Rodi

Vroegere tijden…

Het Weeshuis (Foto: JdW)
Jan de Waal (Tekening: Mieneke Karelsen)

Het Weeshuis

Column Jan de Waal
In 1995 heeft Jelle Brinkhuijsen een boekje uitgegeven genaamd : Driehonderd jaar geschiedenis van het Nederlands Hervormd Weeshuis in Oostzaan. En die driehonderd jaar klopt als een bus, want het gebouw aan het Zuideinde is gebouwd in 1695. Boven de toegangsdeur staat MDCLXXXXV en in Romeinse cijfers is dat 1695. Het was niet gebouwd als Weeshuis doch als een buitenhuis voor een zeer rijke dame. Pas in 1774 is het als Weeshuis in gebruik genomen – tot die tijd werden wezen opgevangen in een woning aan de Kerkstraat – toen Weerpad genaamd.
Het Weeshuis was voor die tijd een groot gebouw : 12 meter hoog, 13 meter breed en 10 meter diep en tot 1998 was het eigendom van de Nederlands Hervormde Kerk. Het bijgebouw aan de Noordzijde is in 1713 gebouwd en waarvoor het oorspronkelijk diende is niet bekend. Boven de deur van dit bijgebouw staan twee beeldjes welke een weesjongen en een weesmeisje moeten voorstellen. Met tussen hen in het Wapen van Oostzaan. Het Weeshuis werd beheerd door de Hervormde Kerk. Het bestuur bestond uit vijf Regenten en vier Regentessen. De regenten werden voor een periode van vijf jaar gekozen en de Regentessen voor een periode van vier jaar. Om de 14 dagen kwamen de Regenten bijeen en zesmaal per jaar kwam Regenten en Regentessen bij elkaar ‘teneinde met elkander de belangen van ’t Gesticht en de verpleegden te bespreken’. Maar de dagelijkse gang van zaken was in handen van een echtpaar – de Weesvader en de Weesmoeder. Het waren de pleegouders van de weeskinderen. Zij waren in dienst van de kerk en in 1900 verdienden zij 250 gulden per jaar, met vrije kost, inwoning en medische zorg.
Het aantal weeskinderen dat er heeft gewoond zijn er uiteindelijk meer dan honderd geweest. Het laatste weeskind dat in 1943 het Weeshuis verliet was Piet Verwer. De heer Verwer (inmiddels overleden) had positieve alsook negatieve herinneringen aan het Weeshuis. Hij kwam er in 1933, waar toen de heer en mevrouw Betlem weesvader en weesmoeder waren. Zij beschouwden de weeskinderen als hun eigen kinderen en behandelden hen ook als zodanig. Echter, zij stapten op en er kwam een echtpaar uit Enschede, welke op een kille manier met de kinderen omging. Het was voor de kinderen Verwer (3 broers) een vrij harteloze periode, nog verergerd toen in 1938 een van de broers overleed. Na het vertrek van het laatste Weeskind werd het gebouw gebruikt voor diverse kerkelijke- en maatschappelijke bijeenkomsten zoals de Bijbelkring, een Jeugdclub, de Zondagsschool en de Bejaardenmiddag. Maar ook de Postzegelclub, Klaverjasclub, Yoga en een handwerkclub vonden er een plek. Dit alles vond plaats tot ongeveer 1998. Toen werd het Weeshuis verkocht en kwam in particuliere handen.
Jan de Waal
j.waal96@chello.nl

Artikel geplaatst op dinsdag 01 augustus 2017 - 12:15

Foto's




Reacties (0)


