Rodi

Vroegere tijden

Tekening Jan de Waal (Mieneke Karelsen)
Tekening bedrijvigheid (Jan de Waal)

Column Jan de Waal

Bedrijvigheid

Er zijn perioden in de tijd dat de samenleving geleidelijk aan verandert, zo ook de bedrijvigheid. En dat is nou niet iets van vandaag. Ook in de tijd van de geschiedschrijver Adriaan Loosjes, die omtrent 1750 het volgende over Oostzaan aan papier toevertrouwt: In het Zuideinde van dit dorp leven en kleden vele inwoners zich als stedelingen; anderen daarentegen, hoe verder in het noorden, meer als boeren, en deze doen niet anders dan het boerenwerk. Sommigen van de eerst genoemden zijn in de koophandel, doen in zeevaart en assurantiën, anderen houden vee en verkopen zuivel in Amsterdam en Zaandam. Velen houden een blekerij, zo veel dat in het midden van het dorp hele weilanden met lijnwaad bedekt zijn. Voorheen vond er ook akkerbouw plaats, er werd zelfs zeer goede tarwe verbouwd, maar dat is allemaal minder geworden. Hoe het verval in dit soort activiteiten was blijkt uit de berichten die de zoon van Adriaan Loosjes, Pieter, heeft toegevoegd. En we spreken dan over 1794. Het blijkt dat uit een verzoekschrift van de Verenigde Linnenblekerijen in Oostzaan aan de Staten van Holland, dat er in 1616 ongeveer 100 linnenblekerijen waren die aan duizend mensen een inkomen verschaften. Thans – in 1794 – blijkt dat er nog maar één linnenbleker is.
Naast de linnenblekerijen vond voor een groot deel akkerbouw plaats, maar ook dat is minder geworden. Dezelfde personen die zich met de blekerijen bezig hielden, werkten, als het wat minder was op de blekerijen, mee in de akkerbouw, ze spitten en zaaiden en hoogden het land op met modder uit de sloten. De akkers werden bemest met bagger en kroos dat opgebaggerd werd uit de sloten, en prima tarwe en zware rogge was het resultaat van hun zwoegen. Maar tijden veranderen en tegenwoordig, - 1794 dus - worden deze akkers aan hun lot overgelaten. De akkers leveren tegenwoordig weinig meer op. Wat wel verder ontwikkeld is zijn de Stijfselmakerijen. Deze zijn de laatste tien jaar aanmerkelijk verbeterd en vergroot, zo dat zij veel meer tarwe tot stijfsel kunnen verwerken. De Stijfselmakerijen zijn sterk in opmars en zijn meer belangrijk geworden van voorheen. Ook was er een andere bedrijvigheid in opkomst. Omdat het niet meer ging om in Groenland traan vanuit gevangen walvissen te produceren werd aan de Oostzaner Overtoom een eerste traankokerij gesticht. Voor een aantal jaren was dit een succesvolle onderneming, maar met het afnemen van de walvisvangst verdween ook deze bedrijvigheid. Deze traankokerijen bevonden zich aan het einde van Oostzaan bij de Oostzanerdijk. Een traankokerij gaf veel stank en vandaar dat men deze plaatste aan het eind van het dorp. Bij noordwestenwind ging de stank richting het IJ en Landsmeer. Was zo’n handelwijze vreemd? Ach, Zaandam plaatste een kruitfabriek aan de rand van Oostzaan bij de Wateringbrug...

