Rodi

‘Wat is nou eigenlijk die Derper cultuur?’
Nina Stam maakt documentaire over de duinlandjes in Egmond aan Zee

Dirk Gul vertelt in de docu over de reddingsboot omdat zijn voorouders daar op zaten. (Foto: aangeleverd)

EGMOND AAN ZEE - Egmond aan Zee. Badplaats. Maar het is ook een dorp met een bijzondere historie, een authentieke cultuur en eigenzinnige inwoners; De Derpers. Documentairemaakster Nina Stam werd er geboren en is er opgegroeid. En zag met lede ogen hoe het dorp in rap tempo verandert.


Het dorp gaat met z’n tijd mee en langzaam verdwijnen de typische Egmondse tradities. En hiermee gaat ook een bijzonder stukje Nederland verloren. Ze kwam op het idee voor deze documentaire omdat ze merkte hoe snel dingen in het dorp veranderen. “Heel normaal natuurlijk, dat gebeurt overal. Maar de Derper cultuur is echt uniek en het idee dat het zomaar zou verdwijnen vond ik heel erg.”

Derper cultuur is uniek
Nina wilde het authentieke Derp vastleggen. “Ik probeerde een antwoord te vinden op wat dat nou eigenlijk was, die Derper cultuur. Toen ben ik eerst met de camera de straat opgegaan om Egmonders te vragen wat zij nou typisch Derps vonden. Daar kwamen leuke antwoorden uit, zoals het taaltje dat nog Engelse invloeden heeft. En naar de Werf gaan om te ouwehoeren en als je dan weggaat dat diezelfde mensen vervolgens over jou gaan ouwehoeren”, lacht Nina. Duinlandjes was toch wel het meest genoemde antwoord. Vervolgens heeft ze een crowdfundingcampagne voor het project gestart waarna donateurs zelf mochten stemmen op het onderwerp van de film. En zo is het onderwerp de duinlandjes geworden.
De landjes
Nina is geboren en opgegroeid in Egmond aan Zee. “We zaten veel op strand met zo’n hokje. Naast ons zaten onze buren uit de van Speykstraat, en onze ooms, tantes, neven en nichtjes. Mijn ouders hadden zelf geen landje. Je kwam natuurlijk wel in de duinen maar op de landjes had ik nooit iets te zoeken. Het lag ook een beetje verscholen en ik had altijd het idee dat de mensen graag met rust gelaten wilden worden. Op mijn achttiende ben ik naar Amsterdam verhuisd en later ben ik Audiovisuele Media gaan studeren aan de HKU. Daarna ben ik in de media gaan werken. Eerst als editor van nieuws en sport, later steeds vaker documentaires.
Bert de Groot
Voor het onderwerp van haar documentaire over Derp, kwamen de onderwerpen vanzelf voor haar camera, daar was geen script voor nodig. “De eerste dag ben ik begonnen met het filmen van de omgeving. Ik dacht: ik zie wel wat er gebeurt. Nadat ik een paar minuten op een duin stond te filmen, kwam Bert de Groot aanfietsen. Wij hadden al eerder samen een filmpje gemaakt van het ophalen van oud papier in die gele piepende kar. Bert zei: als jij een documentaire wil maken dan weet ik wel een goeie, en hij nam me mee naar Glijn de Jong. Die stond net in een grote oranje broek het gras te maaien en ik kwam daar aan met de camera, Glijn vond het allemaal prima. Dat gold trouwens voor iedereen die ik filmde. Bert de Groot heeft me aan Jan Hosmus geïntroduceerd. Een aantal mensen kende ik zelf al. Willem Visser natuurlijk, de visboer. En Klaas Wijker had ik eerder al eens geïnterviewd over zijn grootvader die omkwam op zee. Dit verhaal zit ook in de film. Toen de film net klaar was is Klaas zelf ineens overleden.”

