Rodi

Vroegere tijden…

Het Weeshuis (Foto: JdW)
Jan de Waal (Tekening: Mieneke Karelsen)

Het Weeshuis

Column Jan de Waal
In 1995 heeft Jelle Brinkhuijsen een boekje uitgegeven genaamd : Driehonderd jaar geschiedenis van het Nederlands Hervormd Weeshuis in Oostzaan. En die driehonderd jaar klopt als een bus, want het gebouw aan het Zuideinde is gebouwd in 1695. Boven de toegangsdeur staat MDCLXXXXV en in Romeinse cijfers is dat 1695. Het was niet gebouwd als Weeshuis doch als een buitenhuis voor een zeer rijke dame. Pas in 1774 is het als Weeshuis in gebruik genomen – tot die tijd werden wezen opgevangen in een woning aan de Kerkstraat – toen Weerpad genaamd.
Het Weeshuis was voor die tijd een groot gebouw : 12 meter hoog, 13 meter breed en 10 meter diep en tot 1998 was het eigendom van de Nederlands Hervormde Kerk. Het bijgebouw aan de Noordzijde is in 1713 gebouwd en waarvoor het oorspronkelijk diende is niet bekend. Boven de deur van dit bijgebouw staan twee beeldjes welke een weesjongen en een weesmeisje moeten voorstellen. Met tussen hen in het Wapen van Oostzaan. Het Weeshuis werd beheerd door de Hervormde Kerk. Het bestuur bestond uit vijf Regenten en vier Regentessen. De regenten werden voor een periode van vijf jaar gekozen en de Regentessen voor een periode van vier jaar. Om de 14 dagen kwamen de Regenten bijeen en zesmaal per jaar kwam Regenten en Regentessen bij elkaar ‘teneinde met elkander de belangen van ’t Gesticht en de verpleegden te bespreken’. Maar de dagelijkse gang van zaken was in handen van een echtpaar – de Weesvader en de Weesmoeder. Het waren de pleegouders van de weeskinderen. Zij waren in dienst van de kerk en in 1900 verdienden zij 250 gulden per jaar, met vrije kost, inwoning en medische zorg.
Het aantal weeskinderen dat er heeft gewoond zijn er uiteindelijk meer dan honderd geweest. Het laatste weeskind dat in 1943 het Weeshuis verliet was Piet Verwer. De heer Verwer (inmiddels overleden) had positieve alsook negatieve herinneringen aan het Weeshuis. Hij kwam er in 1933, waar toen de heer en mevrouw Betlem weesvader en weesmoeder waren. Zij beschouwden de weeskinderen als hun eigen kinderen en behandelden hen ook als zodanig. Echter, zij stapten op en er kwam een echtpaar uit Enschede, welke op een kille manier met de kinderen omging. Het was voor de kinderen Verwer (3 broers) een vrij harteloze periode, nog verergerd toen in 1938 een van de broers overleed. Na het vertrek van het laatste Weeskind werd het gebouw gebruikt voor diverse kerkelijke- en maatschappelijke bijeenkomsten zoals de Bijbelkring, een Jeugdclub, de Zondagsschool en de Bejaardenmiddag. Maar ook de Postzegelclub, Klaverjasclub, Yoga en een handwerkclub vonden er een plek. Dit alles vond plaats tot ongeveer 1998. Toen werd het Weeshuis verkocht en kwam in particuliere handen.
Jan de Waal
j.waal96@chello.nl

Artikel geplaatst op dinsdag 01 augustus 2017 - 12:15

Foto's




Reacties (0)


