Rodi

De Mariaschool, een protest waard

HEEMSKERK - Meer dan vijftig jaar heeft de St. Mariaschool echt als school dienstgedaan, van 1920 tot 1974. In de resterende vijfenveertig jaar heeft zij onderdak geboden aan een veelvoud van instanties, met uiteenlopende activiteiten. Met de komst van de Historische Kring Heemskerk komt er op haar oude dag een nieuwe functie bij.


De bouw van de school in 1920 was mogelijk, omdat in de grondwet van 1917 de gelijke bekostiging van openbare en bijzondere scholen vastgelegd werd. Voor die tijd werd alleen de openbare school door de overheid betaald. Bijzondere scholen (meestal scholen met een religieus en/of pedagogisch concept, onder een eigen bestuur) moesten tot die tijd uit eigen middelen betaald worden. Nadat de protestanten al een school aan de Marquettelaan gestart waren voor jongens en meisjes, volgden de rooms-katholieken met de bouw van twee scholen, de St. Josephschool in 1918 en de St. Mariaschool in 1920, beide aan het Marquettepad, de huidige Verherentstraat. Daar was sinds het begin van de zeventiende eeuw al een RK-bolwerk aan het ontstaan. De Laurentiuskerk met pastorie staat op de plek waar ooit een schuilkerk en later de zgn. statie-kerk stonden. Sinds 1860 was er op de hoek met de Maerelaan het kerkhof. Ook was er het klooster van de zusters Franciscanessen, die in lokalen achter het klooster aan meisjes onderwijs gaven, aanvankelijk vooral gericht op huishoudelijke vaardigheden, w.o. naaien en breien. Logisch dus om de scholen vlakbij, aan de overkant van de weg te bouwen, voor jongens en meisjes elk één, gescheiden door het huis van de bovenmeester.
In de Mariaschool waren maar liefst 14 lokalen én een gymnastiekzaal. De jongens van de St. Josephschool mochten er komen gymmen, maar verder de gang in was het verboden terrein voor hen. Het gymlokaal werd buiten schooltijd gebruikt door de gymnastiekverenigingen, eerst 'DOK', later ODIN-gym. Heel wat Heemskerkers hebben er hun turndiploma's veroverd. Soms was de gymzaal de 'spreekkamer' voor de schoolarts en de tandverzorging en mogelijk werd het als stemlokaal gebruikt.
Korte tijd (1947/48) is de Mariaschool de slaapplaats geweest van de dichter-schilder Lucebert (zie bord bij de deur) en werden er in 1939/40 Nederlandse soldaten gelegerd. Het was eerst wel de bedoeling, maar Duitse militairen hebben er niet 'gewoond'.
In de Mariaschool waren vanaf het begin een bewaarschool (later kleuterschool) en een lagere school voor meisjes gehuisvest, tot men in 1970 verhuisde naar de nieuwe school aan de Bachstraat (waar nu het Rinket is). Vanaf 1961 was in het gebouw ook een school voor voortgezet lager onderwijs (v.g.l.o.) gekomen, die in 1966 werd vervangen door de huishoudschool 'Debora Baeke'. Dit was een tijdelijke huisvesting tot 1974, het jaar waarin Debora Baeke een onderdeel werd van de nieuwe scholengemeenschap 'De Die' aan De Velst.
De Mariaschool was intussen eigendom van de gemeente geworden en stond leeg. Wat nu?? Slopen!, want daar was Heemskerk goed in. Gelukkig was er geen geld voor en tevens onduidelijkheid over de bouw van een nieuw gemeentehuis i.v.m. een mogelijke fusie met Beverwijk. Het oude raadhuis was intussen veel te klein geworden voor het snel groeiende Heemskerk en dus zouden, naast de politie, diverse gemeentelijke diensten in de Mariaschool gehuisvest kunnen worden, w.o. de secretarie en de werkruimten voor het college van b&w. Het is bij plannen gebleven, misschien wel om toch een raadhuis aan de Bachstraat te realiseren, misschien omdat enkele wethouders los van elkaar toezeggingen deden om er culturele en sociale activiteiten in onder te brengen, zoals kunstenaars en de Alexanderstichting. Dit laatste gebeurde en toen op 16 september 1978 Open Huis gehouden werd in de Mariaschool, bleken naast de negen kunstenaars de toneelvereniging 'De Vriendenkring', het Martranttheater, het RK gemengd koor en peuterspeelzaal Olleke Bolleke een gastvrij onderdak te hebben gekregen. Ook het woonwagencentrum IJmond had er haar secretariaat.
Toch waren de slopers niet geheel verslagen. In het concept-bestemmingsplan voor het centrum van Heemskerk (1981) ontbraken de scholen aan de Verherentstraat. Hoewel karakteristiek van uiterlijk waren de gebouwen volledig afgeschreven én was de grond eronder goud waard. Een stevige discussie in de raad volgde en de linkse partijen bij monde van o.a. Bram Hijmans wezen de sloop pertinent af: deze beeldbepalende gebouwen hebben een historische, emotionele en culturele waarde! Op dat moment, met verkiezingen in aantocht, durfden het college en diverse politieke partijen hun handen niet te branden aan de sloop, mede omdat voor de bewoners van de panden geen bruikbare alternatieven voor handen waren. Men had immers een morele verplichting voor herhuisvesting uitgesproken.
Enige jaren later (1986) laaide het vuur weer op, nu aangewakkerd door nijpende problemen in de huisvesting, met name voor jongeren. Op tijd werd ook deze brand geblust. In een stevig onderbouwd protest (1992) verdedigden enkele leden van de pas opgerichte Historische Kring Heemskerk het behoud van de scholen en daarmee het voortbestaan van culturele zaken.
De Josephschool bleef het in de verre omtrek overbekend jongerencentrum, met later een dependance van de Muziekschool. De Mariaschool bleef thuishaven voor kunstenaars, de kunstuitleen, RTV-IJmond en ontmoetingspunt café Lokaal. Het laatste hoogstandje in de oude gymzaal is - na het stoppen van de kunstuitleen - de huisvesting en inrichting van het Historisch Huis van de HKH. Het protest van 1992 was nuttig en dat wordt getoond tijdens het Open Huis op 16 juni a.s., van 13 tot 16 uur. Hartelijk welkom!
Aart Andeweg, HKH

