Ravijnjaar 2026: bezuinigen, bezuinigen, bezuinigen

Nieuws di 4 jun 2024, 13:47 Update: 23:03

REGIO - Liggen we straks in de afgrond of lukt het om op de berg te blijven? Die vraag wordt gesteld als het gaat om het verwachte ‘ravijnjaar’ 2026. In dat jaar krijgen gemeentes fors minder geld vanuit het rijk, zonder dat er taken verdwijnen. Rampzalige scenario’s doemen op en gemeenten zijn massaal op zoek naar posten om op te bezuinigen. Hoe pakken Alphen, Nieuwkoop en Kaag en Braassem dat aan? En wat betekent het voor de inwoners?

Door Morvenna Goudkade

Landelijk gaat het om 3 miljard euro dat het rijk gaat bezuinigen op afdrachten aan de gemeenten, via het gemeentefonds. En dat krijgt gevolgen in de regio. De bedragen zijn in overeenstemming met de inwonersaantallen, waarbij Alphen als 110.000 + gemeente de grootste bijdrage ontvangt en ook in verhouding het grootste tekort zal hebben. Vertaald naar de gemeenten, meldt Alphen een gat van zo’n 20 miljoen, komt Nieuwkoop ruim 1,3 miljoen tekort en Kaag en Braassem 4,5 miljoen.

‘Minder luxe’

Nieuwkoop laat weten dat ‘vroegtijdig is geanticipeerd’ op het ravijnjaar. “Vorig jaar is de gemeente gestart met het project ‘Nieuwkoop blijvend in Evenwicht’. Doel is om te komen tot een sluitende begroting, meerjarig.” Volgens een woordvoerder is het geraamde begrotingstekort voor 2026, ruim 1,3 miljoen, op voorhand voorzien. Alle begrotingsposten zijn tegen het licht gehouden. Hieruit zijn mogelijke besparingen naar voren gekomen, die worden bekeken met ‘oog op maatschappelijke impact voor de inwoners’. “Het college heeft een voorstel gemaakt, waarin het begrotingstekort wordt gedekt. De bijdrage van de inwoners zal naar verwachting wel iets omhoog moeten, maar dat wil de gemeente beperkt houden.”

Bezuinigingen worden gezocht in uitstel of schrappen van geplande investeringen en het niet aangaan van nieuwe investeringen. “We willen maatschappelijke voorzieningen die belangrijk zijn voor de Nieuwkoopse samenleving overeind houden en minderen op extra’s.” Minder toeters en bellen dus in Nieuwkoop, waar de gemeenteraad zich over de plannen buigt.

In Kaag en Braassem is in november een niet-sluitende meerjarenbegroting vastgesteld, met een tekort van ongeveer 4,5 miljoen. Een bewuste actie naar aanleiding van een oproep van Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Dit riep op om het rijk te laten zien dat gemeenten hun taken niet kunnen uitvoeren zonder passende financiering. “De gemeenteraad heeft in november ook gevraagd om een wel sluitende begroting op te stellen”, vertelt een woordvoerder. “Deze week is een richtnota besproken in de gemeenteraad, om keuzes en uitgangspunten vast te stellen.”

Met oog op de noodzakelijke bezuinigingen is er weinig ruimte voor nieuwe zaken. De acties zijn vooral gericht op geld ombuigen, maar toch is het niet alleen kommer en kwel, volgens Kaag en Braassem. “Er is nog steeds perspectief voor toekomstige ontwikkelingen en eerdere vastgestelde ambities blijven overeind. Op 8 juli neemt de gemeenteraad een besluit over de voorstellen.” In Alphen wordt ook vooruitgewerkt aan het financieringstekort, dat de komende jaren wordt begroot tussen 20 en 25 miljoen. Hier hebben gemeenteraad en college de handen ineengeslagen, om los van partijbelangen naar bezuinigingsopties te zoeken. Ook hier is de leidraad om belangrijke voorzieningen voor inwoners te laten bestaan en bezuinigingen zoeken ‘waar ze het minste pijn doen’.

Het coalitieakkoord is uitgangspunt, meldt de gemeente. Daarin zijn doelen afgesproken en de afgelopen twee jaar zijn veel doelen gestart of geregeld. Maar niet alles kan overeind blijven. “De bezuinigingen dwingen de gemeente ook om doelen uit te stellen of stop te zetten.” Sowieso komt er ‘minder luxe’. Het Alphense college heeft de keuzes verwerkt in de kadernota 2025, die komt op 4 juli in de gemeenteraad.