnenlandse bestemmingen en het...