Rodi

'Huig en Elias de Jong zijn op zee gebleven'
Jonge IJmuidenaren kwamen 101 jaar geleden niet meer terug met hun vissersboot

Huig (links) en Elias (rechts) de Jong omstreeks 1914. In het midden zit waarschijnlijk een zoon van de familie Welbie, buren van De Jong. (Foto: fam. Krab)

IJMUIDEN – Was het een torpedo of ander wapentuig of kwam het door slecht weer? Bijna een eeuw tast de 101-jarige IJmuidense Elisabeth (Bep) Krab-de Jong in het duister over het lot van haar twee broers Huig (16) en Elias (14). Deze week is het 101 jaar geleden (22 september 1916, red.) dat de twee vanuit hun woonplaats IJmuiden naar zee vertrekken en niet weerom komen. Als op 14 oktober 1927 het eerste kleinkind van hun ouders wordt geboren krijgt deze de namen Huig Elias de Jong. Ook deze weet na 90 jaar nog niet de toedracht van het familiedrama.

door Guus Hartendorf

Armoe


Het echtpaar Willem en Betje de Jong-Verschoor woont met hun zeven zonen en zeven dochters voor de Eerste Wereldoorlog in Pernis, waar Willem een visserman is. Uit pure armoe verhuist het gezin kort voor het uitbreken van de oorlog naar IJmuiden, waar Willem als visser aan de slag gaat. Als het ten gevolge van de oorlog te gevaarlijk wordt op zee, gaat hij in de vishal werken. Omdat de oorlog voortduurt en er nauwelijks geld verdiend wordt, besluiten Willem en zijn zonen Cor, Huig en Elias met een vissersboot de zee op te gaan.
Huig Elias de Jong: “Mijn tante Bep is twee maanden voor het omkomen van mijn ooms Huig en Elias geboren en heeft de oorzaak van het vergaan van het schip nooit geweten. Binnen de familie is er nauwelijks over gesproken. Men gaat ervan uit, dat het schip is getorpedeerd, omdat in die oorlogsjaren veel schepen op die manier met man en muis vergingen. Toen mijn opa Willem en zijn zonen eenmaal aan boord waren, bedacht hij zich en ook oom Cor wilde toch niet uitvaren. Huig en Elias wilden wel doorzetten, hoe zeer mijn opa en oom ook op ze inpraatten om ook van boord te gaan. Ze deden het niet, er was immers geld nodig voor het gezin. De familie denkt dat het schip, waarvan we de naam ook niet weten, in de tweede helft van 1916 is vergaan. Nog steeds heb ik een medaillon met daarin portretjes van mijn ooms Huig en Elias.”
Bep Krab-de Jong herinnert zich dat haar moeder vertelde dat zij in die periode tijdens haar slaap plotseling pijnsteken kreeg en een klap hoorde. ‘Oh, de jongens!’ zou zij geschreeuwd hebben. Overmand door verdriet nemen Willem en Betje aan, dat de twee broers door oorlogshandelingen op zee zijn gebleven.