Artikel geplaatst op dinsdag 15 mei 2018 - 13:39

Foto's



Heemskerk
Tweede uitwedstrijd eindigt in winst voor DSS HEEMSKERK - De handbaldames van DSS speelden afgelopen zaterdag de verste uitwedstrijd van het seizoen. Er werd gespeeld tegen BFC in Beek (Limburg) en de reistijd bedroeg twee uur en twintig minuten. De Heemskerkse handbalploeg was niet goed bekend met het team van BFC omdat de Limburgers vorig jaar nog... Groep 8 van De Bareel naar speciale filmvertoning HEEMSKERK - De leerlingen uit groep 8 van basisschool De Bareel mochten vorige week een speciale filmvertoning bijwonen in de Beverwijkse bioscoop Cineworld. Het was de film van de bekende YouTuber Dylan Haegens. Senna, een leerling van De Bareel, speelt een rol in deze film.Falko Doornekamp (24) is student Pedagogiek... Elke dag rondjes rennen met je klasgenoten
Vijf basisscholen nemen deel aan The Daily Mile
HEEMSKERK - Bewegen is gezond, maar vaak blijft het slechts bij goede voornemens. In feite zou veel beweging voor iedereen een dagelijkse vanzelfsprekendheid moeten zijn. Om dat nog eens extra te benadrukken, heeft de gemeente Heemskerk zich aangesloten bij het project ‘The Daily Mile’ voor basisscholen. Vijf scholen hebben zich...

Hans Lieshout gaat voor podiumplaats bij Marathon van Amsterdam
Sponsoractie om geld in te zamelen voor Stichting MS Research

