Rodi

Vroegere tijden

Regenbak. (Foto: JdW)
Jan de Waal. (Tekening: MK)

Column Jan de Waal

Regenbak

In de jaren 50 van de vorige eeuw was de Gemeentesecretaris van Oostzaan de heer Jan de Boer. Hij was iemand die erg betrokken was bij de geschiedenis van de gemeente. We gaan even terug naar vroegere tijden… zo ongeveer tussen 1850 en 1900.
Elektriciteit, gas en water zoals we dat vandaag kennen waren voorzieningen die toen gewoon nog niet bestonden. En de volksgezondheid was in Nederland in het algemeen toen niet zo best, ook in Oostzaan niet. Het was een boerendorp; melkbussen, koffie- en theepotten werden gewoon gewassen en omgespoeld in de sloot en dat leidde tot besmettingen. De historie laat weten dat in 1866 hier dan ook één geval van cholera voorkwam plus 108 gevallen van tyfus en 19 gevallen van kinderpokken. Ziekte was alom aanwezig; besmetting door ongezonde voeding en drinken. Vooral de tyfus kostte toen verschillende Oostzaners het leven. Zij die daar aan leden moesten in quarantaine en daartoe werd de oude school aan de zuidkant van de begraafplaats ingericht. Het was een oud gebouw uit 1665 en dat werd dan ook in 1872 ingericht als barak voor verpleging van patiënten. In 1887 besluit de Gemeente dat elke woning in Oostzaan een bergingsmogelijkheid moet hebben tot het opslaan van 1000 liter water. En zo ontstonden achter vele huizen regenbakken, waarin regenwater werd opgeslagen.
Persoonlijk herinner ik mij nog een regenbak bij de overburen aan het Zuideinde. Dan wordt het 1916 en een watersnood zorgt voor overstroming van het hele gebied. Toen het water was weggepompt in de voormalige Zuiderzee nam de Gemeente het initiatief om de regenbakken bij de woningen leeg te pompen en te reinigen. En, om voorgoed van het water-probleem af te zien besloot de Gemeente tot aansluiting bij de Midden Noord-Hollandse Waterleiding. In 1922 werd de waterleiding aangelegd en elke woning werd verplicht om tenminste één kraan te installeren. Nou blijven Oostzaners Oostzaners… Bij veel woningen werd de kraan geplaatst in de schuur of in de koestal en men ging toen zelf gewoon door om leidingwater te betrekken van uit de regenbak. Maar de ziektes waren nog niet voorbij ! Na de Watersnood van 1916 werd even daarna de Kerkbuurtschool gesloten voor toen heersende roodvonk en de Spaanse Griep. Besmetting werd in die tijd ook nog - onbewust - gegenereerd door melkboeren. Deze lengden de melk aan met water en uit een onderzoek bleek dat bij elke liter melk 6 tot 10 % water was toegevoegd - uit de regenbak… De ziektes die destijds voorkwamen zijn door verbeterde voorzieningen gelukkig overwonnen, maar de toenmalige Oostzaanse gemeenschap heeft hier wel onder geleden. Onderstaande foto toont zo’n regenbak. M’n vader en moeder staan bij de fietsen en waarschijnlijk mijn grootmoeder Trijntje Bruin zit op de rand van de regenbak.
Jan de Waal, j.waal96@chello.nl

