Hoe Avifauna in 75 jaar tijd uitgroeide tot een begrip in de wereld

Lees ook

10 zomerse uitjes in de omgeving van Alphen aan den Rijn die je niet mag missen

Door Jordi Smit

Primeur in de wereld

Van den Brink had hoedenzaken in Rotterdam, Den Haag en Amsterdam. Vanwege de afstanden besloot hij zich te vestigen in Alphen aan den Rijn. In zijn achtertuin hield hij een collectie vogelsoorten, wat destijds wettelijk was toegestaan. Dat het een andere tijd was, blijkt wel uit de manier waarop hij zijn zoons inzette, vertelt Pamela Stolze: “Van den Brink stuurde meerdere zoons op de boot naar Afrika en Azië om vogels op te halen. Pas een lange tijd later kwamen ze terug. Zo ging dat in die tijd.”

De plek waar hedendaags hotel Van der Valk staat, was vroeger het woonhuis van Van den Brink. In 1949 kreeg hij een vraag van de burgemeester. “De inwoners van Alphen aan den Rijn hoorden vele exotische vogelgeluiden als ze langsliepen. Zij kwamen daarom bij de burgemeester langs met het verzoek om eens in de achtertuin van Van den Brink te mogen kijken. Hij stond het toe en de Alphense bevolking was zo enthousiast, dat hij besloot om een park te maken.”

Van der Valk

Hoewel Van den Brink beschikte over een grote visie en drive, kon hij een faillissement in 1953 niet voorkomen. Volgens Stolze lagen daar verschillende redenen aan ten grondslag. “Destijds was de zondagrust nog ontzettend belangrijk. Ook de oplopende kosten zorgden voor problemen. Het was kortom een samenloop van omstandigheden die we niet meer precies kunnen achterhalen.”

‘Toekan van Van der Valk komt van Avifauna’

De gemeente nam het park in 1953 over en hield het draaiende, maar wilde er drie jaar later weer vanaf. Deze vond namelijk dat een ondernemer verder moest met het project. De gemeente ontmoette Martien van der Valk die een familiebedrijf had en het vogelpark wel wilde overnemen. “In het logo van Avifauna zat destijds een toekan en die besloot Van der Valk aan het logo van zijn eigen bedrijf toe te voegen. Tot op de dag van vandaag is Van der Valk hieraan te herkennen.”

Waar Avifauna bleef doorgaan met groeien, verhuisde de familie Van den Brink naar Soest. Zij beleefden een zware tijd. Gerard van den Brink overleed enkele jaren na zijn faillissement. Zijn vrouw bleef daardoor niet alleen met een groot verdriet, maar ook met schulden achter. “Zij heeft alles echter tot de laatste cent terugbetaald.”

Grote groei

Van der Valk zette het project ondertussen met een groot enthousiasme voort. Hij besloot meer te bouwen, zorgde voor rondvaartboten en maakte een restaurant en hotel. In 2013 besloten alle partijen dat het park toe was aan een nieuw hoofdstuk. Van der Valk haalde haar handen af van het dierenpark en Avifauna ging verder als een stichting. Met vijf doelstellingen werkt het park achter de schermen hard om de natuur en leefomgeving te verbeteren: vogelopvang, onderzoek, biodiversiteit, natuurbescherming en educatie. 

“De verblijven zijn veel natuurlijker geworden, en verschillende dierensoorten leven bij elkaar. We zijn lid van de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen én European Association of Zoos and Aquaria (EAZA, red.). Zo zijn we bezig met soortenbehoudsprogramma’s om het uitsterven van dieren te helpen voorkomen. En de afgelopen tien jaar is er veel meer veranderd. Een vogelpark is meer geworden dan in de jaren ‘50 het geval was. Maar we blijven er ook om mensen een prachtige dag te bezorgen.”

Viering

Vanwege het bijzondere jubileum van Avifauna vinden op zaterdag 17 mei volop festiviteiten plaats. Overdag is het park geopend voor bezoekers en zullen er diverse leuke extra activiteiten zijn. Op www.avifauna.nl is het mogelijk om kaarten te bestellen.