Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

Straatnamen: een ereschuld

Begin juni 1945 vond - zie foto - een grote manifestatie plaats op de Roode Steen. De Hoornse onderduikers hadden de bijeenkomst georganiseerd om hun ‘pleegouders’ en de leden van de Hoornse KP en de LO, de organisatie die landelijk actief was bij de opvang van en de verzorging van onderduikers, voor hun moed en grote inzet te bedanken. Na een defilé door Muziekvereniging Apollo, het korps dat zelf ook drie en een half jaar ondergronds was gegaan, omdat het geweigerd had zich bij de door de Duitsers ingestelde Cultuurkamer aan te melden, sprak Ies Themans, een Joodse onderduiker die bij de dames Dell en Van Vliet in de conciërgewoning achter de Orts-Kommandantur aan het Grote Oost 6, samen met nog zes andere jonge mannen, waaronder zijn broer Sal, ondergedoken had gezeten. Later, nadat Aaf Dell in februari 1944 was gearresteerd en in Ravensbrück terecht gekomen was en Dieuw van Vliet door de Duitsers de conciërgewoning was uitgezet, dook hij opnieuw bij haar onder, nu op de zolder van haar nieuwe woning aan de Roode Steen. Nauwelijks minder gevaarlijk, want op een steenworp afstand, schuin aan de overkant van het plein, huisde de gevreesde landwacht.
Na Themans, die de mannen en de vrouwen van de LO en de KP ‘mensenredders’ noemde en inging op hun moeilijke en gevaarlijke opdracht, sprak ook nog een vertegenwoordiger van de Spoorwegstakers die zich medio september 1944 bij het al immense leger onderduikers voegden. Ter afsluiting van de bijeenkomst op de Roode Steen werd een krans gelegd op de plek voor de Grote Kerk waar de Duitsers op 4 mei 1945, als represaille voor de moord op de Nederlandse SS’er George Herlee, vijf ‘Todeskandidaten’ uit het Huis van Bewaring aan de Amsterdamse Weteringschans fusilleerden.
Tijdens het ongedwongen samenzijn dat volgde, van bestuurders, onderduikers en leden van de KP en de LO, stelde de voorman van de Hoornse afdeling van het NSF, het Nationaal Steunfonds - de ‘bankier van het verzet’ - C. Luyckx, voor om de gevallen Hoornse verzetsmensen te eren door een straat naar hen te vernoemen. Hij noemde daarbij de namen van Wim Pommerel en Nico Koppes, op dat moment nog niet wetend dat de al in oktober 1943 opgepakte Martin van Dalen, een van de naaste medewerkers van Piet Verbeek, de leider van de LO/KP in Hoorn - verzetsnaam ome Koos -, kort voor het eind van de oorlog in een Duits concentratiekamp was bezweken. Burgemeester Leemhorst vond het een goed idee en zou het meenemen.
Hoeveel burgemeesters heeft Hoorn sindsdien gehad en hoe vaak hebben raadsleden en Oud Hoorn en Comité 40-45 dat verzoek niet herhaald? Okay: er zijn drie straten in Hoorn-Noord naar verzetsstrijders vernoemd: de Johannes Poststraat, de Pater Bleijsstraat en de Jan Campertstraat. Maar hoe groot de betekenis van deze verzetsstrijders ook is geweest, geen had direct met Hoorn te maken. Waarom is de Straatnaamcommissie al die decennia doof gebleken?
De enige vernoeming van een jonge verzetsstrijder die wel van grote betekenis voor het verzet in Hoorn was, de Alkmaarder Fritz Conijn, leider van het verzet in Noord-Holland, die op 21-jarige leeftijd in september 1944 in Vught werd doodgeschoten, ging niet door omdat het uitvoeringsplan van het betreffende buurtje werd gewijzigd.
Is het na bijna driekwart eeuw niet de hoogste tijd deze ereschuld eindelijk in te lossen? Niet alleen van hen die hun leven gaven, maar ook van hen die wel overleefden en door hun moed nog altijd een voorbeeld voor ons zijn.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 17 juni 2018 - 06:00

Foto's



Column carrousel
Column Carrousel - Wally Ooms Zit er nog muziek in Hoorn Rock 'N' Roll Sunday? Al tien jaar lang bruist het in Hoorn als Rock 'N' Roll Sunday wordt gehouden. Tienduizenden bezoekers, velen met vetkuif of petticoat, komen in het voorjaar naar de stad om te kijken en te luisteren naar nationale en internationale bands.... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn VrijheidTachtig jaar geleden, op 1 september 1939, brak de Tweede Wereldoorlog uit. Duitsland viel Polen binnen. Twee dagen later verklaarden Engeland en Frankrijk Duitsland de oorlog. Na andere landen was ons land op 10 mei 1940 aan de beurt. Iets meer dan twintig jaar had Europa vrede gekend na de... Column Carrousel - Wally Ooms De planeetredders rukken opIn Nederland en ook elders in de wereld zijn verlichte geesten doende om de planeet aarde te redden. Die gaat eraan als zij niets doen. Dat is hun heilige overtuiging. Hun geloof. Daar waar vroeger kerkgebouwen verrezen, worden nu in rap tempo wolkenkrabberhoge windturbines geplaatst en huizen... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn De mannen achter de Maquette Hoorn 1650Soms is de werkelijkheid de overtreffende trap van de verbeelding. Eind november van dit jaar overleden in drie dagen tijd de twee mannen van wie de naam onverbrekelijk verbonden is aan de Maquette Hoorn 1650: Bob Habes (78) en Jack Buiten (85). Als medewerker... Column Carrousel - Wally Ooms Vuurwerkterreur: de schrik geeft een kickOver twee weken mag er weer officieel geknald worden. Het vuurwerk zal weer uiteenspatten voor en tijdens Oudejaarsnacht met alle gevolgen van dien. Bij de Eerste Hulp gaat het weer druk worden. Lichamelijk letsel, verminkingen, branden, vandalisme, beschadigingen aan oren en ogen en heel veel... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Gerard Boedijn (vervolg)Dit schitterende schilderij, hoewel smaken verschillen, hangt in Muziekschool Gerard Boedijn. Het is in de jaren dertig geschilderd door Adolf de Haer, een Duits kunstenaar die, nadat zijn werk in zijn geboorteplaats Düsseldorf door de nazi’s als ontaard, was bestempeld, enige tijd in Hoorn verbleef. Er waren meer...