Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

Op zwart

Met de uitspraak van de kantonrechter onlangs in een zaak van een uitgever tegen Erfgoed Leiden heeft de rechter veel archieven, musea, bibliotheken en erfgoedinstellingen voor een dilemma gesteld. De rechter vindt op basis van de Auteurswet dat alle instellingen die hun beeldbank online hebben staan eerst van de makers respectievelijk de rechthebbenden, toestemming voor de publicatie van hun foto’s moeten hebben. Zonder die toestemming mag niet gepubliceerd worden. In de zaak tussen de uitgever en Leiden was er van uit gegaan dat het werk anoniem door een uitgever gepubliceerd is en dat het auteursrecht reeds vervallen was. Daarvan is nu gezegd dat ook al is een werk zonder naam van de maker gepubliceerd er, indien een rechthebbende zich meldt, deze in zijn gelijk staat. Auteursrechten van uitgevers vervallen na 70 jaar en die van rechthebbenden 70 jaar na de dood van de maker. De rechter oordeelde dat in dit geval de uitgever het auteursrecht heeft op de in het geding zijnde anonieme foto’s die Erfgoed Leiden op zijn website heeft staan en bepaalde de vergoeding daarvoor op € 75 per foto.
Natuurlijk dient bij gebruik van foto’s en ander materiaal aan de regels van de Auteurswet te worden voldaan. Pictoright, dat de rechten van kunstenaars en fotografen behartigt, is gematigd optimistisch over de uitspraak, maar berekende dat een archief met 30.000 foto’s op de website volgens deze uitspraak jaarlijks tot meer dan € 2 miljoen kwijt kan zijn en constateerde dat dat niet de bedoeling kan zijn. Veel instellingen zijn jarenlang bezig om hun collecties voor een groot publiek toegankelijk te maken door deze online te plaatsen. Juist de laagdrempeligheid van het internet draagt bij aan de herwaardering voor ons erfgoed en verleden. Veel werk dreigt met deze uitspraak ongedaan te worden gemaakt. Een aantal beeldbanken is als gevolg van de uitspraak gedeeltelijk op zwart gegaan. Leiden zette alle anonieme foto’s, 100.000 van de in totaal 130.000, meteen op zwart, Tilburg 80.000 van de 110.000 digitale foto’s, het Noord-Hollands Archief 56.000 foto’s van prentbriefkaarten en het Westfries Archief met ingang van 1 mei 2018 de hele beeldbank. Dat kan toch nooit de bedoeling van die uitspraak zijn.
De uitspraak van de rechter druist bovendien volledig in tegen de geest van de Nota Belvedere van de rijksoverheid om de burger bewust te maken van de cultuurhistorie van zijn omgeving en om daarop plannen voor de inrichting van die omgeving te baseren. Tijd voor actie.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 20 mei 2018 - 06:00

Foto's



Column carrousel
Column Carrousel - Wally Ooms Van Klazien uit Zalk naar farmaceutisch geboefteBij Klazien uit Zalk, die ooit grote bekendheid genoot door haar natuurmiddelen tegen bepaalde aandoeningen, wist je tenminste waar je aan toe was. De grote ziektes liet ze aan zich voorbijgaan, maar voor vrijwel alle kwaaltjes en aandoeningen had ze wel een op kruiden... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn 't Stadhuys van Hoorn in centrum AmsterdamHoorn heeft drie stadhuizen. Het oude dat zich in de Statenpoort, ofwel het Statenlogement bevond, op de hoek van de Nieuwsteeg en de Nieuwstraat en het huidige aan de Nieuwe Steen, gebouwd tussen 1975 en 1981 naar een ontwerp van het Alkmaarse architectenbureau van... Column Carrousel - Wally Ooms Woningnood neemt schrikbarende vormen aanTerwijl de gemeente Hoorn de meest fantastische plannen aan het ontwikkelen was voor een te koop staand stuk grond in Zwaag en daarover 34 bijeenkomsten in de planning had staan, is een projectontwikkelaar rond te tafel gaan zitten met de grondeigenaar en zijn ze tot zaken... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn 1618In de geschiedenis van ons land is 1618 één van de kanteljaren. Stadhouder en legeraanvoerder in dienst van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden Maurits (zie hierboven, bron: Rijksmuseum) erft na het overlijden van zijn oudere halfbroer Filips Willem, de oudste zoon van Willem van Oranje, de titel Prins van... Column Carrousel - Wally Ooms Westfries landschap wordt geschiedenisEeuwenlang waren kerken, watertorens en klassieke windmolens de beeldbepalende elementen in ons polderlandschap. Door het oprichten van megawindturbines wordt nu in hoog tempo gewerkt om dat beeld te laten verdwijnen. Deze horizonvervuilers worden verspreid over het hele land ingezet om te kunnen voldoen aan een energievraagstuk dat... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Een nieuwe torenspits?De komende jaren zullen Kerkplein en Grote Kerk een grote metamorfose ondergaan. Het gehele plein wordt opnieuw ingericht. De plannen voor de herinrichting van het Kerkplein zijn in overleg met belanghebbenden en belangstellenden tot stand gekomen. Het Kerkplein – met uitzondering van de achterzijde van de kerk waar...