Artikel geplaatst op dinsdag 07 augustus 2018 - 12:54

Foto's



Oostzaan
OFC blijft zonder punten OOSTZAAN - Het zaterdagteam van OFC verloor afgelopen zaterdag met 2-3 van ASV Arsenal. Door een vrije trap van Adnana Barakat werd het nog wel 1-0 in Oostzaans voordeel. Nigel Coolen moest niet veel later met een blessure het veld verlaten. Arsenal kon daarna te makkelijk uitlopen en op 1-2... Pijnlijke nederlaag voor OFC OOSTZAAN - OFC verloor afgelopen zondag in de derde divisie met 2-4 van OSS '20. Door dit resultaat zakt het team van trainer Eric Heerings uit de subtop. OFC moest het doen zonder de geschorste Romano de Jonge en Henry Opuku. Laatstgenoemde is voor liefst zes duels geschorst. De thuisploeg... Volleybaltoernooi voor (ex)hartpatiënten OOSTZAAN - Voor de zevende keer wordt zaterdag 27 oktober het volleybaltoernooi voor (ex)hartpatiënten in Sporthal Oostzaan gehouden. Hier strijden verenigingen van (ex)hartpatiënten één keer per jaar voor het kampioenschap van het toernooi van de vereniging De Hartenjagers Zaanstreek. De teams van dit jaar komen onder meer uit Rotterdam, Gouda,... Loterij moet Nationaal Wielersport Museum mogelijk maken OOSTZAAN - Eindelijk schijnt de finish in zicht te komen. In Oostzaan, op de rand van recreatiegebied Het Twiske en onder de rook van Amsterdam. Dat moet de plek worden waar Nederland dan haar eigen en enige Nationaal Wielersport Museum (NWM) gaat krijgen. Initiatiefnemer Gerrie Hulsing is al een flink... Meeste boetes voor appen achter stuur uitgedeeld in Oostzaan OOSTZAAN - Autorijden en smartphones is al jaren een slechte en verboden combinatie. Op de snelweg in Oostzaan maken ze het wel heel bont: van heel Noord-Holland werden hier vorig jaar de meeste boetes uitgedeeld voor bellen en appen achter het stuur. In Oostzaan liggen zowel de A8 als de... Van de Wijkagenten Beste inwoners van Oostzaan,Alhoewel de natuur ons goed gezind is met een heerlijk nazomerweertje, wordt het in de avond al vroeger donker. Waar het in de zomer nog licht was als u van de sportvereniging naar huis fietste, is het nu al schemerig of donker als u deze route aflegt.... Nieuwe inwonersavond druk bezocht OOSTZAAN - Dat Oostzaan een geliefde woonplek is, was al duidelijk. Jaarlijks komen er vele mensen bij in het dorp, ook dit jaar zo'n veertig. Het was de eer aan burgemeester Rob Meerhof om deze nieuwe inwoners toe te spreken, maar niet nadat ze met alle egards waren ontvangen door... Varen met de Jordaanboot OOSTZAAN - Wekenlang hadden de bewoners van de Lishof er naar uitgekeken, varen met de Jordaanboot. Op een stralende oktoberdag stond de bus van Hellingman om 10.00 uur voor de deur, die de bewoners vervolgens om 11.00 uur afzette bij de knalroze boot waar de bemanning al klaarstond om iedereen... OFC komt niet tot winst OOSTZAAN - Het duel ADO ´20- OFC eindigde in 2-2. OFC kwam na een snel opgelopen achterstand weer terug in de wedstrijd. Het werd een bewogen duel in de Derde Divisie, met liefst drie keer rood. Trainer Eric Heerings wist vooraf al dat het een spannende wedstrijd zou worden. Na... Kienen en klaverjassen bij OKV OOSTZAAN - Er is weer kienen bij de Oostzaanse korfbalvereniging OKV op donderdag 18 oktober en op vrijdag 19 oktober is er weer klaverjassen. De avonden beginnen om 20.00 uur, maar de kantine is om 19.00 uur open en de koffie staat klaar. Twiskeweg 101 in Oostzaan. OFC in slotfase nog onderuit OOSTZAAN - Het zaterdagteam van OFC verloor met 3-2 van AMVJ. Een 0-2 voorsprong werd in korte tijd uit handen gegeven. In de eerste helft waren beide teams aan elkaar gewaagd. Na een goed opgezette aanval kon Scotty Coolen de openingstreffer scoren. Het zou tevens de ruststand worden. In de... 'Mensen bij elkaar brengen'
Aan de slag tijdens de Matchdag van WeHelpen
OOSTZAAN - De gemeente Oostzaan organiseerde afgelopen week samen met maatschappelijke instellingen de WeHelpen Matchdag. Het college van B&W, medewerkers van maatschappelijke instellingen en OVER-gemeenten, leerlingen van groep 5/6 van de Kweekvijver en vrijwilligers hebben zich deze middag ingezet om inwoners met een hulpvraag te helpen. De Matchdag heeft tot...