Reageer

Oostzaan
Koffiedrinken met handhaving OOSTZAAN - Vragen over bijvoorbeeld parkeeroverlast, de ‘blauwe streep’ of overlast van honden? Zwerfafval of meldingen aan openbare ruimten waarvan men zich afvraagt bij wie moet ik zijn? Voor deze en andere vragen kunnen Oostzaners 30 januari terecht tijdens de koffie-inloop in de Bieb. Niek Inia, BOA (handhaving) Oostzaan is... Compaen wint thriller in Oostzaan OOSTZAAN - In het eerste competitieduel van 2018 hebben de heren van Compaen met minimaal verschil gewonnen van directe concurrent Webton Hengelo. In een bijna twee uur durende thriller trokken de zeerovers met 15-13 de vijfde set naar zich toe en daarmee twee broodnodige punten.Voor Compaen wordt de tweede seizoenshelft... OFC scoort makkelijk OOSTZAAN - OFC heeft haar eerste competitiewedstrijd in 2018 overtuigend gewonnen. Hekkensluiter Quick ’20 werd met 6-1 verslagen. Het was koud langs de kant maar de fans werden vermaakt door elf spelers van de thuisploeg die goed in vorm waren, en met veel inzet bleven knokken. Door Adnan Barakal werd... Koffie en een praatje OOSTZAAN - Ook in 2018 wordt er onverdroten koffie geschonken voor de liefhebber van een bak koffie en een praatje. Donderdag 18 januari gaan de deuren van het Bartel JacobszCentrum weer wagenwijd open vanaf 10.00 uur. Kom gezellig binnen en schuif aan. Meer informatie is te verkrijgen via Maartje, 075-6841962.... Wie piept er mee? OOSTZAAN - Ben je dol op kaas en heb je eigenlijk toch altijd al muizenissen in je hoofd. Dan is hier de kans om daar iets mee te doen. De jeugd van Bel Canto is begonnen met de fantastische musical 'Het geheim van de grote gatenkaas.' De jeugdleden van Bel... Stembureauleden gezocht OOSTZAAN - Iedereen van 18 jaar en ouder kan woensdag 21 maart naar de stembus voor de verkiezing van de gemeenteraad en voor het raadgevend referendum over de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv). Voor de verkiezing zijn veel vrijwilligers nodig. De gemeente is voor deze dag op... Verlate Nieuwjaarsreceptie druk bezocht OOSTZAAN - Om 20.00 uur stipt begon burgemeester Rob Meerhof maandag 9 januari aan zijn Nieuwjaarsspeech. Eerder waren alle genodigden ingeluid door een samengesteld gelegenheidsorkest en voor de eerste keer was de receptie geheel in het Atrium van de KunstGreep. De nieuwjaarsrede heeft een nieuw jasje en wordt nu derhalve... Familie Jochems in Rob's grote tuinverbouwing OOSTZAAN - Erich Jochems, in het dagelijks leven ambtenaar in de gemeente Oostzaan, stal samen met zijn vrouw Roelie afgelopen zaterdag de show in Rob's grote tuinverbouwing. Een uur lang kon gevolgd worden wat er allemaal in de tuin, maar ook in het huis van het echtpaar gebeurde. Grappig aspect... De uitvaart, een kwestie van inleven
Dodelijk saai, vergeet het maar
Column Evelien LeguitAndersVandaag begint anders dan anders. Normaal ga ik als iemand overleden is eerst naar de familie toe voor een bespreking, maar vandaag moet ik eerst naar het mortuarium van het ziekenhuis. Een vrouw van begin zeventig ligt daar opgebaard. Mijn opdracht is haar toonbaar te maken voor een...
Grote brand verwoest loods in de Haal OOSTZAAN - Afgelopen dinsdag heeft een grote uitslaande brand voor veel materiële schade gezorgd op De Haal in Oostzaan. De brand werd opgeschaald tot zeer grote brand en derhalve rukten naast randweer Zaanstad ook de brandweer van Landsmeer en Purmerend uit. De brandweer van Oostzaan moest bij deze brand verstek... Louter winnaars op Nieuwjaarspodium
Sportievelingen in het zonnetje gezet
OOSTZAAN - Het dorp Oostzaan brengt vele sporters voort en daarbij ook veel winnaars en kampioenen. Het is een klein beetje een traditie aan het worden om deze winnaars in het zonnetje te zetten. Normaal gesproken doet wethouder Tine Schaafsma dat, maar vanwege ziekte moest deze afhaken. Het uitreiken van...
Beter een goede buur... OOSTZAAN - Mensen die een goede band hebben met de buren, zijn gelukkiger. Dat blijkt uit onderzoek van het CBS. Uit de cijfers komt naar voren dat ruim 9 op de 10 volwassenen die tevreden zijn met hun woonomgeving, ook tevreden zijn met het leven in het algemeen. Dat geldt... Oostzaanse reuring en roering in eerste week 2018
Vuurwerkoverlast, handgemeen en vrolijke klanken
OOSTZAAN - Het nieuwe jaar is in Oostzaan overduidelijk begonnen. Dat de nacht van Oud en Nieuw gepaard gaat met vuurwerk is een algemeen gegeven en velen zien daar ook naar uit. Vuurwerk kan een ware belevenis zijn en mits goed afgestoken kan het genieten zijn voor de liefhebbers. Maar...
