‘Energie die we zelf gebruiken, wekken we lokaal ook zelf op’

‘Energieneutraal Alpen in 2050’

In het participatietraject, dat deze week van start gaat, kunnen alle belanghebbenden - van individuele inwoners tot belangengroepen en natuur- en milieuorganisaties - hun wensen, belangen en zorgen inbrengen over mogelijke locaties van windmolens en zonnevelden. Energiek Alphen aan den Rijn (EA) kijkt vol verwachting uit naar de straatgesprekken en informatiebijeenkomsten die in de komende weken worden gehouden.

“Een goede participatieronde, waarin zowel de feiten als de belangen van inwoners en organisaties duidelijk op een rij komen te staan, is essentieel”, stelt EA-voorzitter Erik de Ruijter. “Op basis van de feiten kan de gemeenteraad weloverwogen besluiten nemen over de plaats van nieuwe windmolens en zonnevelden. Dat er lastige keuzes moeten worden gemaakt, is evident.”

Samenwerking

Als lokale energiecoöperatie zet EA zich in voor een energieneutraal Alphen aan den Rijn in 2050, gelijk aan de doelstelling van de gemeente. Beide partijen sloten hierover vorige maand een samenwerkingsovereenkomst. EA richt zich op drie sporen: energie besparen en verspilling van energie voorkomen. Opwekken, opslaan en delen van duurzame energie. En inwoners van de gemeente bewustmaken van energievraagstukken en hun gedrag daarop aanpassen. Op deze sporen voert EA momenteel verschillende projecten uit.

Onder leiding van Menno Stijl voert Energiek Alphen momenteel een pilotproject uit in Benthuizen, waar inwoners, bedrijven, verenigingen en kerken aan meedoen. Stijl: “We denken samen na over het duurzaam opwekken en delen van energie, naar ieders eigen behoefte. We zijn een Local4Local voorbeeldproject. Als het slaagt, gaan we er in veel meer Alphense wijken en kernen mee aan de slag.”

Voor het participatietraject zijn alle inwoners en belanghebbenden uitgenodigd om deel te nemen aan straatgesprekken en informatiebijeenkomsten. “Het onderwerp leeft. Als bestuur en vrijwilligers van Energiek Alphen aan den Rijn is de inzet duidelijk: de energie die in de gemeente wordt gebruikt, zoveel mogelijk lokaal duurzaam opwekken. Daarmee wordt gestreefd naar een energieneutraal Alphen aan den Rijn in 2050.”

Informeren, stimuleren, innoveren en samenwerken zijn leidend in de aanpak van EA, om inwoners bewust te maken van de energievraagstukken en bij de oplossingen te betrekken. “Vandaag kan thuis al begonnen worden met energiebesparende maatregelen en het tegengaan van energieverspilling,” zegt EA-bestuurslid en Energiecoach Frank van Oudenhove. “Vind je dat moeilijk? Vraag dan een adviesgesprek aan met de Energiecoaches. Deze service is gratis en onafhankelijk beschikbaar voor eigenaren en huurders. Er worden veel tips gegeven over besparingsmogelijkheden en bewoners worden desgewenst geholpen bij de uitvoering van maatregelen, ook als het over financiering en subsidies gaat.”

Energiegemeenschappen

Een ander initiatief is het zelf opwekken en delen van duurzame energie door energiegemeenschappen. Hierin werken bewoners, bedrijven en organisaties uit een wijk of dorp samen om in hun eigen, lokale energiebehoefte te voorzien. “Zo zorgen zij lokaal voor leveringszekerheid, tegen betaalbare energieprijzen en ontlasten zij het landelijk energienet”, aldus bestuurslid Menno Stijl.

Terug naar het participatietraject. “Ook op het punt van nieuwe locaties voor windmolens en zonneparken moeten de inwoners samen beslissen hoe en waar duurzame energie wordt opgewekt. Alle gebieden in de gemeente moeten aangewezen kunnen worden en dus niet alleen de gebieden die aanvankelijk in de RES werden aangewezen,” zegt Erik de Ruijter. Voor windmolens en zonnevelden werd aanvankelijk vooral ruimte gezocht langs de N11 en op het ITC/PCT-terrein bij Hazerswoude-Dorp en Boskoop. De gemeenteraad besloot vorig jaar dat ook andere gebieden moeten worden bekeken.

Het bestuur van Energiek Alphen aan den Rijn voegt hieraan toe dat overlast voor bewoners en natuur zoveel mogelijk moet worden beperkt en gecompenseerd. Ook telt de mening van bewoners in de directe omgeving van een locatie voor windturbines en zonneparken zwaarder bij de keuze van een gebied dan de mening van inwoners die verder af wonen. “Overigens willen we ook rekening houden met de belangen van inwoners die niet financieel in een energiegemeenschap kunnen deelnemen. Dat zal bijdragen aan de acceptatie van uiteindelijke keuzes die moeten worden gemaakt. Géén besluit nemen is geen optie, want dan zal de provincie gebieden aanwijzen,” aldus De Ruijter.

Energiek Alphen aan den Rijn is voorstander van ten minste vijftig procent lokaal eigendom van nieuwe windmolens en zonneparken. Menno Stijl: “Wanneer een energiegemeenschap mede-eigenaar is, profiteren de bewoners rechtstreeks van de opbrengsten. We willen niet dat de winst alleen maar bij de (buitenlandse) exploiterende energiebedrijven terechtkomt, of bij de producenten van windmolens en zonnepanelen. Lokaal eigendom biedt kansen om draagvlak te creëren en kan beperkte overlast voor bewoners acceptabel maken.”