Uren aan materiaal
Nina had de luxe om te doen wat ze wilde, ze kreeg alle ruimte. “Ik wilde die vrijheid wel gebruiken om het onderwerp en de mensen goed te portretteren. Uiteindelijk was het niet de meest efficiënte manier van werken omdat het uren en uren aan materiaal opleverde waar ik eindeloos op heb zitten ploeteren. Omdat het onderwerp zo dichtbij me stond was het ineens ook heel moeilijk om dingen weg te laten. Ik wilde mensen niet teleurstellen en dacht: mijn moeder moet straks nog door de Voorstraat kunnen. Als ik per ongeluk iemand met de film schoffeer dan heeft zij daar ook last van.” Op een gegeven moment had ze een film die drie uur duurde. “Toen dacht ik: zelfs de grootste hardcore Derper trekt dat niet, nu moet je toch echt rigoureus dingen weg gaan laten. Dat was het moeilijkste gedeelte.”
Stereotypen
In de gesprekken gaat het veel over zaken die al verdwenen zijn zoals stropen bijvoorbeeld en visserij. “Dirk Gul kon bijvoorbeeld mooi over de reddingsboot vertellen omdat zijn voorouders daar op zaten. Ruige types waren dat die met windkracht acht in een roeiboot sprongen om een drenkeling uit zee te redden. Met gevaar voor eigen leven want als bescherming droegen ze een reddingsvest van kurk. De meesten konden zelf niet eens zwemmen. Dirk is zo ontzettend trots op die dappere mannen, dat is prachtig om te zien. Doordat mensen met zo veel liefde over de historie en cultuur van het dorp spraken kwam er een heel andere kant van Derpers naar voren in plaats van het ontoegankelijke en ruige stereotype. Egmonders kunnen heus wel hard zijn, maar natuurlijk niet alleen maar. Ik vond dat beeld echt veel te eenzijdig”
Uitverkocht
De reacties op de documentaire zijn heel positief en de dvd was snel uitverkocht. “ In de film vertelt Bert Stam over het verlies van zijn broer Wim, iets dat hem ontzettend heeft geraakt. In zijn keet heeft hij een altaartje waar hij elke dag een kaarsje voor hem brandt. Na het zien van de film hebben mensen het dan weer met Bert over Wim, dat ze hem ook missen. Alleen daarom al maakt het wat mij betreft een geslaagd project. Misschien ga ik wel een tweede deel maken, als daar behoefte aan is. Er zijn in ieder geval nog genoeg interessante verhalen, ik ben nog niet uitgefilmd!”
Op 21 februari wordt in Post aan Zee een viewing van de documentaire gehouden.

