Rodi

'Huig en Elias de Jong zijn op zee gebleven'
Jonge IJmuidenaren kwamen 101 jaar geleden niet meer terug met hun vissersboot

Huig (links) en Elias (rechts) de Jong omstreeks 1914. In het midden zit waarschijnlijk een zoon van de familie Welbie, buren van De Jong. (Foto: fam. Krab)

IJMUIDEN – Was het een torpedo of ander wapentuig of kwam het door slecht weer? Bijna een eeuw tast de 101-jarige IJmuidense Elisabeth (Bep) Krab-de Jong in het duister over het lot van haar twee broers Huig (16) en Elias (14). Deze week is het 101 jaar geleden (22 september 1916, red.) dat de twee vanuit hun woonplaats IJmuiden naar zee vertrekken en niet weerom komen. Als op 14 oktober 1927 het eerste kleinkind van hun ouders wordt geboren krijgt deze de namen Huig Elias de Jong. Ook deze weet na 90 jaar nog niet de toedracht van het familiedrama.

door Guus Hartendorf

Armoe


Het echtpaar Willem en Betje de Jong-Verschoor woont met hun zeven zonen en zeven dochters voor de Eerste Wereldoorlog in Pernis, waar Willem een visserman is. Uit pure armoe verhuist het gezin kort voor het uitbreken van de oorlog naar IJmuiden, waar Willem als visser aan de slag gaat. Als het ten gevolge van de oorlog te gevaarlijk wordt op zee, gaat hij in de vishal werken. Omdat de oorlog voortduurt en er nauwelijks geld verdiend wordt, besluiten Willem en zijn zonen Cor, Huig en Elias met een vissersboot de zee op te gaan.
Huig Elias de Jong: “Mijn tante Bep is twee maanden voor het omkomen van mijn ooms Huig en Elias geboren en heeft de oorzaak van het vergaan van het schip nooit geweten. Binnen de familie is er nauwelijks over gesproken. Men gaat ervan uit, dat het schip is getorpedeerd, omdat in die oorlogsjaren veel schepen op die manier met man en muis vergingen. Toen mijn opa Willem en zijn zonen eenmaal aan boord waren, bedacht hij zich en ook oom Cor wilde toch niet uitvaren. Huig en Elias wilden wel doorzetten, hoe zeer mijn opa en oom ook op ze inpraatten om ook van boord te gaan. Ze deden het niet, er was immers geld nodig voor het gezin. De familie denkt dat het schip, waarvan we de naam ook niet weten, in de tweede helft van 1916 is vergaan. Nog steeds heb ik een medaillon met daarin portretjes van mijn ooms Huig en Elias.”
Bep Krab-de Jong herinnert zich dat haar moeder vertelde dat zij in die periode tijdens haar slaap plotseling pijnsteken kreeg en een klap hoorde. ‘Oh, de jongens!’ zou zij geschreeuwd hebben. Overmand door verdriet nemen Willem en Betje aan, dat de twee broers door oorlogshandelingen op zee zijn gebleven.

Zee- en Havenmuseum


Gerard Dictus, Thijs Zwart en Hennie Zwier van de bibliotheek van het Zee- en Havenmuseum in IJmuiden zijn bereid een onderzoek in te stellen, aan de hand van de summiere gegevens van de familie De Jong. Mede door het archief van de bekende auteur Arie van der Veer halen zij meer gegevens over het vergaan van de vissersboot boven water. Het gaat om de in 1901 gebouwde stoomlogger Burgemeester Vening Meinesz, de IJM 97, van rederij Nederlandsche Stoomvisserij te IJmuiden met directeur Leendert Groen junior. Die logger is ook geschikt voor de trawlervisserij. De Inspecteur voor de Scheepvaart keurt het schip op 5 mei 1916 goed. De Burgemeester Vening Meinesz vaart met verschillende vissers, onder wie C. Gouda, J. Dekker, A. Groen, en W. de Graaf. In 1916 is Nicolaas Rijke (47) de schipper.
De logger met Rijke en zeventien bemanningsleden vertrekt ter haringdrijfnetvisserij op 22 september 1916 uit IJmuiden. Aan boord zijn verder stuurman Jan Blenk (32), 1e machinist Jacobus Johannes Kaercher (34), 2e machinist G. Driehuizen (30), matrozen Joh. Jac. v.d. Bogert (40), Maarten Oversluizen (46), Adrianus Westerhout (30), Cornelis Hofland (27), Peter Kardol (18), K.G. Bootsman (16), Johannes Verleg (34), Jan Willem de Boer (18), Corn. Zwartewaalsloot (37), oudste Cornelis Verschoor (17), jongste Huig de Jong (16), reepschieters Elias de Jong (14) en Franciscus Duyn (13) en afhouwer Gerrit Akkerman (13).
Arie van der Veer neemt aan dat de IJM 97 al op 23 september 1916 is vergaan, omdat op die dag de stoomtrawler Zeehond IJM 70 een reddingsboot, gemerkt IJM 97, bergt. Sindsdien wordt niets meer van het schip vernomen. Familieleden van de opvarenden zijn ten einde raad. Een week later bericht de IJmuider Courant dat enkele vaartuigen door de breels (drijvers om haringdrijfnetten drijvende te houden) van de IJM 97zijn gevaren, zonder iets van het schip te zien. Eind oktober verschijnen de eerste rouwadvertenties in de krant.