Reageer

Oostzaan
yOzaan: nieuwe jongerenorganisatie binnen Oostzaan OOSTZAAN - Afgelopen week heeft yOzaan zich voorgesteld in de raadszaal van de KunstGreep. Om duidelijk te maken hoe yOzaan is ontstaan en te begrijpen welke initiatieven de jongeren willen ontplooien moeten we even terug in de tijd. Na het sluiten van De Wereld en de mislukte poging van jongeren... De Kweekvijver heeft haar eigen mediators OOSTZAAN - Obs de Kweekvijver streeft naar een klimaat waarin betrokkenheid en verantwoordelijkheid van kinderen centraal staat. Met het programma De Vreedzame School leren de leerlingen om op een positieve manier met elkaar om te gaan en hoe ze conflicten samen op kunnen lossen. De school wordt een gemeenschap waarin... Allerzielen 'viert' tiende editie
'Als je bij de sterren woont, ga je naar een tuintje achter de kerk'
OOSTZAAN - Het is 2008, Evelien Leguit en Astrid Schouten hebben beiden net hun man verloren en zoeken troost. Er schijnt zoiets te bestaan als het vieren van Allerzielen. Ze bezoeken zo'n bijeenkomst in Schagen en Castricum en zijn zwaar onder de indruk. Dit moet ook in Oostzaan opgezet worden....
Klinkende winst voor OFC OOSTZAAN - OFC won in de Derde Divisie met 0-3 van JVC Cuijk. Het team van trainer Yuri Rose liet een zeer sterke indruk achter. Het is voor de fans van OFC weer het bewijs dat het team sterk genoeg is om aan kop mee te draaien. Helaas worden zeer... Van de wijkagent(en) Beste bewoners van Oostzaan,Eind oktober 2014 heeft een verdachte een bloemisterij in Oostzaan overvallen. Al snel had de recherche zicht op deze verdachte, maar nog niet genoeg voor een aanhouding. De verdachte in deze zaak zorgde voor veel overlast in Oostzaan en intimideerde getuige(n). Ook werden de (wijk)agenten door deze... Nieuwe inwonersdag druk bezocht OOSTZAAN - Dat Oostzaan een gewilde plek is om te wonen kan men zien aan de hoge huizenprijzen die er betaald worden. Niet zo gek natuurlijk gezien de ligging van dit prachtige zelfstandige dorp. Ingeklemd tussen Purmerend, Zaandam en Amsterdam is het een ideale plek met vele uitvalsmogelijkheden naar de... Wat me even van het hart moet
Korte fragmenten uit het Oostzaanse
WijkmakelaarWe schijnen in Oostzaan een 'wijkmakelaar' te hebben. Ik wist dat niet. Nooit gezien. Een makelaar! Ja, dat wist ik. Die verkoopt stenen huizen als gouden kastelen. Ik wist trouwens niet eens dat we 'wijken' hadden. Ik ben toch echt opgegroeid in een buurt en woon nog altijd in een...
Werkzaamheden aan Kerkstraat OOSTZAAN - Eind vorige week zijn er werkzaamheden begonnen aan de Kerkstraat die zouden kunnen zorgen voor eventueel oponthoud gedurende de dag. Eén rijstrook ter hoogte van de brandweerkazerne is afgezet voor deze werkzaamheden. Het betreft het inbrengen van buizen onder het wegdek door middel van boringen. Op deze manier... Bekerballen in Elburg OOSTZAAN - In een lommerrijke buitenwijk van het pittoreske Elburg staat Kulturhus ’t Huiken. Deze verrassende locatie was het toneel van de tweede ronde in het nationale bekertoernooi C voor heren van het mannelijke geslacht. Verrassend omdat je de erven Claes Compaen uit Oostzaan van alles kunt betichten maar niet... Landelijke natuurwerkdag in Het Twiske OOSTZAAN - In Het Twiske wordt 4 november weer deelgenomen aan de landelijke natuurwerkdag. Marco Woudstra, beheermedewerker in Het Twiske organiseert deze dag in recreatiegebied het Twiske. "We gaan op de natuurwerkdag lekker werken in het groen." "We willen met takkenscharen en snoeizaagjes overhangende beplanting boven wandelpaden snoeien. Dit snoeiafval... Boekenmarkt OOSTZAAN - De eerste boekenmarkt in Oostzaan werd 16 september gehouden. Dit was een klein succes en daarom wil de organisatie de boekenmarkt nog een keer houden. Iedereen is welkom in het gebouw van Buurtvereninging de Bres in Oostzaan. Van 11.00 tot 15.00 uur op de Dr. Snijderstraat 2A. Er... Markt bij De Bres OOSTZAAN - Bij Buurtvereniging De Bres wordt zondag 12 november een speelgoed- en kinderkledingmarkt gehouden. De markt is van 11.00 tot 15.00 uur. Er zijn nog tafels te huur à 7,50 euro. Voor meer informatie www.buurtverenigingdebres.nl. Voetbaloverzicht SV Kadoelen Sv Kadoelen heeft in de derde klasse met 4-5 verloren van PSZ. Al in de tweede minuut werd het 0-1. Kadoelen wist vanaf de aftrap terug te komen. Landry Monni werd goed de diepte ingestuurd en werd uiteindelijk onderuit gehaald in het strafschopgebied. Spits Mitch van Ankeren wist... Jubileumloterij OOSTZAAN - Wethouder Siefko Julius verricht 1 november - op Crescendo’s 105e verjaardag - in het gemeentehuis van Oostzaan de trekking van de jubileumloterij van de jarige vereniging. De prijzenpot telt 52 prijzen, allemaal ter beschikking gesteld door de Oostzaanse middenstand. Er zijn diverse knipbeurten te winnen bij de Oostzaanse... Vrienden van Crescendo Live! OOSTZAAN - Christelijke Muziekvereniging Crescendo Oostzaan is bijna jarig. 