Ut sal mijn un sorg sijn
Zorgen moet je niet maken maar doen
Whisky & SigarenAls ik er voor de eerste keer binnenkom, kan ik haar meteen van de vloer rapen. De kamer ruikt naar verschraald bier en sigarenrook, naar eenzaamheid, naar wanhoop. Ze ligt vóór de bank en doordat er zeer harde snurken uit haar richting komen, schrik ik niet. Wel zucht...
Geen oud papier meer bij gebouw Concordia OOSTZAAN - Het is vanaf 1 januari niet meer mogelijk om oud papier neer te zetten bij de container van Concordia. Met ingang van heden staat er ook geen container meer bij het gebouw.Dit alles heeft vanzelfsprekend een reden. Henk en Robert Posch hebben jarenlang trouw het papier dat voor... OKV begint het nieuwe jaar slecht OOSTZAAN - In het nieuwe jaar moest OKV aantreden tegen de hoger geplaatste DKV uit Amsterdam. Om aansluiting met de bovenkant van de poule te krijgen moesten de punten in Oostzaan gehouden worden. DKV stond op de tweede plaats en OKV op de vierde in de 3G poule. Vanaf het... Volleybaltalent scouten in Sporthal Oostzaan OOSTZAAN - Nog maar nauwelijks bijgekomen van het eredivisiegeweld van de donderdagavond daarvoor was Sporthal Oostzaan vrijdag 5 januari het toneel van het VV Compaen Schoolvolleybaltoernooi. Dat is een traditie die dit jaar haar 45e editie beleefde.In een afgeladen sporthal, nog steeds met gezellige kantine, werd volop gegooid, geslagen en... Marian Mudder in de KunstGreep OOSTZAAN - Met het programma 'Sofasessies' komt Marian Mudder naar theater de KunstGreep in Oostzaan. 'Sofasessies' is een pittige, komische, en openhartige voorstelling voor iedereen die ooit hulp heeft gehad, het had willen hebben, dan wel had kunnen gebruiken. Jarenlang is Marian op zoek geweest naar de juiste therapie tegen... Van de wijkagent Beste inwoners van Oostzaan, Allereerst wens ik een ieder een veilig en gezond 2018. Tijdens de nacht van oud en nieuw heeft zich een incident afgespeeld op De Haal in Oostzaan. Ik hoor dat daar ondertussen verschillende versies over zijn en ik voel de behoefte om hier duidelijkheid over te... Kienen OFC OOSTZAAN - Belangstellenden kunnen woensdag 10 januari kienen bij OFC. Er zijn diverse prijzen te winnen tijdens deze maandelijkse kienavond. Bij binnenkomst is het eerste kopje koffie of thee gratis. Het kienen begint om 20.00 uur. OFC is te vinden aan Twiskeweg 8 in Oostzaan. Klassiek concert Aubadekoor in Bethelkerk TUINDORP OOSTZAAN - Het Aubadekoor Tuindorp Oostzaan verzorgt een concert in de Bethelkerk op het Plejadenplein in Tuindorp Oostzaan op zondagavond 14 januari. In samenwerking met het kamerorkest La Prima Vera worden onder meer enkele delen uitgevoerd van het Gloria van Antonio Vivaldi en het Avé Verum van W.A. Mozart.... Snuffelen in Oostzaan OOSTZAAN - Er is een vlooienmarkt in Sporthal Oostzaan aan de Twiskeweg 107 in Oostzaan op zondag 14 januari. Van 09.30 tot 16.00 uur zullen die dag particulieren hun verkoopwaar, al dan niet voor een schijntje, aanprijzen. De toegang bedraagt 2,50 euro per persoon (kinderen tot en met 11 jaar... Oud papier OOSTZAAN - Zaterdag 13 januari is het weer zover: Muziekvereniging Excelsior Oostzaan verlost iedereen van het oud papier op zaterdag 13 januari. Haal de schuur/garage leeg en zet het papier uiterlijk om 13.30 uur aan de weg. Gelieve het papier niet aanbieden in kunststof kratjes of houten kistjes. En het... Thuiswedstrijd OOSTZAAN – OFC start zondag 14 januari met de tweede helft van het seizoen in de Derde Divisie. Het team van trainer Yuri Rose speelt dan thuis tegen hekkensluiter Quick ‘20 dat slechts zeven punten heeft verzameld. OFC kan terugkijken op een rustige winterstop en de selectie is fit en... Marian Mudder met Sofasessies in Oostzaan OOSTZAAN - Schrijfster en actrice Marian Mudder staat zaterdag 20 januari in Theater De Kunstgreep in Oostzaan. Ze speelt Sofasessies, een naar eigen zeggen komische en ontroerende theatervoorstelling die is gebaseerd op haar gelijknamige boek, dat vorig jaar uitkwam. Sofasessies, ondertitel: hoe therapie mij niet heeft geholpen en vooral waarom... Week van Gebed 2018 OOSTZAAN – Van 21 tot 28 januari vindt de Week van Gebed plaats. In heel Nederland komen in de Week van Gebed mensen samen voor bezinning en gebed voor elkaar, ons land en voor de nood in de wereld. Ook in Oostzaan zijn er bijeenkomsten. Ieder die mee wil bidden...