Uitspraak


Op 16 november 1916 doet de Raad voor de Scheepvaart uitspraak betreffende het verloren gaan van de IJM 97. De Raad concludeert dat de Burgemeester Vening Meinesz bij vertrek in goede staat was, dat er voldoende reddingsmiddelen aan boord waren en uitgerust was voor zes weken. Met het oog op de vondst van een reddingsboot en de breels neemt de Raad aan dat de IJM 97 op de Noordzee is vergaan en dat alle opvarenden daarbij het leven hebben gelaten. Hoe de IJM 97 is vergaan is niet duidelijk geworden.
Bep Krab-de Jong: “De weduwen van de opvarenden kregen van de verzekering een blijvende uitkering, maar de nabestaanden van de ongehuwden kregen niets. Juist in die barre tijd werden zij aan hun lot overgelaten.”
De namen van Huig en Elias de Jong, en andere vissers die op zee gebleven zijn, staan vermeld op het Vissersmonument, het standbeeld van de man met de lamp op de Kop van de Haven in IJmuiden.

Artikel geplaatst op dinsdag 19 september 2017 - 09:30

Foto's




Reacties (0)


Reageer

IJmuiden
Kunstlijn in Santpoort SANTPOORT - De Stichting Cultuur in de Dorpskerk organiseert in het kader van De Kunstlijn op 4 en 5 november een expositie in de Dorpskerk. Deelnemer zijn Simone de Groot, Joop Vermeij en Loes Groothuis. Voor de Dorpskerk in Santpoort maakte Simone - zij is beeldend kunstenaar in Haarlem -... Huis-aan-Huis-dier van de week
www.kerbertdierentehuis.dierenbescherming.nl
REGIO - Het huis-aan-huisdier van deze week is Donna. Donna is een gesteriliseerde poes van 8 jaar oud die op zoek is naar een huisje met wat oudere kinderen en geen andere huisdieren. Donna komt zelf naar je toe voor een lekkere knuffel en gaat er graag even op uit...
Dansavond in De Stek VELSEN-NOORD - De dansavond in Wijkcentrum De Stek in Velsen-Noord is op zaterdag 28 oktober. De zaal gaat open om 19.30 uur, het dansen begint om 20.00 uur. De kosten bedragen € 3,50 per persoon. Dus heeft men zin om weer eens ouderwets met de voetjes van de vloer te... Meer bewegen voor senioren VELSEN-NOORD - Meer bewegen voor ouderen in De Stek in Velsen-Noord en in Het Polderhuis in Velserbroek. Dat kan men binnenkort doen. Deze cursus is speciaal bedoeld voor senioren. Om je vitaal te blijven voelen is het belangrijk wekelijks aan lichaamsbeweging te (blijven) doen. Onder deskundige begeleiding besteden we aandacht... Telstar-aanvaller geschorst IJMUIDEN - Telstar-speler Gerson Rodrigues mist de komende drie wedstrijden. De Luxemburgse international die furore maakte in het uitduel met Frankrijk, kreeg afgelopen vrijdag als invaller een rode kaart tegen FC Dordrecht. Rodrigues schopte en duwde Denis Mahmudov. Telstar gaat niet in beroep tegen de sanctie. De spits kreeg voorts... Jacht met motorproblemen
In het verbindingskanaal
IJMUIDEN - Vorige week dinsdag om 11.37 uur werden de IJmuidense vrijwillige redders gealarmeerd voor een vaartuig met motorproblemen bij het Forteiland. De reddingbootschipper nam daarop direct contact op met Haven Operatie Centrum (HOC) IJmuiden. Het HOC meldde dat het om een zeiljacht ging dat vanwege motorproblemen voor anker was...
'Gelukzoekers?! stamt u van hen af?' IJMUIDEN - Dat het grondwerk bij de aanleg van het Noordzeekanaal was uitbesteed aan een Nederlandse aannemer en het ingenieurswerk aan een Engelse aannemer, is algemeen bekend. Maar hoeveel kanaalgravers of polderjongens, zoals ze ook werden genoemd, waren er nu eigenlijk aan het werk? In sommige geschriften wordt gesproken over... Playing for Success IJmond wordt voortgezet
Partners tekenen samenwerkingsovereenkomst
IJMUIDEN - Playing for Success IJmond, het speelse naschoolse programma in het leercentrum in het stadion van Telstar in Velsen-Zuid, wordt voortgezet. Dat hebben de partners op vrijdag 13 oktober bekrachtigd met het tekenen van een samenwerkingsovereenkomst. Playing for Success, dat valt onder de paraplu van Telstar Thuis in de...