DOOR RAIMOND BOSHEEMSKERK - Twee keer zag Hans Lieshout (56) een volledig gezonde collega fysiek geheel aftakelen door de ziekte Multiple Sclerose (MS). Machteloos toekijken is voor de Heemskerker geen optie, daarom is hij nu een sponsoractie gestart om geld in te zamelen voor Stichting MS Research. Op 21 oktober...
Familiefoto's omgetoverd tot kunstwerken REGIO - Menigeen heeft thuis albums met daarin fraaie familiefoto's. Kunstenares Barbara van Marle had ze ook liggen en maakte er iets bijzonders van. Een aantal van deze bewerkte en groot afgedrukte foto’s zijn gedurende de komende weken te bewonderen op de locaties van ViVa! Zorggroep, onder meer in Meerstate... DSS verliest van ZAP in spannende Noord-Hollandse derby HEEMSKERK - DSS heeft afgelopen zaterdag de eerste thuiswedstrijd van het seizoen verloren. De handbaldames wilden tegen ZAP uit Breezand graag het goede spel van de week ervoor tegen E&O uit Emmen opnieuw laten zien, dus de insteek was om hard voor de punten te werken. In de dekking werd... Kritische Gemeente IJmond viert Vredesweek HEEMSKERK - Kritische Gemeente IJmond en Vrouwen voor Vrede IJmond nodigen iedereen van harte uit om met hen de Vredesweek te vieren. Jongeren zijn extra welkom. Er is een lezing, vredesmaaltijd en Vredesviering op zaterdag 22 september. De lezing is om 16.15 uur. Locatie: Ontmoetingscentrum De Stut, Maasstraat 3 te... G-handbal DSS zoekt nieuwe talenten HEEMSKERK - G-handbal bij DSS is voor volwassenen en jongeren vanaf 16 jaar met een verstandelijke beperking. De teams zijn gemengd en bestaan, net als in het reguliere handbal, uit zes veldspelers en een keeper. Er wordt in toernooivorm gespeeld en de wedstrijden duren maximaal twintig minuten. Er mag onbeperkt... Schoolschaatsen met ‘Kees Jongert’ BEVERWIJK/HEEMSKERK - IJsclub Kees Jongert organiseert in samenwerking met de gemeenten Beverwijk en Heemskerk, een kennismakingscursus schaatsen voor de basisscholen van Beverwijk en Heemskerk voor de groepen 5, 6, 7 en 8. De cursus wordt gegeven op de Kennemer kunstijsbaan te Haarlem. De duur van de cursus is 10 zaterdagochtenden... Een avondje jaren 60 HEEMSKERK - Liefhebbers van de muziek uit de jaren 60 kunnen zich verheugen op een bijzondere avond in cultureel centrum De Jansheeren. Op vrijdag 26 en zaterdag 27 oktober komen hits als 'Dans je de hele nacht met mij', 'Alle leuke jongens willen vrijen', 'Blue suede shoes' en 'Bye bye... Open Dag Cultuurhuis HEEMSKERK - Zaterdagmiddag 22 september is het weer zover. Dan kan iedereen, jong en oud(er) in Cultuurhuis Heemskerk een muziekinstrument uitproberen tijdens de Open Dag. Om 13.00 uur is wethouder Aad Schoorl de eerste die het instrument van zijn dromen zal uitproberen.De hele middag geven docenten workshops, open lessen en... Univé Jongsenioren Competitie van start HEEMSKERK - Vanaf de eerste week van oktober start voor de 7e keer de Univé Jongsenioren Competitie met dit seizoen maar liefst 32 verenigingen verdeeld over vier poules. Zestien verenigingen in poule A (2e klasse en hoger) gesplitst in twee groepen van acht en zestien verenigingen in poule B (3e/4e... Samen zingen in het Nederlands HEEMSKERK - Dit jaar is Cultuurhuis Heemskerk in samenwerking met het Taalhuis van de bibliotheek gestart met zangbijeenkomsten waar anderstaligen en Nederlandstaligen samen kunnen zingen. Monique Schievink, algemeen projectleider: “Elke derde donderdag van de maand kunnen mensen meedoen om contacten te leggen en de Nederlandse taal te leren. Uit onderzoek... Burnin Burittos in Café Acoustique HEEMSKERK - Donderdag 20 september (de derde donderdag van de maand) is de eerste uitzending van het nieuwe seizoen van het radio- en tv- programma Café Acoustique. Na deze prachtige zomer nog even terugblikken met de Mexicaanse muziek van de Burnin’ Burittos en het Heemskerks talent Jamie Jonker, zowel solo-... Buiten sporten en bewegen
Wat heb je er voor nodig?
HEEMSKERK – Sport en beweeg jij ook graag buiten? En heb je ideeën over wat je daarvoor nodig hebt? Weet jij wat de gemeente kan doen om dit makkelijker en leuker te maken? Kom dan naar het gemeentehuis op dinsdag 18 september om 19.15 uur of donderdag 20 september om...
