Betoog: ‘Behoud het bos in Bergen aan Zee’
BERGEN AAN ZEE - Er is nogal wat gaande in de gemeente, met name in Bergen aan Zee. Veel mensen lijken zich in te zetten voor het behoud van het bos ten noorden van Bergen aan Zee, dat 13.000 dennenbomen dreigt te verliezen. De Duinstichting heeft aangekondigd in hoger beroep te gaan, en ook de Fietsersbond heeft aangegeven verder te zullen procederen. Het lijkt erop dat de kapvergunning van kracht zal blijven. Ed Bausch, een vaste schrijver voor de krant, heeft ditmaal een onderbouwd opiniestuk geschreven. Vorm je eigen oordeel.
Door Ed Bausch
Een Alkmaarse vriend zegt vaak: “Is het beleid of heb je er over nagedacht?” Hij hoopt natuurlijk op het laatste. En, lezer, ik heb eens nagedacht in mezelf. Ik heb de plek weer bezocht. De plek die ik zou moeten verfoeien, want die zou biodiversiteit in de weg staan. De plek die al ruim 65 jaar voor mij een soort Unesco Werelderfgoed is. En niet alleen voor mij. Ook maandagavond zag ik velen met een blik van gelukzaligheid uit het bos komen, bovenop het duin. Of het nou de duizendste keer was of de eerste. Een weldaad voor het oog, een weldaad voor de oren met de wind door de kruinen van de bomen, een weldaad voor de neus, de geur van hars van de dennen.
Je kunt iets kappen, je kunt ook kappen mét dat iets. Ik heb er goed, objectief, over nagedacht, zonder vooringenomenheid. Ik had verder geen behoefte aan meningen. Mijn verzoek, mijn persoonlijke smeekbede is: kap met kappen daar. Maandag was ik er, van alle kanten gekeken, de honderden fietsers en wandelaars zien genieten. Van alles dat het heuvelachtige dennenbos op weg van Bergen aan Zee naar Schoorl te bieden heeft. Dit artikel is niet per se de mening van de krant, het is míjn gedachte.
Wondere groene wereld
Maandagavond was ik er weer eens. Omdat ik er zo graag kom en omdat er zoveel over wordt gesproken. Komend uit de prachtige open vlakte die Bergen aan Zee heet, langs de koloniehuizen aan de Verspyckweg en dan ga je omhoog en kom je in een wondere verstilde groene wereld, rechts loofbomen en links een werkelijk schitterend palet van over hoge duinen verspreide reuzen: de duizenden dennen. Als in een choreografie staan ze er. Je krijgt nog wat klimmetjes en dan gaat het wonder zich voltrekken: hemels licht uit het noordwesten. Een bijna on-Nederlands beeld vanaf een hoog duin. Het is de combinatie, je tochtje door dat bos en dan dat beeld. Andersom is ook overweldigend: je komt, misschien wel helemaal uit Groet, door topklasse-gebied. Soms wat bos, vooral heel veel open gebied. Prachtig. En dan nader je Bergen aan Zee en kijk je van onderaf tegen die reuzen aan, met een spannend, klimmend slingerpaadje er doorheen. Wat een grandioos beeld.
Hier eindigt het gebied van Staatsbosbeheer en begint het gebied van PWN. Beeld: Ed Bausch
Kappen voor biodiversiteit?
Vlak voor het kustdorp verlaat je, uit de richting Schoorl komend, het gebied van Staatsbosbeheer en kom je in het gebied dat PWN, waterbedrijf, beheert. PWN beheert duingebied tot ver voorbij Haarlem. Dan rij je door weer een open stuk en na de bocht zie je de best pittige klim omhoog en kom je in de bescherming van het bos. Het bos dat gekapt zou moeten worden om biodiversiteit te verbeteren. De een zegt: dit of dat beestje, de ander zegt: dit of dat plantje, nog weer een ander zegt: kale duinen leveren de beheerder meer geld op. Iemand zegt: het gaat om het hout. Een ander zegt: kappen is de redding tegen stikstof. Een ander zegt: Maar dennen nemen juist CO2 op. De provincie zegt: Toe maar PWN, kappen maar, als je ons adviseert om daar te kappen. De gemeente zegt: tsja dan kunnen wij moeilijk een vergunning weigeren. Zou er één burger te vinden zijn die zonder meel in de mond, zonder belangen, zonder goedkope napraterij zou zeggen: dit moet hier weg? Ik geloof er niks van. Dan gun je ander de schoonheid niet die de natuur hier biedt.