Tandpastaboef loopt tegen de lamp IJMUIDEN - Een man is op het Pontplein in IJmuiden aangehouden, nadat hij een rood stoplicht negeerde en doorliep. Hij bleek in een tas meerdere gestolen doosjes tandpasta bij zich te hebben. De man werd op zijn overtreding aangesproken door agenten. Toen de politie zijn tas met de doosjes tandpasta... Genieten van de allerfijnste songs met Shirma Rouse IJMUIDEN - Soulliefhebbers opgelet: op zaterdag 21 oktober (20.15 uur) staat zangeres Shirma Rouse in de Stadsschouwburg Velsen met een concert vol songs van de onbetwiste Queen of Soul: Aretha Franklin. Insiders kennen Rouse al jaren als de fenomenale achtergrondzangeres van o.a. Wouter Hamel en Anouk. Rouse stond haar ook... Avonturenmusical ‘DUMMIE DE MUMMIE’ VELSEN - Stel je voor. Je heet Goos Guts, je bent doodnormaal en je woont in het saaiste dorp van de wereld. Op een dag loop je je slaapkamer binnen, je ruikt iets vies, kijkt rond en je ziet ineens een mummie in je bed! Wat doe je dan? Je... DDF CREW: touwtje springen 2.0 in ‘Retuned’ IJMUIDEN - Touwtje springen saai? Niet als je DDF Crew heet! Zij tillen het kinderspel naar een nieuwe hoogte door het brengen van een duizelingwekkend snelle mix van humor, tricks, spektakel, acrobatiek, hiphop en breakdance. En dat op een stevige beat, uiteraard in combinatie met een constant draaiend springtouw. ‘Extreme... Werken aan een plastic vrij strand voelt goed Strandjutten is een mooie manier om samen aan een duurzame toekomst te werken. Het strand plasticvrij maken is niet alleen zinvol voor ons milieu, het geeft mensen zelfvertrouwen en meer eigen waarde. Juttersgeluk heeft ook een upcycle atelier. Een plek waar mensen werken die in een ‘gewone baan’ hun draai... Nacht van de Nacht SANTPOORT - Wist je dat Nederland behoort tot één van de landen met de meeste lichtvervuiling? Nederland kent maar weinig echt donkere plekken. Wandel daarom mee tijdens de Nacht van de Nacht op zaterdag 28 oktober door Nationaal Park Zuid-Kennemerland en ontdek zelf hoe donker de nacht nog is in... ‘Positieve geluiden over columns’ IJMUIDEN - Erik Baalbergen kan niet zeggen dat hij geboren en getogen is in IJmuiden. Hij ziet in 1961 het levenslicht in kraamkliniek Maranatha, destijds ondergebracht in villa Najade aan de Duinweg of Duivelslaan in Santpoort-Zuid. Zijn jeugd brengt hij door in het IJmuidense Duinwijk en verhuist vlak voor zijn... Megastoet Hells Angels in IJmuiden
Overleden lid naar laatste rustplaats gebracht
VELSEN - De gemeente Velsen werd overspoeld door honderden motoren met daarop een duizendtal Hells Angels uit binnen- en buitenland. Zij namen deel aan de uitvaart van een clubgenoot uit IJmuiden. De rouwstoet startte in de Kanaalstraat en reed via het Havengebied, de Heerenduinweg en Waterloolaan naar begraafplaats Westerveld waar...
Concert in Engelmunduskerk DRIEHUIS - Op zondag 22 oktober zal in de R.K. Engelmunduskerk in Driehuis een concert gegeven worden in verband met het 35 jarig-bestaan van het Liturgisch Koor. Dit voormalige gelegenheidskoor werd opgericht door Wil en Joop Marechal met de opzet de Paaswake, met de daarbij horende liturgische gezangen, muzikaal op... Onthulling regenboogloper VELSEN - De regenboog-loper Velsen is op 11 oktober jl. tijdens de jaarlijkse landelijke coming-outdag, door de Velsense burgemeester Frank Dales onthuld. Bij de onthulling waren naast een groot aantal inwoners ook vertegenwoordigers vanuit maatschappelijk middenveld aanwezig: o.m. vertegenwoordigers van het voortgezet onderwijs, Stichting Welzijn en politie. Op 2 februari... Slimme handen op PET IJmond IJMOND - Op 12 en 13 oktober j.l. hebben ruim 1.750 basisschoolleerlingen kennis gemaakt met de vele kanten die zij op kunnen als ze kiezen voor leren en werken in de techniek. Onder de vlag van Techport werken veel bedrijven en onderwijsinstellingen binnen de actielijn KIEZEN samen. Leerlingen van het... Open dag IJMUIDEN - Jongeren met een passie voor techniek kunnen op woensdag 8 november tijdens een open dag van 15.00 tot 20.30 uur kennismaken met de bedrijfsschool van Tata Steel in IJmuiden. Leerlingen, praktijkbegeleiders en docenten van de Academy van Tata Steel vertellen over de opleidingen en de vele carrièremogelijkheden bij...