Column Kees de Bakker: ‘Onthulling beeld Teun de Jager op plein voor het Grote Klimduin’

Column wo 26 feb 2025, 13:17 Update: 16:33

Eindelijk na 38 jaar lobbyen komt het beeld van Teun de Jager er op 28 mei op het plein voor het Grote Klimduin in Schoorl. Een beeld over Teun. Het is een verhaal dat me altijd al inspireerde vanwege de tragische afloop van een zo prille liefde, de dood van Sijtje en kort na haar ook Teun. Het is de Romantiek in optima forma in de negentiende eeuw. Daarom werd In november 1987, toen we bij uitgeverij Conserve begonnen met een 19e eeuw-reeks en ook een Indische Letteren-reeks. Onder redactie van Peter van Zonneveld besloten we in goed overleg als eerste Teun de Jager van Nicolaas Beets, bekend als Hildebrand, uit te geven. Het verhaal speelde hier in deze omgeving en was in 1854 opgenomen in de vierde druk van de Camera Obscura, en in onze uitgave ingeleid door diezelfde Peter van Zonneveld, destijds werkzaam bij de Universiteit van Leiden.

Column: Kees de Bakker

Toen al rees bij mij het idee om een beeld van Teun de Jager te laten maken op het plein voor het Grote Klimduin. Nicolaas Beets en zijn verloofde Aleide van Foreest, afkomstig van De Nijenburgh in Heiloo, zwierven door de Schoorlse duinen om inspiratie op te doen voor dit verhaal. Zelf hield ik op 8 februari 1990 een voorlichtingsavond in De Oorsprong in Schoorl (nu Breen) over het beeld dat op het plein bij het Grote Klimduin van Schoorl zou moeten komen, het plein zou eigenlijk ook Teun de Jagerplein moeten gaan heten. Op de avond waren ook beeldhouwster Louk van Meurs uit Egmond, die over het beeld zou vertellen en Peter van Zonneveld aanwezig. Hij zou over Beets en het verhaal vertellen als kenner van de Romantiek in de 19e eeuw. Verder het Kaas- en Broodvolk onder leiding van Hanny Alders dat de twee liedjes over Beets en Teun ten gehore bracht en ikzelf over het beeld dat plm. fl. 17.500 gulden zou moeten gaan kosten (nu 25.000 euro, dat betaald wordt door gemeente Bergen),

Teun de Jager-school

De toenmalige gemeente Schoorl koos echter voor het beeld van de strandvonder (in de volksmond Simon Gutker) van John Bier. Wel ging de nieuwe school na de fusie tussen Kinderweijdt en Molenwiek de Teun de Jager-school heten, zei directeur Harry Schipper tegen mij als troost. Ik had inmiddels de vertaling van ‘Teun’ uit het 19e-eeuws gemaakt vanuit de Amstel Klassieken van Veen, uitgave 1977/1982, ingeleid door Marijke Stapert-Eggen. Deze versie is zowel te lezen in Hier schijnt de zon – Schrijvers over Schoorl, Groet en Camperduin – Van Bernlef tot Reve, uit 2003 als in Hier is zon, zee en zand – Schrijvers over Bergen en Schoorl – Van Nicolaas Beets tot Adriaan van Dis. (Tekst gaat door onder foto)

Beeldhouwer Guust Persoon (Foto: aangeleverd)

Toen een jaar of zes geleden gemeente Bergen het centrum van Schoorl wilde opknappen zag ik mijn kans schoon. Immers altijd werd 2% van een budget beschikbaar gesteld voor een kunstwerk. Ik stelde het idee voor een beeld alsnog voor aan de gemeente. Gebiedsregisseur Monique Klaver-Blankendaal en collega Bert Hennekam reageerden positief. Met Arian de Rijk en Alphons Leijsen vormde ik het de historsche werkgroep beeld Teun de Jager en we maakten een profiel voor het beeld. 26 kunstenaars deden een voorstel en met de kunstcommissie van de gemeente maakten we een keuze. Drie kunstenaarsvoorstellen werden genomineerd, van Pauline Bakker, Marieke van der Meer en Guust Persoon. Op diens laatste ontwerp werd het meest gestemd door de bevolking van Schoorl, Groet en Camperduin. Zijn beeld wordt op 28 mei rond 14.15 uur onthuld door wethouder Ernest Briët met de leerlingenraad van de Teun de Jager-school.

Programma in Dorpskerk

Vooraf is op 28 mei in de Dorpskerk van Schoorl een gratis toegankelijk programma aan het beeld gewijd. Het programma begint om 13.00 uur met een kort welkomstwoord van dominee Lettie Oosterhof. Daarna vertel ik iets over over de voorgeschiedenis en houdt dr. Peter van Zonneveld een verhaal over de schrijver Nicolaas Beets en zijn verhaal Teun de Jager. Gevolgd door beeldhouwer Guust Persoon die met een video-verhaal vertelt hoe hij het beeld van Teun de Jager van klei tot brons smeedde.

De bijeenkomst in de Volkskerk wordt besloten wanneer Lia Stam en Guus Wilbers op accordeon en Els van Hoorn op fluit een koortje van de Teun de Jager-school begeleiden en dat in goede samenwerking met de muzieklerares Zoya Verhave),.Het koortje zingt beide liedjes over Nicolaas Beets en Teun de Jager.

Een uur later sluiten we af en wandelen vanaf de kerk naar het te onthullen beeld op het plein. Wethouder Ernest Briët zal het onthullen samen met de leerlingenraad van de Teun de Jager-school. Tot slot zingen zoveel mogelijk leerlingen van de school de twee liedjes van Hanny Alders van Teun de Jager en Nicolaas Beets, teksten ervan staan ook in de genoemde boeken Hier schijnt de zon en Hier is zon, zee en zand.

Aanmelden Dorpskerk

Wilt u er bij zijn? Aanmelding via mailadres dominee Lettie Oosterhof: lettieoosterhof@gmail.com (toewijzing op basis van binnenkomst, vol is vol). Er zijn 140 stoelen, de eerste twee rijen zijn gereserveerd voor medewerkers aan het programma en genodigden.