Artikel geplaatst op woensdag 30 januari 2019 - 09:18

Foto's



Egmond
Achilles bedankt de mannen
van 'oud papier Egmond'
EGMOND AAN ZEE - Achilles, de gymnastiekvereniging sinds 1925 van Egmond aan Zee, heeft zich in de loop der jaren staande weten te houden. Het leden aantal schommelt zo rond de 85 die wekelijks de sporthal bezoeken. De materialen voor de lessen worden jaarlijks gecontroleerd op gebreken en moeten dan...
Ontwikkeling BSV terrein kan weer verder
Gemeente onderzoekt mogelijkheid realisatie extra woningen
BERGEN - Met de komst van een nieuwe projectleider kan de ontwikkeling van het voormalig terrein van voetbalvereniging BSV weer worden opgepakt. Eerste taak is om de motie uit te werken die de gemeenteraad op 1 februari 2018 aannam om de mogelijkheden voor meer woningen te onderzoeken dan de 88...
Adviesraad Sociaal Domein over cliëntondersteuning REGIO - De Adviesraad Sociaal Domein is een onafhankelijk adviesorgaan van de gemeente. Ze geeft gevraagd en ongevraagd advies aan het college van burgemeester en wethouders over de participatiewet, de jeugdwet en de wet maatschappelijke ondersteuning. De adviesraad wil inwoners regelmatig informeren over haar activiteiten. Deze keer richt de adviesraad... Galeriehoudster Cécile Kuijten overleden GROET - Vorige week werd verteld dat Cécile Kuijten, dochter van schilder Harrie Kuijten (1883-1942) en eigenares van galerie Harrie Kuijten in Groet, ziek was en opgenomen in hospitium De Bregthoeve. Zaterdag kwam het bericht van het overlijden van Cécile op 6 februari toch geheel onverwacht, ze werd 79 jaar.... Klassiek concert NHB Blazers Kwintet SCHOORL - Het NHB Blazers Kwintet verzorgt zondagochtend 24 februari vanaf 10.00 uur een koffieconcert in De Blinkerd in Schoorl. Dit optreden is het derde in een reeks van vijf koffieconcerten. Het kwintet bestaat uit leden van het Noord-Hollands Blazers Ensemble (NHBE). Deze vijf professionele musici hebben een breed repertoire.... Butter en Krumins winnen NK
Belg Bashir Abdi verbreekt parcoursrecord
SCHOORL - Een regenachtig Schoorl was zondag 10 februari het decor voor het Nederlands kampioenschap tien kilometer. Het was de tiende keer dat het NK gehouden werd tijdens de Groet uit Schoorl Run. Bij de mannen ging de nationale titel naar Michel Butter. Hij klokte een tijd van 28.54 en...
Poppentheater BERGEN - In het poppentheater van Mevrouw Hoedjes aan het Kapelweidtje 5 in Bergen wordt in de voorjaarsvakantie een nieuwe voorstelling opgevoerd: 'Ontbijt op bed'. Johannes en Josefien wonen in een gezellig huisje. Buurvrouw Grietje komt op bezoek, ze wil zo graag de zolderkamer opknappen. Zou Johannes haar daar bij... Senior in Traffic BERGEN - Welzijn Bergen organiseert vrijdag 1 maart van 10.00 tot 12.00 uur een opfriscursus verkeerstheorie getiteld 'Senior in Traffic'. Iedereen van 65 jaar en ouder die autorijdt kan in samenwerking met rij-instructeur Arjen de Groot zijn/haar kennis van de verkeerstheorie opfrissen. Er is namelijk veel veranderd in autorijdend Nederland.... Helen Botman en Jazz Quintet in Vredeskerkje BERGEN - Zangeres Helen Botman neemt het Wouter Bekkering Jazz Quintet mee naar het Vredeskerkje in Bergen aan Zee. Op zondagmiddag 17 februari, aanvang 15.00 uur, zaal open 14.30 uur. Zangeres Helen Botman is vaker, en van harte, te gast in het Vredeskerkje. De Alkmaarse toont iedere keer weer de... Namibië onder de loep BERGEN - Chris Stenger komt zaterdag 16 februari SCABEO vertellen over Namibië. Aan de hand van een digitale presentatie neemt hij het publiek mee naar dit fascinerende land. Namibië, is dat niet die desolate zandbak in het zuiden van Afrika waar een verzengende zon al het leven verschroeit? Dit beeld... Namibië onder de loep BERGEN - Chris Stenger komt zaterdag 16 februari SCABEO vertellen over Namibië. Aan de hand van een digitale presentatie neemt hij het publiek mee naar dit fascinerende land. Namibië, is dat niet die desolate zandbak in het zuiden van Afrika waar een verzengende zon al het leven verschroeit? Dit beeld... Expositie Schilderclub Jan van Scorel SCHOORL - Het is een kille natte maandagmiddag als om 12.30 uur de eerste leden van de middagclub van Jan van Scorel komen binnendruppelen. Men zoekt een plekje in het ruime atelier van de Blinkerd, pakt de schilderspullen uit en maakt een praatje. Na een korte uitleg over de opdracht... 