Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

Johannes Poststraat, circa 1951. (Foto: aangeleverd)

Straatnaamgeving in Hoorn

Voor het Kwartaalblad Oud Hoorn 1987-4 schreef Leo Hoogeveen een artikel over straatnaamgeving in de periode 1950-1965. Het is een treurigstemmend klaaglied. Want wat was de praktijk? Op voordracht van burgemeester en wethouders stelde de gemeenteraad straatnamen vast die met hetzelfde gemak werden vergeten, geschrapt omdat het plan werd gewijzigd, veranderd of elders gebruikt. Een ‘onontwarbare kluwen’ noemde Hoogeveen het. Ook de onderbouwing van de voordrachten kon volgens hem de toets der kritiek niet altijd doorstaan. Zo zette de toenmalige gemeentearchivaris Mulder het college op het verkeerde been door bijvoorbeeld de naam Stationsweg aan te dragen, terwijl al in 1888 was besloten om die weg Stationsweg te noemen. Tegelijkertijd werd Stationslaan gewijzigd in Spoorsingel. Persoonsnamen werden nogal eens verkeerd gespeld. Zo heet het kleinste straatje van Hoorn, dat slechts twee huisnummers telt, het Werenfridus en de bijbehorende conciërgewoning, De Keyzerstraat. Naar de Amsterdamse bouwmeester Hendrick de Keyser die ook de Waag op de Roode Steen heeft ontworpen. Sinds haar oprichting, dit jaar honderd jaar geleden, draagt Vereniging Hendrick de Keyser, die ook in onze stad op voorbeeldige wijze tientallen monumenten beheert, trots de naam de Keyser. Met ‘s’. Net zoals al die andere plaatsen in ons land keurig een ‘s’ gebruiken. In Hoorn Zuid-Oost zouden straten naar 19e eeuwse burgemeesters worden vernoemd. Ook Van Dedem stond op het lijstje. Maar door wijziging van het bouwplan viel hij uiteindelijk af om verweesd in Hoorn-Noord op te duiken. Tussen het WFG en het P&R-terrein. Of de Van de Blocqueriestraat. Genoemd naar burgemeester Van de Blocquery. Met een Griekse ij. Peanuts wie daar op let, maar toch.
Ik wil nog even terug naar onze verzetshelden, waarover ik vorige maand schreef. In 1948 stelde PvdA-raadslid en commandant van de Hoornse knokploeg Kleipoel voor om de straten tussen de Drieboomlaan en de spoorweg naar Enkhuizen naar verzetshelden te noemen. Het college had namelijk voor verwijzingen naar de walvisvaart gekozen. Het werd een delicate discussie, want het college weigerde het verzoek uit de raad te omarmen. Het was niet tegen de illegaliteit gericht, verklaarde burgemeester Leemhorst tot drie keer toe. En PvdA-wethouder Casius vond dat men het verzet niet eerde met een voorstel dat door een krappe meerderheid zou worden aangenomen. De beide PvdA-wethouders, vier KVP’ers en VVD-raadslid Back steunden de voordracht van het college, dat vervolgens met 7 stemmen tegen zes werd aangenomen. Tegen: de rest van de PvdA-fractie, vier man, één KVP’er en één AR-CHU’er, de leider van de Landelijke Onderduikers Organisatie en Knokploegen Verbeek. De communisten onthielden zich van stemming, terwijl zij de doorslag hadden kunnen geven.
Juli 1950 werd alsnog besloten om het verlengde van de Messchaertstraat naar J.D. Poll, de directeur van de HBS te vernoemen. Poll had tijdens de oorlog zijn uiterste best gedaan om onderduikadressen te regelen voor zijn oudere leerlingen zodat ze niet naar Duitsland hoefden. En hij verzamelde informatie voor buitenlandse inlichtingendiensten. Daags na de diploma-uitreiking werd hij opgepakt. Uiteindelijk kwam hij in Buchenwald terecht. Tijdens één van de dodenmarsen naar Dachau is hij vermist geraakt en gestorven. Mogelijk viel zijn naam in de marge van het Englandspiel van de Duitsers. Oktober 1950 werden Johannes Post, pater Ludo Bleys en Jan Campert vernoemd. Keurig langs de lijnen van de verzuiling. Een gereformeerde, een katholiek en een humanist. Een voorstel om enkele straten naar omgekomen Joodse burgers te vernoemen haalde het in de vijftiger niet maar begin zestiger jaren uiteindelijk wel, met slechts éen tegenstem, die van KVP-wethouder Kaldenbach. En verder dan de Bernard de Vriesstraat, ondernemer en raadslid, is dat niet gekomen.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 15 juli 2018 - 06:00

Foto's



Reacties (0)


Reageer

Column carrousel
Column Carrousel - Wally Ooms Zit er nog muziek in Hoorn Rock 'N' Roll Sunday? Al tien jaar lang bruist het in Hoorn als Rock 'N' Roll Sunday wordt gehouden. Tienduizenden bezoekers, velen met vetkuif of petticoat, komen in het voorjaar naar de stad om te kijken en te luisteren naar nationale en internationale bands.... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn VrijheidTachtig jaar geleden, op 1 september 1939, brak de Tweede Wereldoorlog uit. Duitsland viel Polen binnen. Twee dagen later verklaarden Engeland en Frankrijk Duitsland de oorlog. Na andere landen was ons land op 10 mei 1940 aan de beurt. Iets meer dan twintig jaar had Europa vrede gekend na de... Column Carrousel - Wally Ooms De planeetredders rukken opIn Nederland en ook elders in de wereld zijn verlichte geesten doende om de planeet aarde te redden. Die gaat eraan als zij niets doen. Dat is hun heilige overtuiging. Hun geloof. Daar waar vroeger kerkgebouwen verrezen, worden nu in rap tempo wolkenkrabberhoge windturbines geplaatst en huizen... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn De mannen achter de Maquette Hoorn 1650Soms is de werkelijkheid de overtreffende trap van de verbeelding. Eind november van dit jaar overleden in drie dagen tijd de twee mannen van wie de naam onverbrekelijk verbonden is aan de Maquette Hoorn 1650: Bob Habes (78) en Jack Buiten (85). Als medewerker... Column Carrousel - Wally Ooms Vuurwerkterreur: de schrik geeft een kickOver twee weken mag er weer officieel geknald worden. Het vuurwerk zal weer uiteenspatten voor en tijdens Oudejaarsnacht met alle gevolgen van dien. Bij de Eerste Hulp gaat het weer druk worden. Lichamelijk letsel, verminkingen, branden, vandalisme, beschadigingen aan oren en ogen en heel veel... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Gerard Boedijn (vervolg)Dit schitterende schilderij, hoewel smaken verschillen, hangt in Muziekschool Gerard Boedijn. Het is in de jaren dertig geschilderd door Adolf de Haer, een Duits kunstenaar die, nadat zijn werk in zijn geboorteplaats Düsseldorf door de nazi’s als ontaard, was bestempeld, enige tijd in Hoorn verbleef. Er waren meer...