Artikel geplaatst op dinsdag 06 maart 2018 - 12:32

Foto's



Oostzaan
Controle hondenbelasting OOSTZAAN - Omdat niet alle honden worden aangegeven voert de gemeente periodiek controles uit. In de periode tot en met 16 november wordt er huis-aan-huis gecontroleerd op het bezit van honden. Als bij zo'n controle blijkt dat er geen aangifte is gedaan kan een boete en een extra hoge aanslag... Oud papier OOSTZAAN - Muziekvereniging Concordia Oostzaan haalt zaterdag 6 oktober weer oud papier op in Oostzaan. Verzocht wordt om het oud papier voor 09.00 uur gebundeld of in dozen tijdig op de stoep te zetten. Niet in kunststof kratjes of houten kistjes. Afval in de vorm van piepschuim, metaal, plastic, hout... Muzikaal spektakel in Noorderkerk Zaandam REGIO - Drie grote orkesten spelen vrijdag 5 oktober een avondvullend, muzikaal programma in de Noorderkerk in Zaandam. De drie orkesten vertegenwoordigen alle indrukwekkende blaasensembles die Nederland rijk is: Harmonie, Fanfare en Brassband (HaFaBra). Met het idee om al het moois wat blaasinstrumenten in huis hebben bij elkaar te brengen... Collectieve actie zonnepanelen voor Oostzaners OOSTZAAN - In Oostzaan gaat 16 oktober een zonnepanelenactie van start. Een collectief van regionale zonnepanelenleveranciers biedt inwoners de mogelijkheid om zonnepanelen in te kopen en te laten installeren tegen een gunstige prijs. Ook is het voor kopers mogelijk om met dit aanbod de btw terug te vragen bij de... De uitvaart, een kwestie van inleven
Dodelijk saai, vergeet het maar
Column Evelien LeguitAls een werkklusIk zit naast een vrouw van begin zestig op de bank. "Ik wil mijn uitvaart met u bespreken", begint ze het gesprek. Haar man en twee dochters bezetten de andere zitplaatsen in de woonkamer. Over de dunne benen van de vrouw ligt een dekentje. Ze heeft...
Koffie-inloop OOSTZAAN - De SuperZondag is achter de rug, de scholen zijn weer begonnen, alle verenigingen draaien weer op volle toeren en ook het traditionele kopje koffie is weer beschikbaar in het Bartel Jacobsz Centrum in Oostzaan. Deze keer is het overheerlijke vocht donderdagmorgen 20 september vanaf 10.00 uur te verkrijgen... OKV zet winst door OOSTZAAN - Na de winst van OKV vorige week op Helios was het deze week Aurora die in een uitwedstrijd aan de kant moest worden gezet. Er was op de training getraind op een nieuw systeem en deze zondag kan geprobeerd worden of het werkte. In het warme Haarlem werd... Korenjaarfeest in teken van 'Jungle Fever' OOSTZAAN - Voor de tiende keer werd afgelopen vrijdag het Korenjaarfeest gehouden op basisschool de Korenaar in Oostzaan. Dit jaar werd het feest in een groen jungle jasje gestoken met palmbomen, wilde dieren en een heuse safari jeep die diende als photobooth. De presentatie was dit jaar in handen van... Klinkende winst voor OFC OOSTZAAN - OFC won in de Derde Divisie met 4-1 van Blauw Geel ´38. De ploeg van trainer Eric Heerings nam hiermee revanche voor de nederlaag van vorige week tegen concurrent Goes. Reda Kharchouch en Rachid El Yaghmouri kwamen allebei tot twee treffers. Het was goed vertoeven bij OFC. De... Nederlaag voor OFC in bekertoernooi OOSTZAAN - Het zaterdagteam van OFC verloor met 2-4 van SDZ. Het team van trainer Rick Kitzen kreeg te maken met een zeer sterke tegenstander. SDZ begon dominant en wist al snel grote kansen te creëren. Na een kwartier werd het via een vrije trap 0-1. Daarna werd OFC duidelijk... Bluetrainbikeclub bedwingt de Pyreneeën OOSTZAAN - Vorige week zijn de vrienden van de Bluetrainbikeclub afgereisd om hun vele trainingskilometers in het vlakke en winderige Noord-Holland om te zetten in hoogtemeters van de Franse Pyreneeën. Zestien mannen uit Oostzaan en omgeving vertrokken per vliegtuig naar Toulouse, terwijl twee begeleiders met de volgbus, fietsen en foerage... Herfstwandeling in het Twiske OOSTZAAN - IVN gids Henk Strijker gaat zondag 23 september weer op stap door de natuur van recreatiegebied het Twiske. Wie dat leuk vindt kan hierbij aansluiten na aanmelding. Er wordt onder meer een bezoek gebracht aan de Schotse Hooglanders waar nu drie kalfjes te zien zijn. Door de droge... Zwemverbod Schoorlstrand ingetrokken OOSTZAAN - Het vorige maand afgekondigde zwemverbod voor de locatie Het Twiske; Schoorlstrand te Oostzaan is ingetrokken. Een controlebemonstering van de waterkwaliteitsbeheerder wees uit dat de waterkwaliteit in orde is. Op basis van die uitkomst trekt de Regionale Uitvoeringsdienst