Koffie-inloop OOSTZAAN - De blaadjes vallen, maar het zomert nog in alle hevigheid na. En daarom liggen de vakanties nog dichtbij in de gedachten. De een genoot van de Sneekweek, de ander kocht Deventerkoek tijdens een dagje uit. En die rondreis door Zimbabwe, dat was toch een belevenis. Of het beklimmen... Taurus 2 neemt Compaen op de hoorns OOSTZAAN - Taurus 2 heeft Compaen zaterdagavond alle hoeken van de volleybalarena laten zien. De toreadoren in opleiding uit Oostzaan waren volstrekt kansloos tegen de ervaren stieren uit Houten. Toen de stofwolken opgetrokken waren, stond er een duidelijke 0-4 op het scorebord. Vooral in de eerste set leken de wit-blauwe... De uitvaart, een kwestie van inleven
Dodelijk saai, vergeet het maar
Column Evelien LeguitKort na elkaarEen man van 79 jaar zit in de eindfase van zijn ziekte, zijn hoofd is kaal. Hij wil samen met zijn gezin en mij zijn uitvaart bespreken. Hij zit tussen zijn twee dochters op de bank, zijn vrouw in een fauteuil. Ik ken de familie, we...
The Show door Popkoor Prestige Zaanstad OOSTZAAN - Popkoor Prestige Zaanstad verzorgt zaterdag 27 oktober de allereerste grote show in Theater De Kunstgreep Oostzaan. Bijna 2,5 jaar na de start is de groep, onder leiding van dirigent Olaf Windey, er helemaal klaar voor. Het eigen repertoire wordt afgewisseld met solo's uitgevoerd door zeer getalenteerde zangers en... 'Laatste dagen Paar Dagen' in De Kunstgreep OOSTZAAN - 'Laatste dagen Paar Dagen' is een verhaal over een ontmoeting, over liefde die plotseling toeslaat, over een leven dat eindigt en een leven dat begint. Deze voorstelling is zaterdag 20 oktober te zien bij Theater De Kunstgreep in Oostzaan. Een man op leeftijd wordt op de intensive care... Prijs voor OKV OOSTZAAN - Door de Rabobank was twee maanden geleden een clubkasactie uitgeschreven. Elke vereniging kon een project indienen waarvoor ze geld nodig hadden. De leden van de Rabobank konden dan stemmen op dat plan of dat van andere verenigingen en aan het eind van deze actie werd er dan 65.000... Diana de Boer OOSTZAAN - Zo zit je in de zorg en zo heb je zelf zorg nodig. Door ziekte van Diana komt haar column deze maand te vervallen. We wensen haar van harte beterschap. Versmarkt Oostzaan
Nieuwe naam, oude traditie
OOSTZAAN - Sommigen staan er al jaren, anderen komen net kijken. Maar ze vallen allemaal in het pulletje en zien elkaar graag op de vrijdag. De oudgedienden, Bakkerij 't Stoepje met Zeger Heek en Kaasspecialist Sjaak Merkens zijn bekende gezichten in het dorp en ze kennen alles en iedereen en...
Bent u ook begluurd? OOSTZAAN - Via Kompas heeft de Huurdersvereniging Oostzaan (HVO) laten weten dat er een mogelijkheid is om een terugvordering op de extra huurverhogingen - de zogenaamde gluurverhoging - in de periode 2013 tot en met 2016 te verkrijgen. Inmiddels heeft de belastingdienst tegen de uitspraak van de rechtbank hoger beroep... In Memoriam De grootste draaiorgelliefhebber van Nederland heeft afscheid van het leven genomen, Kees Groos. Kees was een bekende verschijning in Oostzaan, overal waar het feest was, daar was ook Kees te vinden mét zijn eigen draaiorgel. Dat draaiorgel kreeg hij ooit van Hennie Huisman tijdens een geweldig draaiorgelevenement. Sedertdien was het... College Oostzaan presenteert sluitende begroting OOSTZAAN - Het college van B&W van Oostzaan presenteert een sluitende begroting voor 2019. Dit is de eerste begroting van het nieuwe college, die op het collegeprogramma 2018-2022 is gebaseerd. Deze begroting geeft weer welke beleidsdoelstellingen het college wil halen, welke acties daarvoor nodig zijn en de financiële consequenties daarvan.... Oproep voor Allerzielen OOSTZAAN - Op de eerste zondag van november wordt weer Allerzielen georganiseerd. Het her- en gedenken van de overleden dierbaren in de sfeer van verlichting en muziek. Ook dit jaar zullen er weer foto's worden geprojecteerd op de zijmuur van de Grote Kerk aan ze zijde van het kerkhof. Mensen... Geen winst voor OKV OOSTZAAN - Zoals elke week was ook nu OKV gebrand op een overwinning. Om bovenin mee te draaien moest er gewonnen worden. De afstand tussen de teams is zo klein dat men bij verlies zomaar drie plaatsen naar beneden kan zakken. OKV kwam al vrij snel voor door een vrije... Grote winst voor OFC OOSTZAAN - OFC heeft goede zaken gedaan door met 5-0 van JVC Cuijk te winnen. Door deze zege stijgt het team van trainer Eric Heerings naar een gedeelde tweede plek in de Derde Divisie. OFC begon in de eerste helft direct goed. Er kwamen al snel wat kleine kansen. Na...