Tijdreizigers in Archeon: ‘Je beleeft de geschiedenis hier’

Door Marieke Roggeveen

Twee jaar geleden maakten Liz en Timon hun dromen en fantasieën waar. Zij werden lid van de Verenging Vrienden van Archeon (VVvA) en reizen nu twee keer per maand terug in de tijd: Liz als handwerkster Lies naar Dorestad, een Middeleeuws stadje uit 800 na Christus, en Timon als legionair Risius naar Trajectum ad Rhenum, een Romeins grensdorp uit 406 na Christus. “Dit vind ik echt heel leuk om te doen”, vertelt Liz Heijmans. “Als Lies woon ik in één van de huisjes in Dorestad waar ik kleding maak, historische gerechten kook en verhalen vertel. Als ik mij ’s morgens verkleed, dan voel ik mij ook anders.”

‘Breien was nog niet bekend in de Middeleeuwen’

“Dan word ik echt Liz die met een vuurslag en vuursteen een vuurtje maakt om te kunnen koken, en mutsen en handschoenen maakt om te verkopen. Uit haar tas haalt ze een buideltje waarin een ijzeren staafje en een steentje zit. “De vuurslag en de vuursteen”, legt Liz uit, waarna ze het staafje een aantal keren krachtig langs het steentje slaat tot er vonken tevoorschijn komen. “Hiermee kan ik dan een vuurtje maken.”

Ze bergt de twee voorwerpen weer op en haalt een ander buideltje te voorschrijn. Hierin zit haar handwerk: een houten naald, zelf gesponnen wol en een half afgemaakt handschoentje. “Breien was nog niet bekend in de Middeleeuwen, wel naaldbinding. Dit is een handwerktechniek waarmee je met één draad en naald sokken, schoenen, mutsen en handschoentjes maakt. Ik laat de mensen zien hoe ik dit doe, en als ze willen mogen ze het ook zelf proberen. Als handwerkster Liz ben ik een van de bewoners van Dorestad, en vertel ik over de geschiedenis en laat ik zien hoe jonge vrouwen in de vroege Middeleeuwen leefden.”

‘Daarom is mijn helm bekleed met een wolvenvel’

Terwijl Liz met de fiets vanuit Hazerswoude-Dorp naar Archeon komt om zich daar als Lies te verkleden, wandelt Alphenaar Timon Rammeloo in zijn Romeinse kleding naar Archeon. “Ik woon op loopafstand van Archeon, vandaar. Alleen het zwaard en de helm zijn in Archeon, daarmee maak ik de transformatie van Timon naar legionair Risius compleet. Meestal sta ik bij de wapenstand in het dorpje Trajectum ad Rhenum. Hier zijn de meest gebruikte wapens te zien, zoals zwaarden, speren, helmen en schilden waar ik uitleg over geef. Zelf ben ik vaandeldrager, daarom is mijn helm bekleed met een wolvenvel. Dit dient als een aanduiding van je functie in het leger, je hebt ook leeuwen- of berenvellen. Wij laten aan bezoekers zien hoe het leven van een Romeinse legionair er uit zag, waaronder het marcheren, exerceren en het hanteren van wapens. Kinderen vragen vaak: is het zwaard echt, en is het echt scherp? Je leert hier ook veel, ook van elkaar. Het is echt leuk werk: met de kleding aan, beleef je de geschiedenis hier.”

De Vereniging Vrienden van Archeon (VVvA) bestaat in 2026 dertig jaar en is op zoek naar vrijwilligers, bestuursleden en commissieleden om het team van vrijwilligers te versterken. De VVvA heeft zo’n 160 vrijwilligers en er zijn ruim tien groepen, voor elk wat wils. 

Meer informatie over de werkzaamheden van VVvA vrijwilligers lees je op www.vrienden-archeon.nl/vrijwilliger-worden.