1 november wordt de vereniging maar liefst 105 jaar! En dat viert ze met een feestje, 4 november, waarbij ze bij deze al haar vrienden uitnodigt voor het 'Vrienden van Crescendo Live!' concert in theater de Kunstgreep. Het wordt geen gewoon... Zaanse Monologen in het Zaantheater OOSTZAAN - Onder de noemer Zaanse Monologen komen acht sprekers, met een relatie tot de Zaanstreek, een positief, inspirerend en verrassend verhaal houden. Onder de sprekers, cabaretière Funda Müjde, rode kruis-arts Ben Mak, onderwijspionier Jet Meelker, oprichter van stichting Monet in Zaandam Jacob Reitsma en architect Eva Stache uit Oostzaan.... Volleybaltoernooi voor (ex)hartpatiënten OOSTZAAN - De vereniging voor (ex)hartpatiënten, Hartenjagers Sport Zaanstreek, houdt zaterdag 28 oktober weer een volleybaltoernooi voor (ex)hartpatiënten uit het hele land. Veertien deelnemende verenigingen van (ex)hartpatiënten zullen weer strijden om de beste plaats op dit zeer sportieve toernooi. Ook dit jaar komen er sporters uit onder meer Den Haag,... In Memoriam OOSTZAAN - Het was een bekende Oostzaner en een Concordiaan in hart en nieren, Henk Fraaij. Voor hem is het Henk Fraaijplantsoen aan de Jacob Corneliszstraat opgericht. Henk heeft tot bijna het laatste moment zijn steentje bijgedragen aan het wel en wee van muziekvereniging Concordia. Na een ongelukkige val ging... Open dag bij de CVOO OOSTZAAN - Iedereen die nieuwsgierig is naar de activiteiten van de Computer Vereniging Oostzaan en Omstreken (CVOO), is zondag 22 oktober welkom in de raadzaal van de KunstGreep. Bij een kopje koffie of thee worden de activiteiten vanaf 13.00 uur allemaal uit de doeken gedaan door de enthousiaste vrijwilligers. De... Het Oktoberfest van Excelsior 'war supertoll' OOSTZAAN - Na maandenlange voorbereidingen was het zaterdagavond 7 oktober dan eindelijk zover: het Oktoberfest van Excelsior brandde los. De Tirolerkapel van voorheen werd nieuw leven ingeblazen, dit keer bestaande uit de Twiskenootjes met aanvulling van meerdere orkestleden. Wekenlang werd geoefend op nieuw repertoire, niets was te gek: twee leden... Pech voor strijdbaar OFC OOSTZAAN - OFC kwam in de Derde Divisie tegen Jong De Graafschap niet verder dan 1-1. Het team van trainer Yuri Rose moest accepteren dat tien minuten voor tijd de tegenstander op gelijke hoogte kwam. Al na zeven minuten kon Romano de Jonge de score openen. De middenvelder liet een... De uitvaart, een kwestie van inleven
Dodelijk saai, vergeet het maar
Column Evelien LeguitDrie bloemenEen vrouw van eind zeventig doet de deur open. Zij en haar man hebben mij gevraagd te komen voor een vooruit bespreking. In de meeste gevallen is een van beide dan uitzichtloos ziek. "Wat fijn dat u er bent", zegt ze vriendelijk glimlachend. "Ah,daar bent u, welkom",...
BVO83 stevent af op jubileum
'Badminton suffige sport? Integendeel!'
OOSTZAAN - Elvira en Freek zijn er duidelijk over, badminton is absoluut geen suffige sport, integendeel. De vereniging bestaat uit 60 leden en dat is van jong tot oud(er), van 16 tot ruim 80. Buiten het feit dat de spelers op een goede manier bewegen is het ook een feit...
Compaen eindelijk van de nul af OOSTZAAN - Oostzaan heeft er vier wedstrijden op moeten wachten, maar de heren van Compaen zijn eindelijk van de gehate nul af. In eigen hal werd in een regelrechte thriller met 2-3 nipt verloren van CAS-CRM / ZVH zodat er na ruim twee uur ballen één punt in Het Twiske... Koffie met een praatje OOSTZAAN - Het is echt herfst, gure regen afgewisseld met prachtige najaarsdagen. De paddenstoelen in het Twiske zijn ontelbaar en de bomen verliezen alras hun blad. Tijd dus voor een kop warm dampende koffie en een praatje met gezellige andere koffieleuten. Donderdag 19 oktober is er weer een koffie-inloop in... Ritsen kan overal OOSTZAAN - Er is al veel over geschreven en het haalde zelfs Hart van Nederland op SBS6, het Pipo de Clownpad, zoals een gedeelte van de Kerkbuurt is omgedoopt. Maar zo creatief als de aannemer te werk ging, zo creatief zijn ook bepaalde dorpelingen. Hoe leuk is het om te...