Kennemer
Bloemendagen
HEEMSKERK - Buurtcentrum d’Evelaer in Heemskerk staat in dit weekend (14, 15 en 16 september) in het teken van de Kennemer Bloemenshow 2018 met het thema ‘Flower Power’. d’Evelaer wordt omgetoverd in de roerige jaren zestig. Vrede, vrijheid en gelijkheid, hippies en hun protesten, hun vrije levensstijl en muziek staan...
Schoolschaatsen met Kees Jongert REGIO - IJsclub Kees Jongert organiseert in samenwerking met de gemeenten Beverwijk en Heemskerk een kennismakingscursus schaatsen. Deze cursus is bedoeld voor leerlingen uit de groepen 5, 6, 7 en 8 van de basisscholen in Beverwijk en Heemskerk. Gedurende tien weken krijgen de kinderen op zaterdagochtend schaatsles op de kunstijsbaan... Samen zingen in het Nederlands HEEMSKERK - Dit jaar is Cultuurhuis Heemskerk in samenwerking met het Taalhuis van de bibliotheek gestart met zangbijeenkomsten waar anderstaligen en Nederlandstaligen samen kunnen zingen. Monique Schievink, algemeen projectleider: “Elke derde donderdag van de maand kunnen mensen meedoen om contacten te leggen en de Nederlandse taal te leren. Uit onderzoek... Gym Extra HEEMSKERK - De motorische ontwikkeling van kinderen verloopt niet bij iedereen gelijk. Om verschillende redenen kan een achterstand ontstaan, waardoor de aansluiting bij leeftijdsgenoten op het gebied van bewegen minder makkelijk gevonden wordt. Om motorische vaardigheden te vergroten heeft Team Sportservice een lesprogramma ontwikkeld: Gym Extra. Het doel van het... Waterplanten gemaaid HEEMSKERK - Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier bereidt zich voor op het storm- en regenseizoen door het maaien van waterplanten uit de sloot. Zware regenbuien met hevige regenval komen steeds vaker voor. Om dit vele water snel af te voeren, moeten de sloten vrij zijn van begroeiing en andere objecten die de... PWN gaat natuurschade door fietsers voorkomen REGIO - Natuurbeheerder PWN neemt in deze maand een aantal maatregelen om natuurschade bij paden in het Noord-Hollands Duinreservaat (NHD) te herstellen en te voorkomen. De nieuwe aanpak gaat per 1 oktober in. De duinen vormen een geliefd terrein voor diverse vormen van recreatie, zoals wandelen, fietsen en mountainbiken. Steeds... Cursus EHBO HEEMSKERK - EHBO-vereniging St. Christophorus Heemskerk start, bij voldoende aanmeldingen, op maandag 15 oktober 2018 een beginnerscursus. De cursus vindt plaats op dertien maandagavonden van 19.30 tot 22.00 uur onder leiding van docenten Rita Edens en Ger van der Vis. Aansluitend is er een examenavond. Er wordt gewerkt vanuit de... Tweedehands kinderkleding HEEMSKERK - Op vrijdag 28 september wordt in De Vrijburcht aan de Vrijburglaan 2 weer een tweedehands kinderkleding- en speelgoedbeurs gehouden. Ouders kunnen de garderobe van hun kinderen hier op voordelige wijze uitbreiden met leuke najaar- en winterkleding tegen betaalbare prijzen. Ook worden onder meer speelgoed, schoenen, sportkleding en winterjassen... Harddraverij bijna afgelast door hevige regen DOOR RAIMOND BOSHEEMSKERK - Het geduld van de bezoekers aan de harddraverij op de Marquettelaan werd vorige week donderdag flink op de proef gesteld. Pas in de tweede helft van de middag gaf de organisatie groen licht voor het alsnog doorgaan van het evenement. Door de hevige regen van die... DSS wint eerste competitiewedstrijd HEEMSKERK - Met goed teamwork heeft DSS de eerste competitiewedstrijd van dit seizoen gewonnen. Die wedstrijd werd gespeeld in Emmen tegen E&O, het team dat in het afgelopen seizoen degradeerde vanuit de eredivisie. Omdat beide teams aan het nieuwe seizoen zijn begonnen met veel nieuwe speelsters, viel de uitslag vooraf... Jubileumconcert 60 jaar Bellissimo HEEMSKERK - Met een zeer gevarieerd programma gaat gemengd koor Bellissimo haar 60-jarig jubileum vieren op zondagmiddag 14 oktober in de Morgensterkerk aan de Vrijburglaan. Op deze middag zal het publiek kunnen genieten van onder meer 'Gloria' van Vivaldi, de 'Deutsche Messe' van Schubert, variaties op 'Die Forelle' van Schöggl...