Zou Staatsbosbeheer, als ze de grond tot en met Bergen aan Zee ook nog in beheer had gehad, dit stukje bos óók hebben willen kappen? We zullen het niet weten. We weten inmiddels wel dat Staatsbosbeheer inmiddels veel heeft bijgesteld van de kapplannen in haar gebied. Moet dan PWN zo nodig net op dit eerste stukje van haar enorme duingebied dit bos kappen? Moet dit plekje dan ‘de biodiversiteit redden’? Is het dennenbos niet óók een biodiversiteit, weliswaar een andere dan de hier ‘gewenste’? Kunnen we niet respecteren wat er is? Kunnen we niet tevreden zijn met wat allemaal in deze reep kust al vlakte is geworden door de branden van vijftien jaar gleden, door onderhoud, door bomenkap tot nu toe door Staatsbosbeheer?
Jungle aan instanties
Hebben we hier niet ook te maken met een schoolvoorbeeld van hoe Nederland is geworden, met een jungle aan instanties, die elkaar tegenspreken, elkaar beconcurreren? Met een totaal onoverzichtelijke woesj aan wetenschappelijke kennis over wat dan goed zou zijn? Is er één burger die hier in alle oprechtheid chocola van kan maken? Zien we hier niet voor onze ogen hoe de regie over de dingen uit handen is gegeven? Hoe ruimtelijke ordening met alles er op en eraan uit handen is gegeven? Ik ben absoluut geen twijfelaar aan wetenschap, hoewel het juist de kern van wetenschap is om te twijfelen! Ik heb ook absoluut geen hekel aan de PWN, ik steun de organisatie van harte met mijn Duinkaart en geniet van de gebieden tot voorbij Haarlem.
Goedkope napraterij
Ik heb nagedacht. Maandagavond hield ik wat passanten staande. Bijna niemand wist, zelfs mensen uit de directe regio niet, dat de kap om dít bos zou gaan. Ongeloof. Een enkeling had het over iets met biodiversiteit, maar kon dan ook niet zeggen wat dat dan is, hoe je dat precies een betere toekomst moet geven. Hoe dan dít gebiedje de saving angel in Noord-Holland-Noord zou moeten zijn voor de biodiversiteit. Ik ben ‘lulk’, dat is Fries voor serieus boos. Boos op gesjacher met standpunten, met marketingpraatjes, met belangen, met goedkope napraterij. Je kunt kappen en je kunt kappen met iets. Dit Verspyckbos kappen is een gedachte zonder overtuigingskracht, zonder breed draagvlak, de schade zal groot zijn. Schade aan schoonheid, schade aan geloof in instanties. Ik zeg dat, terwijl ik normaal niet anders doe dan openbaar bestuur bemoedigen.
Provincie trek uw opdracht in, gemeente trek uw vergunning in, PWN wees eerlijk. Iedereen wil u helpen, maar het kappen van dit gebiedje is een heel zwak verhaal, u kunt effectiviteit echt niet garanderen, de natuur laat zich niet zo voorspellen als u voorspelt. En u weet nog lang niet waar u ooit misschien wat gaat herplanten, u belooft iets dat u niet kunt waarmaken. U gaat de fout maken om iets van grote schoonheid te ontnemen aan de bewoners van de regio en aan de tienduizenden toeristen. Fietsende, wandelende toeristen die het wonder van Bergen aan Zee komen aanschouwen en vervolgens ook genieten van de vele stukken duin waar het al stuift. Alstublieft: kap hiermee en laat die bomen staan.
Alles aan dit plan barst van ongewissigheid, gehampel met halve waarheden, het spijt me het te moeten zeggen. Mochten die dennen daar over vijftig jaar een natuurlijke dood sterven, dan is dat zo en zien we dan wel.
Meer nieuws uit Bergen?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie