Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

Straatnamen: een ereschuld

Begin juni 1945 vond - zie foto - een grote manifestatie plaats op de Roode Steen. De Hoornse onderduikers hadden de bijeenkomst georganiseerd om hun ‘pleegouders’ en de leden van de Hoornse KP en de LO, de organisatie die landelijk actief was bij de opvang van en de verzorging van onderduikers, voor hun moed en grote inzet te bedanken. Na een defilé door Muziekvereniging Apollo, het korps dat zelf ook drie en een half jaar ondergronds was gegaan, omdat het geweigerd had zich bij de door de Duitsers ingestelde Cultuurkamer aan te melden, sprak Ies Themans, een Joodse onderduiker die bij de dames Dell en Van Vliet in de conciërgewoning achter de Orts-Kommandantur aan het Grote Oost 6, samen met nog zes andere jonge mannen, waaronder zijn broer Sal, ondergedoken had gezeten. Later, nadat Aaf Dell in februari 1944 was gearresteerd en in Ravensbrück terecht gekomen was en Dieuw van Vliet door de Duitsers de conciërgewoning was uitgezet, dook hij opnieuw bij haar onder, nu op de zolder van haar nieuwe woning aan de Roode Steen. Nauwelijks minder gevaarlijk, want op een steenworp afstand, schuin aan de overkant van het plein, huisde de gevreesde landwacht.
Na Themans, die de mannen en de vrouwen van de LO en de KP ‘mensenredders’ noemde en inging op hun moeilijke en gevaarlijke opdracht, sprak ook nog een vertegenwoordiger van de Spoorwegstakers die zich medio september 1944 bij het al immense leger onderduikers voegden. Ter afsluiting van de bijeenkomst op de Roode Steen werd een krans gelegd op de plek voor de Grote Kerk waar de Duitsers op 4 mei 1945, als represaille voor de moord op de Nederlandse SS’er George Herlee, vijf ‘Todeskandidaten’ uit het Huis van Bewaring aan de Amsterdamse Weteringschans fusilleerden.
Tijdens het ongedwongen samenzijn dat volgde, van bestuurders, onderduikers en leden van de KP en de LO, stelde de voorman van de Hoornse afdeling van het NSF, het Nationaal Steunfonds - de ‘bankier van het verzet’ - C. Luyckx, voor om de gevallen Hoornse verzetsmensen te eren door een straat naar hen te vernoemen. Hij noemde daarbij de namen van Wim Pommerel en Nico Koppes, op dat moment nog niet wetend dat de al in oktober 1943 opgepakte Martin van Dalen, een van de naaste medewerkers van Piet Verbeek, de leider van de LO/KP in Hoorn - verzetsnaam ome Koos -, kort voor het eind van de oorlog in een Duits concentratiekamp was bezweken. Burgemeester Leemhorst vond het een goed idee en zou het meenemen.
Hoeveel burgemeesters heeft Hoorn sindsdien gehad en hoe vaak hebben raadsleden en Oud Hoorn en Comité 40-45 dat verzoek niet herhaald? Okay: er zijn drie straten in Hoorn-Noord naar verzetsstrijders vernoemd: de Johannes Poststraat, de Pater Bleijsstraat en de Jan Campertstraat. Maar hoe groot de betekenis van deze verzetsstrijders ook is geweest, geen had direct met Hoorn te maken. Waarom is de Straatnaamcommissie al die decennia doof gebleken?
De enige vernoeming van een jonge verzetsstrijder die wel van grote betekenis voor het verzet in Hoorn was, de Alkmaarder Fritz Conijn, leider van het verzet in Noord-Holland, die op 21-jarige leeftijd in september 1944 in Vught werd doodgeschoten, ging niet door omdat het uitvoeringsplan van het betreffende buurtje werd gewijzigd.
Is het na bijna driekwart eeuw niet de hoogste tijd deze ereschuld eindelijk in te lossen? Niet alleen van hen die hun leven gaven, maar ook van hen die wel overleefden en door hun moed nog altijd een voorbeeld voor ons zijn.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 17 juni 2018 - 06:00

Foto's



Column carrousel
Column Carrousel - Wally Ooms West-Friesland gefeliciteerd met Westfrisaweg De Westfrisiaweg is al vrijwel geheel in gebruik. Uitvoerend bouwbedrijf Heijmans is doende met de laatste werkzaamheden. De officiële opening zal plaatsvinden op 30 november door gedeputeerde Elisabeth Post en minister van Infrastructuur Cora van Nieuwenhuizen. Elisabeth zal het die dag met Cora ongetwijfeld niet hebben... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Gerard Boedijn: vernieuwer van de HafabraHet is deze maand 125 jaar geleden dat Gerard Boedijn, die geldt als één van de grootste vernieuwers van de muziek voor harmonieorkest, fanfare en brassband, in Europa in Hoorn werd geboren. Boedijns geboortehuis aan de Draafsingel, nummer 5, recht tegenover de Oosterpoort, werd in... Column Carrousel - Wally Ooms Van Klazien uit Zalk naar farmaceutisch geboefteBij Klazien uit Zalk, die ooit grote bekendheid genoot door haar natuurmiddelen tegen bepaalde aandoeningen, wist je tenminste waar je aan toe was. De grote ziektes liet ze aan zich voorbijgaan, maar voor vrijwel alle kwaaltjes en aandoeningen had ze wel een op kruiden... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn 't Stadhuys van Hoorn in centrum AmsterdamHoorn heeft drie stadhuizen. Het oude dat zich in de Statenpoort, ofwel het Statenlogement bevond, op de hoek van de Nieuwsteeg en de Nieuwstraat en het huidige aan de Nieuwe Steen, gebouwd tussen 1975 en 1981 naar een ontwerp van het Alkmaarse architectenbureau van... Column Carrousel - Wally Ooms Woningnood neemt schrikbarende vormen aanTerwijl de gemeente Hoorn de meest fantastische plannen aan het ontwikkelen was voor een te koop staand stuk grond in Zwaag en daarover 34 bijeenkomsten in de planning had staan, is een projectontwikkelaar rond te tafel gaan zitten met de grondeigenaar en zijn ze tot zaken... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn 1618In de geschiedenis van ons land is 1618 één van de kanteljaren. Stadhouder en legeraanvoerder in dienst van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden Maurits (zie hierboven, bron: Rijksmuseum) erft na het overlijden van zijn oudere halfbroer Filips Willem, de oudste zoon van Willem van Oranje, de titel Prins van...