Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

(Foto: aangeleverd)

Een nieuwe torenspits?

De komende jaren zullen Kerkplein en Grote Kerk een grote metamorfose ondergaan. Het gehele plein wordt opnieuw ingericht. De plannen voor de herinrichting van het Kerkplein zijn in overleg met belanghebbenden en belangstellenden tot stand gekomen. Het Kerkplein – met uitzondering van de achterzijde van de kerk waar de huidige gebakken klinkers worden hergebruikt – wordt als één grote verblijfsruimte ingericht met natuursteen, wat tot een totaal andere beleving zal leiden. De auto zal er ‘te gast’ zijn, maar krijgt, tegemoetkomend aan de soms tegenstrijdige wensen, nog wel veel – in mijn beleving te veel - ruimte. Het kerkgebouw ondergaat een spectaculaire verbouwing tot hotel, waarbij de muren, de ramen en het houten plafond grotendeels intact blijven. Op de begane grond komt de horecafunctie voor het hotel en misschien zelfs een brouwerij. De hoge blinde muren onder de ramen worden aan de noordzijde doorbroken met ramen en aan de zuidzijde met deuren naar het terras. Daarmee herkrijgt het gebouw naar verhoopt weer een langdurige bestemming die bijdraagt aan de verlevendiging van dit deel van ons stadscentrum.
De Grote Kerk kent een bewogen geschiedenis. Rond het midden van de veertiende eeuw werd op deze plek een houten kerk gebouwd, gewijd aan de heiligen Johannes de Doper en Cyriacus. Een kleine eeuw later werd het in steen uitgevoerde koor en kruiswerk eraan toegevoegd. Eeuwenlang werd voortgebouwd zodat er in het midden van de zestiende eeuw een forse gotische kerk stond, aanzienlijk groter dan het huidige kerkgebouw. In 1838 liet een loodgieter een brandende vuurpot in de dakgoot staan terwijl hij een hapje ging eten. Toen hij van zijn middagboterham terugkwam stond de kerk in lichterlaaie. De bekende architect Zocher kreeg opdracht een nieuwe kerk te bouwen. Zijn in neoclassicistische stijl uitgevoerde ontwerp was slechts een kort leven beschoren. Na blikseminslag brandde de kerk in 1878 opnieuw af. Vier architecten mochten een ontwerp voor een nieuwe kerk indienen. Ook de Hoornse architect Bleijs, van de Koepelkerk aan het Grote Noord die tezelfdertijd werd gebouwd, leverde zijn tekeningen in. Hij kreeg de opdracht niet. Die ging naar de Amsterdamse architect Muysken. Muysken liet zich door de renaissance inspireren. Zijn kerk werd een van de vroegste voorbeelden van de neorenaissance in ons land.
Bij een zware storm in 1936 dreigde de torenspits van de toren te worden geblazen. Besloten werd de toren te vervangen door een eenvoudige ingesnoerde naaldspitstoren, waar kort daarna een carillon in werd gehangen. De Duitsers roofden de klokken voor hun eigen oorlogsindustrie, maar met steun van de bevolking kon het carillon in 1950 in ere worden hersteld. Eind jaren zestig zaten de hervormden met de kerk in hun maag. Het ledental liep terug, de kosten van onderhoud waren niet meer op te brengen. Nieuwe voorstellen werden geopperd. De bibliotheek in de Grote Kerk. Het idee hebben we vaker gehoord. Er werd voor nieuwbouw aan de Wisselstraat gekozen in combinatie met de bouw van een school. Sloop dan maar? Inclusief de realisering van een mini-Hoornse Lijnbaan, een groots winkelcentrum waarvoor een deel van de oude binnenstad moest wijken. Het is er gelukkig niet van gekomen. Na zes eeuwen een Kerkplein zonder kerkgebouw? Ondenkbaar. Er kwamen woningen boven in de kerk en beneden winkels die ook weer zijn verdwenen. Maar gelukkig: nieuwe plannen en een nieuwe toekomst voor het plein en het kerkgebouw.
Veroorloof mij, als nu toch alles op de schop gaat, nog een idee toe te voegen. Zou de huidige uit nood geboren en in crisistijd op een koopje gebouwde torenspits, vervangen mogen worden door het oorspronkelijke, fraaie en meer passende ontwerp van Muysken, zoals deze op bijgaande foto van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, genomen rond de voorlaatste eeuwwisseling, te zien is? Het zou een extra kwaliteit terugbrengen.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 12 augustus 2018 - 06:00

Foto's



Reacties (0)


Reageer

Column carrousel
Column Carrousel - Wally Ooms Woningnood neemt schrikbarende vormen aanTerwijl de gemeente Hoorn de meest fantastische plannen aan het ontwikkelen was voor een te koop staand stuk grond in Zwaag en daarover 34 bijeenkomsten in de planning had staan, is een projectontwikkelaar rond te tafel gaan zitten met de grondeigenaar en zijn ze tot zaken... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn 1618In de geschiedenis van ons land is 1618 één van de kanteljaren. Stadhouder en legeraanvoerder in dienst van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden Maurits (zie hierboven, bron: Rijksmuseum) erft na het overlijden van zijn oudere halfbroer Filips Willem, de oudste zoon van Willem van Oranje, de titel Prins van... Column Carrousel - Wally Ooms Westfries landschap wordt geschiedenisEeuwenlang waren kerken, watertorens en klassieke windmolens de beeldbepalende elementen in ons polderlandschap. Door het oprichten van megawindturbines wordt nu in hoog tempo gewerkt om dat beeld te laten verdwijnen. Deze horizonvervuilers worden verspreid over het hele land ingezet om te kunnen voldoen aan een energievraagstuk dat... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Een nieuwe torenspits?De komende jaren zullen Kerkplein en Grote Kerk een grote metamorfose ondergaan. Het gehele plein wordt opnieuw ingericht. De plannen voor de herinrichting van het Kerkplein zijn in overleg met belanghebbenden en belangstellenden tot stand gekomen. Het Kerkplein – met uitzondering van de achterzijde van de kerk waar... Column Carrousel - Wally Ooms Zijn we hittebestendig?Het aanhoudende fraaie weer wordt door vrijwel iedereen met enthousiasme ontvangen. De stranden zijn overbevolkt, de terrassen lopen vol en kunnen de drukte niet aan, ijsverkopers weten niet wat ze meemaken, de campings in Nederland kennen een ongekende drukte, verre vakantiereizen worden omgezet naar binnenlandse bestemmingen en het... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Straatnaamgeving in HoornVoor het Kwartaalblad Oud Hoorn 1987-4 schreef Leo Hoogeveen een artikel over straatnaamgeving in de periode 1950-1965. Het is een treurigstemmend klaaglied. Want wat was de praktijk? Op voordracht van burgemeester en wethouders stelde de gemeenteraad straatnamen vast die met hetzelfde gemak werden vergeten, geschrapt omdat het plan...