Zee- en Havenmuseum


Gerard Dictus, Thijs Zwart en Hennie Zwier van de bibliotheek van het Zee- en Havenmuseum in IJmuiden zijn bereid een onderzoek in te stellen, aan de hand van de summiere gegevens van de familie De Jong. Mede door het archief van de bekende auteur Arie van der Veer halen zij meer gegevens over het vergaan van de vissersboot boven water. Het gaat om de in 1901 gebouwde stoomlogger Burgemeester Vening Meinesz, de IJM 97, van rederij Nederlandsche Stoomvisserij te IJmuiden met directeur Leendert Groen junior. Die logger is ook geschikt voor de trawlervisserij. De Inspecteur voor de Scheepvaart keurt het schip op 5 mei 1916 goed. De Burgemeester Vening Meinesz vaart met verschillende vissers, onder wie C. Gouda, J. Dekker, A. Groen, en W. de Graaf. In 1916 is Nicolaas Rijke (47) de schipper.
De logger met Rijke en zeventien bemanningsleden vertrekt ter haringdrijfnetvisserij op 22 september 1916 uit IJmuiden. Aan boord zijn verder stuurman Jan Blenk (32), 1e machinist Jacobus Johannes Kaercher (34), 2e machinist G. Driehuizen (30), matrozen Joh. Jac. v.d. Bogert (40), Maarten Oversluizen (46), Adrianus Westerhout (30), Cornelis Hofland (27), Peter Kardol (18), K.G. Bootsman (16), Johannes Verleg (34), Jan Willem de Boer (18), Corn. Zwartewaalsloot (37), oudste Cornelis Verschoor (17), jongste Huig de Jong (16), reepschieters Elias de Jong (14) en Franciscus Duyn (13) en afhouwer Gerrit Akkerman (13).
Arie van der Veer neemt aan dat de IJM 97 al op 23 september 1916 is vergaan, omdat op die dag de stoomtrawler Zeehond IJM 70 een reddingsboot, gemerkt IJM 97, bergt. Sindsdien wordt niets meer van het schip vernomen. Familieleden van de opvarenden zijn ten einde raad. Een week later bericht de IJmuider Courant dat enkele vaartuigen door de breels (drijvers om haringdrijfnetten drijvende te houden) van de IJM 97zijn gevaren, zonder iets van het schip te zien. Eind oktober verschijnen de eerste rouwadvertenties in de krant.

Uitspraak


Op 16 november 1916 doet de Raad voor de Scheepvaart uitspraak betreffende het verloren gaan van de IJM 97. De Raad concludeert dat de Burgemeester Vening Meinesz bij vertrek in goede staat was, dat er voldoende reddingsmiddelen aan boord waren en uitgerust was voor zes weken. Met het oog op de vondst van een reddingsboot en de breels neemt de Raad aan dat de IJM 97 op de Noordzee is vergaan en dat alle opvarenden daarbij het leven hebben gelaten. Hoe de IJM 97 is vergaan is niet duidelijk geworden.
Bep Krab-de Jong: “De weduwen van de opvarenden kregen van de verzekering een blijvende uitkering, maar de nabestaanden van de ongehuwden kregen niets. Juist in die barre tijd werden zij aan hun lot overgelaten.”
De namen van Huig en Elias de Jong, en andere vissers die op zee gebleven zijn, staan vermeld op het Vissersmonument, het standbeeld van de man met de lamp op de Kop van de Haven in IJmuiden.

Artikel geplaatst op dinsdag 19 september 2017 - 09:30

Foto's




Reacties (0)