'Fado ao Centro' in Ruïnekerk BERGEN - Q.Art Events organiseert zaterdagavond 23 februari vanaf 20.15 uur het concert 'Fado ao Centro - De Coimbra com Amor' in de Ruïnekerk aan de Raadhuisstraat 1 in Bergen. Zanger João Farinha en zijn band bestaande uit Luis Barroso en Hugo Gamboias op Portuguese gitaar van Coimbra en Luis... Verenigingsnieuws Zingen aan Zee EGMOND AAN ZEE - Ook mee Zingen donderdag 14 februari? Elke tweede donderdag van de maand is er weer Zingen aan Zee. Vanaf 14.00 tot 16.00 uur, wordt er onder begeleiding allerlei liedjes gezongen van Rob de Nijs, Jan Smit, Willeke Alberti maar ook The Beatles. Suggesties voor liedjes zijn... Basis computerles met Klik & Tik EGMOND AAN ZEE - Graag meer met de computer doen, maar geen goed hoe het werkt? Doe dan mee met Klik & Tik. Deze cursus van vijf bijeenkomsten start op dinsdag 26 februari in de bibliotheek in Egmond. Een bijeenkomst is steeds van 09.30 tot 10.30 uur. Deelnemers leren typen,... Stiltewandeling REGIO - In deze sprokkelmaand gaat op maandag 18 februari weer een stiltewandeling van start en lopen de deelnemers weer door het mooie duingebied. Verzamelen rond 9.30 uur op de parkeerplaats bij het informatiecentrum “De Hoep” aan de Zeeweg te Bakkum. Na afloop is gelegenheid om voor eigen rekening een... Overblijffeest op Jozef Kind Centrum
Zita Hofer- Verduin al 35 jaar overblijfkracht
EGMOND AAN DEN HOEF - Overblijfmoeder Zita werd vorige week op de Jozefschool in Egmond aan den Hoef in het zonnetje gezet voor haar inzet bij de overblijf op deze school. Zita, oma van Toots (groep 2C) en Lola (groep 5) is 35 jaar geleden gestart met het opzetten van...
Vliegende kitesurfers HandbikeBattle bij Stayokay Egmond
Op zondag 24 februari een gezamenlijke training
EGMOND AAN ZEE - Handbike Team Noord Holland bestaat uit ex-revalidanten van Heliomare en samen met de buddie’s (persoonlijke coaches) gaan zij op 13 juni de enorme uitdaging aan: de HandbikeBattle! Dit is een sportieve wedstrijd voor handbikers die plaatsvindt in Oostenrijk. Zij beklimmen met de handbike de Kaunertalergletscherstrasse en...
Duin- en strandwandeling REGIO - IVN gidsen nemen belangstellenden op zondag 17 februari mee naar mooie plekjes in de duinen en gaan samen jutten op het strand. De route gaat door de kalkrijke duinen ten zuiden van Bergen aan Zee waar ook in deze tijd van het jaar erg veel is te ontdekken.... Film Derper Lankies bij PostaanZee EGMOND AAN ZEE - PostaanZee toont 21 februari om 14.00 uur de film Derper Lankies. Nina Stam: ''Het maken van de documentaire Verhalen van de Derper Lankies was een mooi avontuur.'' Doordat ze Egmonders op hun landje mocht filmen en interviewen heeft ze een uniek deel van de Derper cultuur... Le Champion viert 50-jarig jubileum
EGMOND AAN ZEE - Le Champion, een van de grootste sportverenigingen van Nederland, bestaat op 1 maart 2019 precies 50 jaar. Het jubileumjaar zal van 8 tot en met 11 maart groots gevierd worden in Hotel Zuiderduin in Egmond aan Zee. Leden, vrijwilligers en medewerkers zijn van harte welkom om...
‘Optreden bij Jumping Amsterdam was te gek’
Lilian Bakker (15) droomt de top te halen
EGMOND AAN DEN HOEF - Eigenlijk is het niet vreemd dat Lilian Bakker al op zeer jonge leeftijd in aanraking kwam met paarden. Haar moeder Janet Castricum en tante Minouch Castricum bestieren Manege de Hoef in Egmond aan den Hoef. ‘’Als tweejarige mocht ik met mijn moeder op een paard...
Vuurtoren van de week EGMOND – Vuurtorens, lichtopstanden, kapen en bakens, een nautisch erfgoed waar we zuinig op moeten zijn. Wekelijks wordt er één in de schijnwerper geplaatst. Deze week de Australische vuurtoren Cape Leeuwin. Cape Leeuwin, het meest zuidwestelijke punt op het vasteland van het Australische continent. De historische, gelijknamige vuurtoren ligt net... Stiltewandeling Nachtegalenpad EGMOND AAN DEN HOEF - Stiltewandeling Nachtegalenpad. Zondag 17 februari mogen de liefhebbers weer. ''Om half 8 verzamelen we ons weer om ons onder te laten dompelen in het avontuur der stilte. In het dagelijks leven kan stilte soms als ongemakkelijk worden ervaren. Hoe zal het zijn om het bewust...