Rodi

Archeologische vondst: derde waterpoort Enkhuizen gevonden

Het archeologisch onderzoek naar de waterpoort op de stoep van de bedrijfshallen van Renolit Enkhuizen. In de opgravingsput zijn onder de moderne buizen de funderingen van de waterpoort blootgelegd. (Foto: aangeleverd)

ENKHUIZEN - Archeologen hebben in Enkhuizen de verdwenen derde waterpoort teruggevonden. Deze werd in 1598 gedurende de tachtigjarige oorlog gebouwd en maakte deel uit van de vesting Enkhuizen. De waterpoort werd de Ketenboom genoemd en was met een afmeting van vijftien bij zeven meter en een doorvaartbreedte van vier meter groter dan de Gouwsboom en de Boerenboom, de nog twee bestaande waterpoorten. De waterpoort vormde voor de kleine schepen de verbinding tussen de stad en de polder en is in 1886 gesloopt. De funderingen zijn gevonden voorafgaand aan de nieuwbouw van een bedrijfshal van de kunststofproducent Renolit.


Wie op het industrieterrein de Ketenwaal in Enkhuizen staat, zou niet vermoeden dat hier archeologisch iets te beleven valt. Fabriekshallen, moderne gebouwen en af- en aanrijdende vrachtauto’s bepalen het beeld. Aan één kant ligt de spoorlijn Enkhuizen-Hoorn en aan de andere kant de Westfriese Omringdijk. Historisch is, in tegenstelling tot de monumentale Enkhuizer binnenstad, hier niets bewaard gebleven. Toch zijn de archeologen van Archeologie West-Friesland hier druk bezig en is een bijzonder stuk geschiedenis van Enkhuizen bloot te leggen.
De stad Enkhuizen werd in 1590 wat oppervlakte betreft verdrievoudigd door een grote vestingwal aan te leggen. Hierin kwamen drie waterpoorten ofwel ‘bomen’. Binnen de vesting lagen langs de Westfriese Omringdijk veel zoutraffinaderijen, de zoutketen. Dit gaf dan ook de naam aan de landpoort en waterpoort: de Ketenpoort en Ketenboom. De Ketenboom is in 1598 gebouwd en werd beschermd door Bastion Oranje, een palenketting ‘staketting’ in het buitenwater voor de invaart van de poort. In de grond blijken zeer dikke muren van de Ketenboom nog aanwezig met daaronder dikke houten balken. Hoe de Ketenboom eruit heeft gezien, weten we dankzij oude prenten. Op de doorvaart stond een gebouw met een fraai spits dak. Hierin bevond zich het hijswerk van het zware houten schot, de hamei. In de dikke muren zijn de sleuven van dit schot te zien. Bij hoog polderwater of overstroming kon het schot zakken om de stad te beschermen. En ook bij dreigend oorlogsgeweld deed het schot dienst, want de waterpoort was ook een verdedigingswerk. De wal naast de Ketenboom sloot aan op de Ketenpoort die verboden was met de stadsmuur op de wal. Een deel van de stadsmuur werd in 2007 door een eerder archeologisch onderzoek al aangetroffen.
Het gebied maakt tot 1885 deel uit van de stad. De stadsomwalling met bastions en brede stadsgracht werd door de aanleg van de spoorlijn afgesneden van de rest van de stad. Op het verweesde stuk Enkhuizen kwamen tuinen en weilanden te liggen. De Ketenboom werd in 1886 voor 390 gulden door de stad verkocht aan een sloper. Deze sloopte tot het maaiveld, de funderingen bleken in 1951 nog te zien. Daarna werd een industrieterrein aangelegd. De laatste historische sporen werden uitgewist. De waterpoort verdween onder het parkeerterrein van Renolit, fabrikant van medische kunststoffen. Hier zal over enige tijd een nieuw hoofdgebouw verrijzen. Kijk voor meer informatie en foto's op www.archeologiewestfriesland.nl.