Reageer

IJmuiden
Velsen-Noord in kerstsfeer VELSEN-NOORD - Ondernemersvereniging Velsen-Noord zette dit jaar weer vijf grote Nordman bomen op om Velsen-Noord in kerstsfeer te brengen. Mede door Han Arxhoek, Aad bakker en Cock Vennema (de vaste vrijwilligers die de bomen elk jaar weer opzetten) ziet Velsen-Noord er prachtig uit. De bomen staat bij de Braak, hoek... Huis-aan-Huis-dier van de week
www.kerbertdierentehuis.dierenbescherming.nl
REGIO - Het huis-aan-huisdier van deze week is Genie. Genie is een vondeling een wat oudere gecastreerde heer met een kleine gebruiksaanwijzing. Genie heeft even tijd nodig om te wennen en krijgt medicijnen voor zijn ruggenwervels. Deze heer gaat graag even een fris neusje halen en of hij met andere...
Afscheid RTV Seaport van Witte Theater
Grote collectie vinyl en cd’s verhuist niet mee
IJMUIDEN - RTV Seaport organiseert op vrijdag 22 december een 12 uur durende live radio-marathonuitzending die geheel in het teken staat van het afscheid uit het Witte Theater. Iedereen is welkom om naar de studio aan de Kanaalstraat in IJmuiden te komen en een bod te doen op de vele...
Velsertunnel na uren weer open voor verkeer BEVERWIJK - Door een technische storing afgelopen maandag stond het verkeer tussen Beverwijk en de Velsertunnel uren vast. De sensoren die de hoogte van met name vrachtwagens meten, werkten niet meer doordat ze met sneeuw bedekt waren geraakt. Rijkswaterstaat sluit in zo'n situatie de tunnel, omdat de veiligheid niet gewaarborgd... Vrouw overleden na aanrijding IJMUIDEN - Bij een aanrijding tussen een voetganger en een lijnbus op de Lange Nieuwstraat in IJmuiden is een 53-jarige vrouw om het leven gekomen. Het ongeluk gebeurde maandagmiddag rond 15.00 uur. De politie heeft na het incident de weg ter hoogte van de Lekstraat afgesloten voor verkeer. Hulpverleners hebben... Van Nature in 'Bartje' SANTPOORT - Komende zondag 17 december speelt Van Nature voor de derde keer in Café Bartje in Santpoort-Noord. Aanvang is 17.00 uur. Van Nature zet zijn tanden in een ronkend repertoire van ruwe rock en melodieuze stevige popsongs. Covers die een zaal in beweging krijgen. Van Nature speelt een repertoire... Landelijke Naturalisatiedag in Velsen IJMUIDEN - Op vrijdag 15 december vindt de Landelijke Naturalisatiedag plaats in de gemeente Velsen. Op deze dag worden alle personen, die in de afgelopen 6 weken Nederlander zijn geworden met hun eventuele partner uitgenodigd voor een feestelijke bijeenkomst in het Stadhuis van Velsen om 09.30 uur. Voor deze ceremonie... Sportvissers met mist in problemen IJMUIDEN - Op 2 december j.l. werd om 02.12 uur de vrijwillige bemanning van KNRM IJmuiden gealarmeerd door de Meldkamer Kennemerland voor een sportvisboot in de problemen. Ondanks dat er nauwelijks wind stond, waren de omstandigheden koud en zeer mistig. De vijf meter lange sportvisboot uit IJmuiden had aan boord... Op reis naar Bethlehem in Velserbroek VELSERBROEK - Lopen langs soldaten, herders en wijzen. Stilstaan bij het engelenkoor dat zingt van licht in de nacht. Jozef en Maria en het Kind vinden. Dat kan allemaal op zondag 24 december van 18.30 tot 19.30 uur in het park aan de Galle Promenade Velserbroek. De dorpsvereniging werkt samen... Molenaar en 'assistent' in zonnetje gezet
Arjan met Down-syndroom vijftien jaar werkzaam in de Zandhaas
SANTPOORT - Hij is inmiddels een bekende verschijning in Santpoort. Want veel mensen die bij Korenmolen de Zandhaas komen, kennen Arjan. Afgelopen vrijdag werd Arjan, die de syndroom van Down heeft, in het zonnetje gezet, samen met molenaar Jos Kors, die hem vijftien jaar geleden 'in dienst nam'. ''Arjan is...
Innovatieve meting van recreanten
In de provincie Noord-Holland
