Terugblik SchoK 2025: De spiegel die ‘Schoorlse Kunsten’ heet

Uit wo 25 jun 2025, 17:19

SCHOORL/GROET/CAMPERDUIN - Rechts van de stal, de laatste boerderij voor de strandopgang, was zaterdag het parkeerterrein van Camperduin afgeladen vol. Logisch, het zeewater lonkte op de tropische dag. 15 meter meer naar links was het stil in de stal. Daar was het beeld te zien van de persoon, ondersteboven, met het hoofd in het zand. ‘Too many heads in the sand.’ Konden de kunstenaars op deze twintigste editie van Schok, de Schoorlse Kunsten, iets anders dan op vele manieren uiting geven aan hun gedachten over wat er aan de hand is op de wereld? Niet vrolijk makend misschien. Maar…hebben we niet kei en keihard kunstenaars nodig? Zij, die in al hun onbaatzuchtigheid hun gedachte uitvergroot tonen aan ons? Hun zorg, hun waarschuwing? Zij, die, door vrij te denken, zomaar oplossingen aandragen die anders niet boven het zand uitkomen? In dit opzicht was deze editie, weliswaar in omvang nogal wat kleiner dan de laatste jaren, een waar ‘Sign of the time’. (Door: Ed Bausch)

Kunstenaars zijn dus broodnodig

Nadrukkelijk wilde Jaap Borgers ‘zijn’ Schok nooit een festival noemen. “Op Schok manifesteer je je, met iets wat je hebt gemaakt.” Zijn dochter stapte voor deze editie in zijn schoenen en zette de traditie voort. En Jaap was nu vooral een kijker, op weer een echt inhoudelijke manifestatie. Een manifestatie van onbaatzuchtigheid zonder geldbejag. Maar wel altijd vol betekenis, met humor, een kwinkslag, met een serieuze ondertoon. Die laatste was er zonder meer op de rondgang langs de locaties op de zaterdag. Zeker, er klonk ook geweldige, zowat ongecompliceerde jazz van trio Waaischik zaterdagmiddag in de Dorpskerk van Schoorl. En zeker, er hingen ‘gewoon’ de tekeningen van Gigja Reynisdóttir in de zaal van KEK, maar hoe prachtig. Gewoon allebei heel mooie uitingen van kunsten, zonder veel bedoeling wellicht. Ook heerlijk.

Zonder insecten zijn we niks

Maar er was veel dat toch een schok of schokje door je heen liet gaan. Dat je dacht, ‘Oei, ja veel dingen momenteel zijn wel echt erg en ook ik steek dus met regelmaat de kop symbolisch in het zand. Dat kan vaak ook niet anders, want anders is het geen doen, het leven. Dan misschien beter op deze plek de loftrompet spelen voor degenen die de kop boven het maaiveld uitstaken op Schok. De grote man, die letterlijk Peter Zegveld heet zat in de tuin van Peter Corbee en Nathalie Wijker heel lief ‘Poesje Bellefleur’ te zingen. In de tuin was het tevens de presentatie van de nieuwe Wunderkammer 1601, het tuinhuisje is al een wunder op zich. De opgeprikte, niet van echt te onderscheiden, vlinders van Nathalie Wijker maakten in een ander tuinhuisje daar weer grote indruk. Insecten, mensen, we kunnen niet zonder. Redden wat we kunnen redden.

Eva’s Appel stopt

In KEK was een voortdurende wederzijdse voordracht, een fraaie installatie bedacht door Sylvia Hubers, aan de gang. “Ik hou van puntlaarzen, niet om mee te schoppen maar om te kijken hoeveel macht in er punten zit”, zo klonk hier een terloopse optimistische boodschap. Dan langs bij galerie Eva’s Appel. Oei, zondag was de laatste dag dat de galerie bestond. De genereuze hoofdbewoners van het terrein overleden dit voorjaar, in hun negentiger jaren. Dus Noor Dahmen kon nog 25 jaar daar echt prachtige kleinschalige exposities maken. De locatie trok de hele regio omhoog in kunstbetekenis. In de voormalige stoffenzaak, waar de herenweg op weg gaat naar Groet, was er beklemming. Tekeningen met de bekende narcistische wereldleiders van dit moment. En de live-uitvoering van het project over Lampedusa, het eilandje in de Middellandse Zee dat het eerst bereikbare Europese grondgebied is, voor de mensen die het risico hebben overleefd in een lekke boot met teveel vluchtelingen. Je hoorde de hartslag: “ik wil leven”, je hoorde water, je hoorde de tikken op de ruit: “Mag ik binnenkomen….” De hartslag nam af, de klank van water werd luider. ‘De Middellandse Zee verdrinkt hen die op zoek naar vrijheid’, stond er te lezen in de toelichting. In vrijheid in de stal in Camperduin was er dus dat beeld te zien van de mens met de kop in het zand. De plek was nu een heel afgelegen locatie in de manifestatie. Toch bieden die hokken van hekken alle edities iets doordringends, ook nu. Heel erg Schok zogezegd, betekenisvol in een natuurlijke setting. Er was veel meer te zien en te beleven, op andere dagen. Het gaat er nooit over geld. Het gaat er altijd over onbaatzuchtigheid, om bijdragen aan het leven, aan de samenleving. Uit immense zorg én uit immense levenskracht. Op naar de 21ste editie, over twee jaar, met grote dank aan de kunstenaars, we hebben ze broodnodig.