Rodi

Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn

(Foto: aangeleverd)

1618

In de geschiedenis van ons land is 1618 één van de kanteljaren. Stadhouder en legeraanvoerder in dienst van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden Maurits (zie hierboven, bron: Rijksmuseum) erft na het overlijden van zijn oudere halfbroer Filips Willem, de oudste zoon van Willem van Oranje, de titel Prins van Oranje. Het botert al jaren niet tussen de prins en landsadvocaat en raadspensionaris Johan van Oldenbarnevelt. De laatste had in 1609 een Twaalfjarig Bestand met de aartsvijand van de republiek de Spanjaarden gesloten. Van Oldenbarnevelt moest wel. De bodem van ‘s staatsschatkist was na jaren oorlog voeren in zicht. De ruzie tussen beide heren culmineert in 1618 in het gevangennemen van Van Oldenbarnevelt. Gelijk worden Hugo de Groot – van de boekenkist – en de uit Hoorn afkomstige Leidse raadspensionaris Rombout Hoogerbeets gevangen gezet. Van Oldenbarnevelt wordt van hoogverraad beschuldigd. Mei 1619 rolt het hoofd van de 71-jarige raadspensionaris over het Binnenhof.
Aan de andere kant van de wereld, in Indië, neemt Jan Pietersz. Coen in datzelfde jaar, onkundig nog van zijn benoeming tot gouverneur-generaal van de onderneming eind 1617 door de Heeren XVII – de post ging nog niet zo snel in die dagen – het besluit om de handelsnederzetting van de VOC naar Jacatra te verplaatsen en de plaats uit te bouwen tot de centrale zetel van de compagnie in Indië. Hoe daar ook over gedacht kan worden, het legt de Heren XVII geen windeieren. Coen wilde Jacatra graag naar zijn geboortestad Hoorn noemen, Nieuw Hoorn. Maar dat gaat de Heeren XVII te ver. Batavia moet het worden. Naar de West-Germaanse stam waarvan onder andere de in Kerkstraat in Hoorn op nummer 9 geboren Hadrianus Junius, éen van de grootste geleerden van zijn tijd, heeft beweerd dat wij Hollanders er van afstamden. Oud Hoorn bracht in 2011 een gedenksteen aan zijn geboortehuis aan.
Caspar van Hilten, we zijn weer in Den Haag beland, een naaste medewerker van prins Maurits, brengt in 1618 de eerste Nederlandse krant, de Courante uyt Italien ende Duytschlandt uit. Het begin van de pers in ons land! Gek dat de vaderlandse pers daar tot nu toe nog geen enkele aandacht aan heeft besteed.
Een week na de arrestaties van Maurits’ tegenstanders schuift de prins tijdens een krijgstocht – anders kun je het nauwelijks noemen – door het land, hem onwelgevallige stadsbesturen en schutterij-officieren aan de kant en stelt er, tegen alle regels in, hem gunstig gezinde besturen aan. Ook in Hoorn ruimen bekwame bestuurders het veld voor mannen die nauwelijks in de stad bekend zijn en op bestuurlijk terrein van toeten noch blazen weten. Maurits’ onderneming begint in Zuid Holland. In oktober zijn Monnickendam, Hoorn, Medemblik, Purmerend en Alkmaar aan de beurt.
November 1618 begint op aandringen van de Staten van Holland en West-Friesland de Synode van Dordrecht, in de hoop dat de theologische tegenstellingen die de vaderlandse kerk tot op het bot verdelen, tussen rekkelijken en preciezen, overbrugd kunnen worden. IJdele hoop. In 1619 worden de remonstranten de kerk uitgezet en wordt in Waalwijk de Remonstrantse Broederschap opgericht.
Niet alleen 2018 is een hectische tijd. Vierhonderd jaar geleden was het niet anders.
Egbert Ottens

Artikel geplaatst op zondag 09 september 2018 - 06:00

Foto's



Reacties (0)


Reageer

Column carrousel
Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn Gerard Boedijn: vernieuwer van de HafabraHet is deze maand 125 jaar geleden dat Gerard Boedijn, die geldt als één van de grootste vernieuwers van de muziek voor harmonieorkest, fanfare en brassband, in Europa in Hoorn werd geboren. Boedijns geboortehuis aan de Draafsingel, nummer 5, recht tegenover de Oosterpoort, werd in... Column Carrousel - Wally Ooms Van Klazien uit Zalk naar farmaceutisch geboefteBij Klazien uit Zalk, die ooit grote bekendheid genoot door haar natuurmiddelen tegen bepaalde aandoeningen, wist je tenminste waar je aan toe was. De grote ziektes liet ze aan zich voorbijgaan, maar voor vrijwel alle kwaaltjes en aandoeningen had ze wel een op kruiden... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn 't Stadhuys van Hoorn in centrum AmsterdamHoorn heeft drie stadhuizen. Het oude dat zich in de Statenpoort, ofwel het Statenlogement bevond, op de hoek van de Nieuwsteeg en de Nieuwstraat en het huidige aan de Nieuwe Steen, gebouwd tussen 1975 en 1981 naar een ontwerp van het Alkmaarse architectenbureau van... Column Carrousel - Wally Ooms Woningnood neemt schrikbarende vormen aanTerwijl de gemeente Hoorn de meest fantastische plannen aan het ontwikkelen was voor een te koop staand stuk grond in Zwaag en daarover 34 bijeenkomsten in de planning had staan, is een projectontwikkelaar rond te tafel gaan zitten met de grondeigenaar en zijn ze tot zaken... Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn 1618In de geschiedenis van ons land is 1618 één van de kanteljaren. Stadhouder en legeraanvoerder in dienst van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden Maurits (zie hierboven, bron: Rijksmuseum) erft na het overlijden van zijn oudere halfbroer Filips Willem, de oudste zoon van Willem van Oranje, de titel Prins van... Column Carrousel - Wally Ooms Westfries landschap wordt geschiedenisEeuwenlang waren kerken, watertorens en klassieke windmolens de beeldbepalende elementen in ons polderlandschap. Door het oprichten van megawindturbines wordt nu in hoog tempo gewerkt om dat beeld te laten verdwijnen. Deze horizonvervuilers worden verspreid over het hele land ingezet om te kunnen voldoen aan een energievraagstuk dat...