Vrijeschool Ridderspoor: ‘Kijken naar wat het kind nodig heeft’

Nieuws
Directeur Kim Evers-Hunting: ‘‘Het is een misvatting dat de term ‘vrij’ impliceert dat kinderen vrij spel hebben in hun leertraject.’
Directeur Kim Evers-Hunting: ‘‘Het is een misvatting dat de term ‘vrij’ impliceert dat kinderen vrij spel hebben in hun leertraject.’ (Foto: Marieke Roggeveen)

ALPHEN – In september was het 100 jaar geleden dat in Nederland de eerste vrijeschool werd geopend, gebaseerd op de gedachte dat onderwijs niet alleen gericht moet zijn op het denkvermogen (het hoofd), maar ook op het hart en de handen. Hoewel Vrijeschool Ridderspoor al sinds 45 jaar een begrip is in Alphen, merkt directeur Kim Evers-Hunting nog regelmatig dat het woordje ‘vrij’ niet altijd goed wordt geïnterpreteerd. “Mensen denken vaak dat leerlingen ‘vrij spel’ hebben in hun leertraject en op school zelf kunnen bepalen wat ze doen. Dat is niet zo. Het woordje ‘vrij’ staat voor de vrijheid om je persoonlijkheid te ontwikkelen binnen een gestructureerde omgeving.”

Wat is een vrijeschool? 

De onderwijsvorm is gebaseerd op opvattingen van Oostenrijker Rudolf Steiner (1861-1925), de grondlegger van de antroposofie die zich richt op innerlijke ontwikkeling en versterking van het bewustzijn. De eerste vrijeschool, de Waldorfschool in Stuttgard, werd in 1919 opgericht. Sinds de opening van de eerste Nederlandse vrijeschool (in Den Haag) in 1923, telt ons land 132 vrijescholen: 100 in het primair onderwijs en 32 in het voortgezet onderwijs. Hoewel de term ‘vrijeschool’ suggereert dat kinderen volledig vrij zijn, is dit niet het geval. Vrijescholen staan onder toezicht van de onderwijsinspectie, wat aangeeft dat ze voldoen aan de standaarden en eisen van het onderwijssysteem.

Verbaasd

“Als ouders op hun zoektocht naar een basisschool bij ons komen kijken, zijn ze vaak verbaasd over hoe geordend en overzichtelijk wij hier les geven”, vervolgt Kim, “in elke klas hanteren wij een duidelijk dag- en weekschema, waarbij het leerproces gestructureerd wordt geleid door leerkrachten die nauwlettend de ontwikkeling van hun leerlingen volgen. Kleuters mogen bij ons nog echt kleuter zijn door zichzelf te ontwikkelen door spel, fantasie en beweging. Zij krijgen bij ons geen ’denkwerk’ aangeboden, zoals het leren van cijfers en letters, maar ‘doewerk’, zoals creatieve vaardigheden en buiten spelen. 

Worden wie je bent

Ook nemen wij geen Cito-toets bij ze af, maar hanteren wij een kleutervolgsysteem waarbij leerkrachten kijken naar (en registreren) wat een kind kan en waar het (eventueel) moeite mee heeft. Alles vanuit de gedachte: kijken naar wat het kind nodig heeft.”

Natuurbeleving en respect voor de natuur spelen een belangrijke rol op vrijescholen. Dit wordt onder meer tot uiting gebracht in het gebruik van natuurlijke materialen in het gebouw en de leslokalen. Het wordt vaak als ouderwets gezien dat Vrijeschool Ridderspoor nog steeds krijtborden gebruikt. “Wij gebruiken deze borden als een praktisch en effectief leermiddel”, legt Kim uit, “maar wij gebruiken ook zeker digitale schermen. Wij hebben verrijdbare digitale schoolborden en ook zijn er computers en iPads beschikbaar voor gerichte behoeften, bijvoorbeeld voor kinderen die extra begeleiding nodig hebben, zoals bij dyslexie, dyscalculie, taalachterstand of andersoortige uitdagingen. In de hogere klassen worden computers en software geïntroduceerd voor verslagen en presentaties ter voorbereiding op een soepele overgang naar de middelbare school. Digitale middelen worden dus zeker niet verwaarloosd!”

Middelbare school

“De overstap van de vrije basisschool naar het voortgezet onderwijs, regulier of vrijeschool, verloopt doorgaans goed”, besluit Kim, “wat wij vaak terug horen van oud-leerlingen, is dat zij zich op de vrijeschool al op jonge leeftijd bewust zijn geworden van wat zij kunnen, en dat zij zijn gestimuleerd in waar zij goed in zijn. Precies waar de Vrijeschool voor staat: ‘Kind mogen zijn om mens te worden, en worden wie je bent.’ Mooi he?”

www.vrijeschoolridderspooralphenaandenrijn.nl