Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

Hoorn Huizen Straten Mensen om meer redenen een bijzonder boek

In 1982 gaven Oud Hoorn, Stadsherstel en het Bureau Monumentenzorg van de gemeente Hoorn ‘Hoorn Huizen Straten Mensen’ uit, een unieke inventarisatie van woningen en gebouwen in de Hoornse binnenstad. Van alle panden werden de kadastrale gegevens opgenomen en voor zover bekend de bewonings- en de bouwgeschiedenis. Het meest interessant zijn misschien wel de opmetingsgegevens en de nauwgezette geveltekeningen die in het oorlogsjaar 1944 werden gemaakt. De tekeningen geven een fraai beeld van de stad en de straten zoals die er rond het midden van de vorige eeuw uitzagen. De totstandkoming van de tekeningen is minstens zo bijzonder.
Nadat de Duitsers in de oorlogsjaren steeds meer activiteiten van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg, zoals restauraties en de voorbereiding van restauraties, hadden stilgelegd, werd gezocht naar vervangende werkzaamheden voor het personeel. Eén daarvan was het opmeten en tekenen van straatwanden in een twintigtal karakteristieke steden, zoals Alkmaar, Breda, Edam, Elburg, Enkhuizen, Medemblik, Naarden, Thorn, Zaandam, Zutphen. En ook Hoorn. Aan die schetsbladen werden plattegronden met de nokrichting van de huizen en aanvullende informatie toegevoegd, zoals functie en monumentale status.
De landelijke leiding van het project werd in handen gelegd van de Amsterdamse architect J.M. van Hardeveld (1891-1953). De inventarisatie bood naast werk voor de eigen mensen ook werk aan architecten, bouwkundigen en tekenaars die zo nog wat konden verdienen en wellicht gevrijwaard werden van een verplichte arbeidsinzet in Duitsland. In 1917 had Van Hardeveld zich als architect in Amsterdam gevestigd. Hij ontwierp woningbouwprojecten op meerdere plaatsen in het land en verwierf een aantal mooie opdrachten uit katholieke hoek: kerken, een klooster en het aartsbisschoppelijk seminarie in Apeldoorn. In 1937 werd Van Hardeveld voor de RKSP, de Rooms-Katholieke Staatspartij, in de Amsterdamse gemeenteraad gekozen. Kort na de Duitse inval gaf Van Hardeveld, die om zijn anti-Duitse houding bekend stond, zijn raadslidmaatschap op. Daardoor, maar ook door het stilvallen van de bouwproductie, kreeg hij steeds minder opdrachten. Dat de opdracht voor dit project naar Van Hardeveld ging kan dus als een stil protest van de leiding van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg worden gezien.
Het verhaal van Van Hardeveld kent nog een dramatische wending. Zijn dochter Annick (1923-1945), medisch analiste in het Wilhelmina Gasthuis, was koerierster voor de Binnenlandse Strijdkrachten in Amsterdam. Op 4 mei ’s avonds moest zij berichten naar een eenheid in Amsterdam-Noord brengen. Op het Hekelveld werd ze door leden van de Grüne Polizei die in een overvalwagen passeerden, zonder pardon doodgeschoten. Zij was de laatste koerierster in ons land die haar moedige werk met de dood moest bekopen.
Hoorn Huizen Straten Mensen is in te zien op de website van Oud Hoorn.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 25 maart 2018 - 06:00

Foto's



Column carrousel
Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Straatnamen: een ereschuldBegin juni 1945 vond - zie foto - een grote manifestatie plaats op de Roode Steen. De Hoornse onderduikers hadden de bijeenkomst georganiseerd om hun ‘pleegouders’ en de leden van de Hoornse KP en de LO, de organisatie die landelijk actief was bij de opvang van en de... Column Carrousel - Wally Ooms AP maakt jacht op SinterklaasDe Autoriteit Persoonsgegevens is bevoegd om boetes op te leggen bij overtredingen van de Wet bescherming persoonsgegevens. Sinds 25 mei is een nieuwe privacywetgeving van kracht, waardoor vele Facebookgebruikers zich in het nauw gedreven voelen. Ze vragen zich af of ze nog wel een foto mogen... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Op zwartMet de uitspraak van de kantonrechter onlangs in een zaak van een uitgever tegen Erfgoed Leiden heeft de rechter veel archieven, musea, bibliotheken en erfgoedinstellingen voor een dilemma gesteld. De rechter vindt op basis van de Auteurswet dat alle instellingen die hun beeldbank online hebben staan eerst van de... Column Carrousel - Wally Ooms OorlogskinderenDodenherdenking wordt opgevolgd door Bevrijdingsdag met de daarbij behorende herinneringen aan de zinloosheid en de omvang van de laatste wereldoorlog en de vele miljoenen slachtoffers. Het volgende waargebeurde verhaal is slechts een voorbeeld van het leed dat een oorlog met zich meebrengt. Hoog in de Franse Alpen speelde zich lang... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Verdorven Wanneer wij over ruim anderhalve week twee minuten stilte in acht nemen om de doden te gedenken die hun leven voor onze vrijheid gaven, zoals de vijf mannen wiens namen onder het grote reliëf op de fusilladeplaats voor de Grote Kerk in het centrum staan gebeiteld, is het ook... Column Carrousel - Wally Ooms Vakantiebestemming achtertuinAan het begin van het jaar worden de plannen al gemaakt voor de zomervakantie. Bestemmingen worden besproken, op internet wordt rondgesnuffeld, er is voorpret. Maar veel mensen hebben simpelweg geen cent te makken. Die gebruiken het vakantiegeld om opgelopen achterstanden in te lopen. Om gaten te dichten. Deze mensen...