Artikel geplaatst op donderdag 10 augustus 2017 - 15:36


Enkhuizen
Syrische vrijwilligers leiden Flessenscheepjesmuseum naar rustiger vaarwater ENKHUIZEN - Al tijden verkeert het Flessenscheepjesmuseum in Enkhuizen in zwaar weer, maar sinds een paar maanden lijkt het tij te keren. Twee nieuwe vrijwilligers van Syrische afkomst blijken bijzonder waardevolle krachten. "Ik ben hier nu 2,5 maand als vrijwilliger. En sinds ruim drie jaar ben ik in Nederland", vertelt... Wandeling tijdens Waterweek ENKHUIZEN - Wandelsportvereniging 'de Haringstadters' verzorgt zondag 29 juli in samenwerking met Waterweek Enkhuizen een leuke wandeling door Enkhuizen en omgeving. De start vindt plaats vanuit de hal van station Enkhuizen tussen 9.00 en 11.00 uur. Afstanden: tien en vijftien kilometer. De route is gepijld, maar wandelaars krijgen ook een... 'Het was geen kleinigheidje'
De Ven houdt na tegenslag alsnog open dag
ENKHUIZEN - Waterski- en wakeboardvereniging De Ven in Enkhuizen is weer 'heropend'! Na pech te hebben gehad met de motor van de boot - waardoor de verenigingsdeuren voor een groot gedeelte van het seizoen gesloten bleven - kunnen leden zich nu weer volop uitleven. Omdat de open dag eerder dit...
Dagje Walibi voor tieners ENKHUIZEN - Het tiener- en jongerenwerk van Welwonen verzorgt donderdag 23 augustus een dagtrip naar Walibi voor tieners van tien tot en met vijftien jaar. Kosten: 20 euro (bus en entreekaartje). Donderdag 19 juli komt het inschrijfformulier online op welwonen.nu. Inschrijven kan tot en met 10 augustus. Om 8.30 uur... Cultuur, natuur en samenhorigheid tijdens fietsevenement REGIO - Tijdens de achtste editie van de Ronde van de Westfriese Omringdijk stapten afgelopen zondag ruim 2500 deelnemers op de fiets. Vanaf de vier startlocaties Alkmaar, Hoorn, Enkhuizen en Kolhorn kozen de fietsers voor een route over de hele dijk (135 kilometer) of over deeltrajecten van 50 of 80... Zomerexpositie in 'Bessie' LUTJEBROEK - In het sfeervolle kerkje 'Bessie' aan de P.J. Jongstaat 87 in Lutjebroek is een expositie te zien van elf kunstenaars die inzicht geven in de door hen vastgelegde kunstbeleving. Tot 12 augustus is deze expositie te zien onder de titel ‘Kunst uit Noord-Holland'. De deelnemende kunstenaars zijn: Timbert... Oude kaarten in Stadsgevangenis ENKHUIZEN - Tot in de jaren tachtig hing in het stadhuis van Enkhuizen een vijftal prachtige oude kaarten van ongeveer twee bij tweeëneenhalve meter. Op een kaart was de hele wereld afgebeeld, op de andere kaarten de vier werelddelen. De kaarten waren jammer genoeg in een heel slechte staat. Ze... Tropische vogels in 'the picture' BOVENKARSPEL - Kees Vlaar vertelt zondag 29 juli over zijn boeiende vogelhobby bij IVN West-Friesland van het Streekbos Paviljoen in Bovenkarspel. Vanaf 14.00 uur houdt hij een inloopmiddag met kleine vogelshow van ongeveer vijftien soorten vogels; onder andere de magellaansijs, kapoetsensijs, roodkop papagaaiamadine, binsenastrilde spitstaartamadine, zeebravink, goulds en nog een... Zomers optreden van Combolero OOSTERLEEK - In Herbergh ’t IJsselmeer aan Oosterleek 11 in Oosterleek is er zondag 22 juli een zomers optreden van de formatie Combolero. De aanvang van het optreden is 14.30 uur en de entree is gratis. De formatie Combolero bestaat uit: Sandra 'Bolero' Hes, Theo 'Abrazo' Braas, Dani 'Madera de... Kofferbakmarkt in Bovenkarspel BOVENKARSPEL - De populaire kofferbakmarkt naast de Ronde van de Bakkerstraat in Bovenkarspel wordt zondag 22 juli gehouden. Wederom plaatsvindend op het Nassaupark (voor de ijsbaan) in Bovenkarspel. Op de kofferbakmarkt verkopen particulieren hun overtollige kleding, huisraad, apparatuur, media en speelgoed. Zelf deelnemen is ook mogelijk; kijk