Noord-Holland Noord (RUD NHN) de afgekondigde maatregel in. De RUD NHN... Collegeprogramma Oostzaan gepresenteerd OOSTZAAN - Het college van burgemeester en wethouders heeft dinsdagavond 11 september het collegeprogramma voor de komende vier jaar gepresenteerd en aan de raad aangeboden. In het programma 'Daadkrachtig aan de slag voor Oostzaan' staan de belangrijkste voornemens en afspraken over het beleid dat de gemeente de komende vier jaar... Halloweenfeest bij Concordia OOSTZAAN - Muziekvereniging Concordia viert vrijdag 19 oktober Halloween. Kinderen kunnen komen griezelen van 19.00 tot 20.30 uur. De leden van het Concordia Sensations Orkest geven een concert met griezelige muziek. Er wordt een eng verhaal verteld en er is een Halloween verkleedwedstrijd! Degene met de griezeligste outfit wint een... Vega flyer OOSTZAAN - Milieudefensie Zaanstreek houdt elke twee maanden een 'Vega flyerdag' in de Zaanstreek. Zaterdag 22 september deelt Milieudefensie Zaanstreek folders uit ter promotie van een vegetarisch voedingspatroon, van 13.30 tot 16.00 uur, op het Hannie Schaftplein in Oostzaan. Voor meer informatie Hans Mandjes, 06-48363237, zaanstreek@milieudefensie.nl. Verloren OOSTZAAN - Een inwoonstertje van Oostzaan is afgelopen dinsdag haar ketting verloren bij de Sporthal Oostzaan. Het betreft een as-sieraad met een grote emotionele waarde. De ketting ziet eruit als op de foto. Alleen wat op de foto grijs is is bij haar ketting turkoois. Ze is heel verdrietig! Heeft... Ut sal mijn un sorg sijn
Zorgen moet je niet maken maar doen
Column Diana de BoerPotjes en dekseltjes"Goedemorgen deze mooie morgen", roep ik in de hal al, om haar zo op mijn binnenkomst voor te bereiden. Ze heet Engel en oh zo toepasselijk, want wat is ze lief. Licht dementerend en een vleugje hoarder (extreme verzamelaar, red.) in zich, maar ze werkt...
Garageverkoop bij De Wieken OOSTZAAN - Woonlocatie De Wieken in Oostzaan houdt zaterdag 22 september een garageverkoop. Bewoners van deze Odion-locatie, volwassenen met een verstandelijke beperking, verhuizen binnenkort naar een nieuw pand. Daarom gaat een groot deel van de inboedel in de verkoop. Van de opbrengst wordt een duofiets gekocht waarmee cliënten in de... Centrum Jong biedt Helpdesk Scheiding OOSTZAAN - Ouders in Oostzaan en Wormerland, die overwegen te scheiden of in scheiding liggen, kunnen met hun vragen hierover telefonisch terecht bij de Helpdesk Scheiding van Centrum Jong. Een adviseur van Centrum Jong kan de ouders snel en vrijblijvend deskundige adviezen geven. Helpdesk Scheiding is op werkdagen tussen 09.00... Splinter Oktober Toernooi Tc ‘t Twiske OOSTZAAN - Het jaarlijks tennistoernooi van tennisclub ‘t Twiske staat voor de deur. Voorheen had de Rabobank haar naam hieraan verbonden maar nu is er een nieuwe sponsor en naamgever aan het toernooi, ABS Schadeherstel Splinter. Het Oktobertoernooi 2018 'wordt gehouden van 1 tot en met 7 oktober met een... OFC in slotfase nog onderuit OOSTZAAN - OFC verloor de topper tegen Goes met 2-1. In de 94e minuut kon de thuisploeg nog de volle winst pakken. Het team van trainer Eric Heerings had over pech niet te klagen want er waren ook nog twee rode kaarten gevallen. Beide ploegen waren vooraf vol vertrouwen, en... Voetbaloverzicht OFCHet zaterdagteam van OFC verloor in Heiloo met 4-1 van HSV. Het team van trainer Rick Kitzen kwam door een lucky goal al snel op achterstand. De Oostzaners bleven daarna goed overeind en door Eduard Lulia werd het weer gelijk. De thuisploeg had meer ervaring en gebruikte die optimaal. Na... Klaverjassen OOSTZAAN - Muziekvereniging Crescendo uit Oostzaan houdt vrijdag 14 september een klaverjasavond. Het wordt gehouden in het verenigingsgebouw de Notenkraker aan het Zuideinde 193 in Oostzaan. Aanvang 20.00 uur, zaal open vanaf 19.00 uur. Goed begin voor OKV OOSTZAAN - De eerste wedstrijd van het seizoen was tegen de uit Castricum komende Helios. OKV heeft tegen Helios altijd een beetje moeite maar heeft menig keer de punten binnen weten te houden. Het was oké de eerste wedstrijd van het nieuwe training koppel Niels Bolhoeve en Ruben van Halteren.... Zomerorkest volle bak OOSTZAAN - Een behoorlijk groot aantal mensen kon de afgelopen weken geen afscheid nemen van zijn of haar instrument en sloot zich aan bij het zomerorkest. In de weken die volgden raakten ze aardig op elkaar ingespeeld. Het is natuurlijk altijd een gok hoe een samengesteld orkest uiteindelijk gaat klinken....