VELSEN - Recreatie Noord-Holland gaat in opdracht van provincie Noord-Holland en een groot aantal gemeenten het aantal gebruikers van fiets-, wandel- en vaarroutes en Toeristische Overstappunten (TOP’s) tellen. Dit gebeurt in samenwerking met HR Groep Leisure. Dezer maanden worden op 107 locaties, verspreid over de hele provincie, bewegingssensoren geplaatst door...
Rennen en vliegen voor KNRM'ers
130 km afzien tijdens West Coas Challenge
IJMUIDEN - Alweer voor de negende keer vond afgelopen zaterdag de KNRM West Coast Challenge plaats, een bijzonder duursportevenement langs de kust van Nederland. Twee personen met één fiets liepen en fietsten afwisselend om fondsen te werven voor de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM). De West Coast Challenge is een...
Inzameling D.E.-punten loopt prima
Voor Voedselbank Velsen
VELSEN - De eerste buit van de inzameling van Douwe Egberts punten is binnen. Alle inzameldozen zijn voor de eerste keer geleegd, en dat heeft al een enorme hoeveelheid punten opgeleverd. De inzameling loopt nog tot 31 december. Voor elke 600 punten krijgt Voedselbank Velsen van Douwe Egberts een pak...
Witte kerstmarkt in Santpoort door Guus HartendorfSANTPOORT – Dit jaar was er op de Hagelingerweg en in de Hoofdstraat in Santpoort een witte kerstmarkt. Het anders zo druk bezochte festijn, afgelopen zondag, met bezoekers uit het hele land, lag er nu mede door de aangekondigde verkeerscode ‘oranje’ enigszins verlaten bij. Maar de kerstman (zie... Wandelen in de geest van Jac. P. Thijsse SANTPOORT - Bij Uitgeverij Gegarandeerd Onregelmatig is de wandelgids ‘Wandelen in de geest van Jac. P. Thijsse’ verschenen. Één van de wandelingen in deze gids voert door de Kennemerduinen rondom Santpoort en grijpt daarmee terug op zijn Verkade-album Blonde Duinen. Jac. P. Thijsse is voor de bewoners van Santpoort geen... Advent Carol Service in Engelmundus DRIEHUIS - Zondagavond 17 december zal de Engelmundus Cantorij uit Driehuis om 19.15 uur een Advent Carol Service verzorgen in de Engelmunduskerk, Driehuizerkerkweg 113 in Driehuis. Tijdens de viering worden er stukken gespeeld / gezongen van G.P.da Palestina, Toby Wardman, Gerge Weissel, H. Jongerius, G.B.Martini, H.L.Hassler, Gabriel Jackson en N.... Kerstconcert met JOY in Driehuis DRIEHUIS - Kerstkoor JOY verzorgt op zaterdagmiddag 16 december om 15.00 uur in de Engelmunduskerk een gevarieerd kerstconcert. Men is van harte welkom om in de sfeervol aangeklede kerk te genieten van een aantrekkelijk programma kerstkoorwerken in uiteenlopende stijlen. Kerstkoor JOY, dat onder leiding staat van Hinke Hillege, telt dit... Engelen en herders gevraagd in Naaldkerk SANTPOORT - Ieder jaar houdt de Naaldkerk in Santpoort-Noord op eerste kerstdag een speciale kerkdienst. In deze feestelijke, ongedwongen familiedienst van 14.30 tot 15.30 uur wordt het kerstverhaal met levensechte engelen, herders, koning(innen) en natuurlijk Maria, Jozef en een kindje verteld en opgevoerd. ''Wij zijn op zoek naar figuranten tot... Vragen Velsen Lokaal over uitstoot van schepen IJMUIDEN - Peter Stam van Velsen Lokaal heeft vragen aan het college van B en W over de uitstoot van schepen in de IJmond. De politicus was onlangs aanwezig bij de Provinciale Statencommissie NLM (Natuur, Landbouw en Milieu). Daarin werd gesproken over een ingekomen brief van de heer Weidema uit... Schipholfonds geeft geld voor Rooswijk VELSEN-NOORD- Honkbal- en softbalvereniging Rooswijk heeft van het Schipholfonds een donatie ontvangen van € 1.180. De gift wordt door de club uit Velsen-Noord gebruikt voor de aanschaf van nieuw trainingsmateriaal. Voor Rooswijk nam jeugdlid Romy Zwart de donatie in ontvangst. De 15-jarige Romy Zwart koos ervoor een bijdrage aan te...