hiervoor op www.mikki.nl.... Drones bouwen op Martinuscollege GROOTEBROEK - Rubin Geerling (12) uit Hoogkarspel is eerstejaars leerling havo/vwo op het Martinuscollege in Grootebroek en heeft één grote passie: drones. Tijdens de afsluitende les robotica op school, dinsdag 10 juli, kwamen onderwijs en passie samen. Rubin verzorgde deze dag voor medeleerlingen uit zijn roboticaklas een workshop 'drone bouwen',... Kort nieuws AutotoertochtBOVENKARSPEL - De inmiddels traditionele autotoertocht van voetbalvereniging KGB uit Bovenkarspel wordt zaterdag 14 juli weer gereden. De opbrengst van deze dag wordt altijd gedoneerd aan een goed doel. Dit keer gaan alle inschrijfgelden naar de stichting Merakel in Lutjebroek. Stichting Merakel is een stichting van ouders voor ouders die... Maak kans op filmkaartjes ENKHUIZEN - In samenwerking met Cinema Enkhuizen biedt Weekblad de Drom deze week twee kaarten aan voor de film My Generation. Brits filmicoon Michael Caine is de hoofdpersoon én verteller in deze film. Hij doet in een levendige en inspirerende vertelling verslag van zijn persoonlijke ervaringen in het Londen van... Evenementenkalender MuziekEnkhuizen- 14 juli - Zuider Havendijk Concert van 15.00 tot 17.00 uur en van 20.30 tot 22.30 uur. Meer informatie: www.facebook.com/zuiderhavendijkconcert .EvenementenEnkhuizen- 25 t/m 30 juli - Westfriese Waterweek Enkhuizen. Meer informatie: www.waterweken.nl.ActiviteitenEnkhuizenActiviteiten in De Bonte Veer (Wielewaal 1): woe 11 juli 9.30-11.00 uur inloopochtend ‘Koffie met een rietje’ voor... Tweede Zomeravondconcert ENKHUIZEN - In de Zuiderkerk in Enkhuizen vindt zaterdag 21 juli om 20.00 uur het tweede Zomeravondconcert van dit seizoen plaats. Dit keer verzorgen Pieter van Dijk (orgel) en Elina Keijzer (blokfluit) de muziek. Pieter van Dijk is organist van de Laurenskerk in Alkmaar, en dus vaste bespeler van de... Orgelconcert met Leendert Verduijn VENHUIZEN - Leendert Verduijn geeft 20 juli om 20.00 uur een orgelconcert op het fraaie Pels & Van Leeuwen-orgel in de Hervormde kerk in Venhuizen. Leendert Verduijn is een jong toptalent onder de organisten. De orgelcommissie is dan ook blij dat hij een concert komt geven in Venhuizen. Leendert Verduijn... Fuchsiavereniging toont haar bloemen HOOGKARSPEL - De Fuchsiavereniging Noord-Holland-Noord verzorgt zaterdag 14 en zondag 15 juli haar fuchsiaweekend in de tuin van de familie Bijlsma aan Streekweg 73 in Hoogkarspel. Van 10.00 tot 17.00 uur is iedereen welkom. De fuchsia een zeer oude plant die vroeger vaak 'bellenplant' werd genoemd. Waren het in die... Slootjessafari ENKHUIZEN - MEC De Witte Schuur in Enkhuizen verzorgt - tijdens de Waterweken van Enkhuizen - donderdag 26 juli voor kinderen en (groot)ouders een watersafari. Kinderen gaan op safari in het Schootsveld om met schepnetten en emmers wilde (water)diertjes te ontdekken. Wat vangen de kinderen? Misschien een waterschorpioen of een...

'Ik lag te glimmen in mijn bed'
René Robert stort zich na nierdonatie op ander project: geld ophalen voor ME

GROOTEBROEK - René Robert (70) uit Grootebroek deed in november 2016 een wanhopige oproep aan alle lezers van Weekblad de Drom: hij hoopte een geschikte donor te vinden voor nierpatiënt Lammert uit Friesland. Zelf wilde hij een nier aan hem afstaan, maar die bleek niet geschikt. Er is in de...
Taxateur Arie Molendijk in Westerkerk ENKHUIZEN - Een zeldzaam boek, handschrift, (staten)bijbel of een oude (handingekleurde) atlas in bezit? Of misschien documentatiemateriaal uit de oorlog, oude brieven, foto’s, ansichtkaarten of prenten? Schroom niet om langs te komen voor een taxatie bij de bekende taxateur van oude boeken: Arie Molendijk uit Rotterdam. Hij is vrijdag 20...