Column HVB: ‘Het Rampenbosch’

Cultuur
Huize Ramp
Huize Ramp (Foto: Regionaal Archief Alkmaar)

Hoge bomen omgeven het statige slot. Twee heren wandelen met hun honden en twee dames en een deftige heer praten gezellig met elkaar. 

Zij betreden straks het terrein via de poort met het driehoekige klassieke fronton. Het gebouw lijkt een middeleeuws kasteel, maar dat is schijn. Het lusthof op de 18e-eeuwse tekening van J. Bosch is pas begin 1600 gebouwd. Willem Rengbertsz. Ramp, burgemeester van Haarlem, vond hier de plek voor een prestigieus buiten, van waaruit hij kon jagen op konijnen en andere dieren van het duin. Dat was toen mode. Rijke stedelingen bouwden buitenplaatsen langs de Amstel en de Vecht, maar ook langs de duinrand, van Den Haag tot Bergen. Huis Ramp, ook wel Rampenbosch, was namaak-middeleeuws. Het telde twintig kamers, gangen en overlopen. In de grootste daarvan, het ‘groot salet’ (gezelschapszaal), drinken de mensen op de tekening straks cacao uit het speciale porseleinen servies. Bezoekers vergaapten zich aan de 38 schilderijen die daar hingen. Vreemd genoeg stond er ook een bed. Het was toen al gewoonte dat de bewoners in slaapkamers sliepen en niet meer in zulke ontvangstruimten. Dit was een pronkbed, een ‘wit damast linde ledicant met vergulde bolle, het beste beth, pelue, en vier kussens, bedde kleet, chitse deken, en een witte Spaense deken’.

Uiteindelijk hield de familie Ramp deze pracht en praal niet vol. Zij verkocht het landgoed in 1738 aan de toenmalige Heer van Bergen, Willem Lodewijk van Nassau, een nazaat van een bastaardzoon van stadhouder Maurits. Die woonde op het Hof, vlakbij. Hij verwaarloosde Huis Ramp zo dat het in 1775 werd gesloopt.

Wandel langs het Wierdijkje naar het door bomen omgeven intieme weilandje. Droom, gezeten aan de picknicktafel, dat u zo dadelijk Huize Rampenbosch bezoekt. U bent op de plek waar dat ooit stond.

Idzard van Manen

Historische Vereniging Bergen NH