Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

Johannes Poststraat, circa 1951. (Foto: aangeleverd)

Straatnaamgeving in Hoorn

Voor het Kwartaalblad Oud Hoorn 1987-4 schreef Leo Hoogeveen een artikel over straatnaamgeving in de periode 1950-1965. Het is een treurigstemmend klaaglied. Want wat was de praktijk? Op voordracht van burgemeester en wethouders stelde de gemeenteraad straatnamen vast die met hetzelfde gemak werden vergeten, geschrapt omdat het plan werd gewijzigd, veranderd of elders gebruikt. Een ‘onontwarbare kluwen’ noemde Hoogeveen het. Ook de onderbouwing van de voordrachten kon volgens hem de toets der kritiek niet altijd doorstaan. Zo zette de toenmalige gemeentearchivaris Mulder het college op het verkeerde been door bijvoorbeeld de naam Stationsweg aan te dragen, terwijl al in 1888 was besloten om die weg Stationsweg te noemen. Tegelijkertijd werd Stationslaan gewijzigd in Spoorsingel. Persoonsnamen werden nogal eens verkeerd gespeld. Zo heet het kleinste straatje van Hoorn, dat slechts twee huisnummers telt, het Werenfridus en de bijbehorende conciërgewoning, De Keyzerstraat. Naar de Amsterdamse bouwmeester Hendrick de Keyser die ook de Waag op de Roode Steen heeft ontworpen. Sinds haar oprichting, dit jaar honderd jaar geleden, draagt Vereniging Hendrick de Keyser, die ook in onze stad op voorbeeldige wijze tientallen monumenten beheert, trots de naam de Keyser. Met ‘s’. Net zoals al die andere plaatsen in ons land keurig een ‘s’ gebruiken. In Hoorn Zuid-Oost zouden straten naar 19e eeuwse burgemeesters worden vernoemd. Ook Van Dedem stond op het lijstje. Maar door wijziging van het bouwplan viel hij uiteindelijk af om verweesd in Hoorn-Noord op te duiken. Tussen het WFG en het P&R-terrein. Of de Van de Blocqueriestraat. Genoemd naar burgemeester Van de Blocquery. Met een Griekse ij. Peanuts wie daar op let, maar toch.
Ik wil nog even terug naar onze verzetshelden, waarover ik vorige maand schreef. In 1948 stelde PvdA-raadslid en commandant van de Hoornse knokploeg Kleipoel voor om de straten tussen de Drieboomlaan en de spoorweg naar Enkhuizen naar verzetshelden te noemen. Het college had namelijk voor verwijzingen naar de walvisvaart gekozen. Het werd een delicate discussie, want het college weigerde het verzoek uit de raad te omarmen. Het was niet tegen de illegaliteit gericht, verklaarde burgemeester Leemhorst tot drie keer toe. En PvdA-wethouder Casius vond dat men het verzet niet eerde met een voorstel dat door een krappe meerderheid zou worden aangenomen. De beide PvdA-wethouders, vier KVP’ers en VVD-raadslid Back steunden de voordracht van het college, dat vervolgens met 7 stemmen tegen zes werd aangenomen. Tegen: de rest van de PvdA-fractie, vier man, één KVP’er en één AR-CHU’er, de leider van de Landelijke Onderduikers Organisatie en Knokploegen Verbeek. De communisten onthielden zich van stemming, terwijl zij de doorslag hadden kunnen geven.
Juli 1950 werd alsnog besloten om het verlengde van de Messchaertstraat naar J.D. Poll, de directeur van de HBS te vernoemen. Poll had tijdens de oorlog zijn uiterste best gedaan om onderduikadressen te regelen voor zijn oudere leerlingen zodat ze niet naar Duitsland hoefden. En hij verzamelde informatie voor buitenlandse inlichtingendiensten. Daags na de diploma-uitreiking werd hij opgepakt. Uiteindelijk kwam hij in Buchenwald terecht. Tijdens één van de dodenmarsen naar Dachau is hij vermist geraakt en gestorven. Mogelijk viel zijn naam in de marge van het Englandspiel van de Duitsers. Oktober 1950 werden Johannes Post, pater Ludo Bleys en Jan Campert vernoemd. Keurig langs de lijnen van de verzuiling. Een gereformeerde, een katholiek en een humanist. Een voorstel om enkele straten naar omgekomen Joodse burgers te vernoemen haalde het in de vijftiger niet maar begin zestiger jaren uiteindelijk wel, met slechts éen tegenstem, die van KVP-wethouder Kaldenbach. En verder dan de Bernard de Vriesstraat, ondernemer en raadslid, is dat niet gekomen.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 15 juli 2018 - 06:00

Foto's



Reacties (0)


Reageer

Column carrousel
Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Gerard Boedijn (vervolg)Dit schitterende schilderij, hoewel smaken verschillen, hangt in Muziekschool Gerard Boedijn. Het is in de jaren dertig geschilderd door Adolf de Haer, een Duits kunstenaar die, nadat zijn werk in zijn geboorteplaats Düsseldorf door de nazi’s als ontaard, was bestempeld, enige tijd in Hoorn verbleef. Er waren meer... Column Carrousel - Wally Ooms West-Friesland gefeliciteerd met Westfrisaweg De Westfrisiaweg is al vrijwel geheel in gebruik. Uitvoerend bouwbedrijf Heijmans is doende met de laatste werkzaamheden. De officiële opening zal plaatsvinden op 30 november door gedeputeerde Elisabeth Post en minister van Infrastructuur Cora van Nieuwenhuizen. Elisabeth zal het die dag met Cora ongetwijfeld niet hebben... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Gerard Boedijn: vernieuwer van de HafabraHet is deze maand 125 jaar geleden dat Gerard Boedijn, die geldt als één van de grootste vernieuwers van de muziek voor harmonieorkest, fanfare en brassband, in Europa in Hoorn werd geboren. Boedijns geboortehuis aan de Draafsingel, nummer 5, recht tegenover de Oosterpoort, werd in... Column Carrousel - Wally Ooms Van Klazien uit Zalk naar farmaceutisch geboefteBij Klazien uit Zalk, die ooit grote bekendheid genoot door haar natuurmiddelen tegen bepaalde aandoeningen, wist je tenminste waar je aan toe was. De grote ziektes liet ze aan zich voorbijgaan, maar voor vrijwel alle kwaaltjes en aandoeningen had ze wel een op kruiden... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn 't Stadhuys van Hoorn in centrum AmsterdamHoorn heeft drie stadhuizen. Het oude dat zich in de Statenpoort, ofwel het Statenlogement bevond, op de hoek van de Nieuwsteeg en de Nieuwstraat en het huidige aan de Nieuwe Steen, gebouwd tussen 1975 en 1981 naar een ontwerp van het Alkmaarse architectenbureau van... Column Carrousel - Wally Ooms Woningnood neemt schrikbarende vormen aanTerwijl de gemeente Hoorn de meest fantastische plannen aan het ontwikkelen was voor een te koop staand stuk grond in Zwaag en daarover 34 bijeenkomsten in de planning had staan, is een projectontwikkelaar rond te tafel gaan zitten met de grondeigenaar en zijn ze tot zaken...