Presentatie zesde deel van Florareeks over verzetsheld Arie van Helden

Door Jordi Smit

De Historische Vereniging Boskoop zit achter de Florareeks en was dan ook de organisator van de avond. Al een half uur van tevoren stroomde de zaal langzaam vol, waarna voorzitter Fred Booy het woord nam. Voor hem was het een avond om onvrijheid te herdenken en blijft het vertellen van verhalen daarom nodig om de bewustheid hoog te houden. Ook de volgende generaties moeten namelijk weten wat oorlog betekent.

Vervolgens was het de beurt aan Vaartjes, die samen met Oxener zich maandenlang in Van Helden had verdiept. Na het overlijden van de vrouw van Van Helden vonden hun kinderen vijf schriftjes waarin hij zijn herinneringen tussen het najaar van 1944 en februari 1945 had opgeschreven. Daarin kregen de droppings ruimschoots aandacht.

Maar voordat Vaartjes op Van Helden inging, schetste hij het oorlogsverleden van Boskoop. Hoewel er nooit gevochten werd, stroomde in het voorjaar van 1940 maar liefst 16.000 mensen uit de Betuwe naar het dorp. Er was namelijk gedreigd om dit gebied onder water te zetten, waardoor een gedeelte van de inwoners besloot om in Boskoop te schuilen. Ondertussen verbleven de Duitsers in meerdere scholen en moesten de kinderen op andere plekken les krijgen. Later in de oorlog was er ruimschoots ruimte voor onderduikers.

‘Er is ook nog iets als plicht om te redden wat er te redden valt’

Van Helden werd op 18 december 1915 geboren en stond in het dorp onder meer bekend als een grote sportliefhebber. Zo was hij 22 jaar lid van de lokale voetbalvereniging. In de oorlog was hij kernlid van de knokploeg (KP). In de vijf gevonden schoolschriften, geschreven na de spannende maanden aan het einde van de oorlog, schreef hij zeer gedetailleerd op hoe hij het verzet ervaarde. Hij stak zijn mening daarbij niet onder stoelen of banken.

Wapendroppings

In zijn verhalen kwam zijn vaderlandsliefde en geloof in een betere tijd veelvuldig terug. Hij schreef daarnaast met minachting over minder principiële Nederlanders. Waar hij in zijn teksten weinig aandacht had voor onderduikers en Joodse mensen, dat was immers op dat moment niet wat zijn werk was, vertelde hij veelvuldig over de wapendroppings en de spannende momenten die daarmee gemoeid waren. Ook voor het veiligstellen van spullen midden in de nacht draaide hij zijn hand niet om.

Vaartjes citeerde tijdens de presentatie: “Er is ook nog iets als plicht om te redden wat er te redden valt.” Dat is wat het verzet, en dus ook Van Helden, kenmerkte. Wetende dat het gevaarlijk werk was, en zichzelf afvragend of hij met het verzet niet te veel waagde, was hij ongelooflijk voorzichtig, maar bleef hij staan voor de goede zaak.

Fotoreportage

Oxener en Vaartjes sloten de avond af met een fotoreportage waarop te zien was hoe de Duitsers in 1945 uit Boskoop trokken en hoe de burgemeester (hij was ondergedoken) en Canadezen het dorp juist in kwamen om feest te vieren. Daarna ontvingen wethouder Gert-Jan Schotanus en een van de dochters van Van Helden een eerste exemplaar.

Meer informatie is te vinden op www.hvboskoop.nl/.