Rubriek van Scoronlo: ‘Sprekende geschiedenis’

Door: Frans Romkes, secretaris Scoronlo

In boeken en documenten kun je veel te weten komen over geschiedenis. Maar lang niet alles over het verleden is opgeschreven en bewaard gebleven, zeker niet van “gewone mensen”. Als we dan toch iets te weten willen komen over hun geschiedenis, kunnen we wél luisteren naar hun verhalen. Zo ontstond “oral history”, ofwel: sprekende geschiedenis. Daarmee worden (levens)verhalen en getuigenissen van mensen als mondelinge bron vastgelegd.

De werkgroep Eldorado van cultuur-historische vereniging Scoronlo gebruikt de methode van sprekende geschiedenis bij het vervolgonderzoek naar de geschiedenis van boerderij en kampeerrein Eldorado in Groet. De werkgroepleden verzamelen de verhalen van campinggasten en de familie Stoop, die al meer dan honderd jaar woont en werkt in hun stolpboerderij in Groet.

Hoe doe je dat, vragen en luisteren naar al die verhalen? Hoe breng je mensen aan het praten? Hoe betrouwbaar is hun geheugen eigenlijk? En hoe leg je de verhalen zo vast, dat ze kunnen worden gebruikt in een artikel of lezing, of voor verder onderzoek? Daarover wilden de werkgroepleden veel leren. Kortgeleden volgen ze samen een tweedaagse training sprekende geschiedenis. Onder de bezielende begeleiding van Annegriet Wietsma, journalist, documentaire- en podcastmaakster en schrijfster. Goede voorbereiding, vragen en doorvragen, de ander laten praten, goed luisteren en niet oordelen, dat zijn de ingrediënten voor een goed vraaggesprek. Met veel voorbeelden en oefenen werd dat wel duidelijk.

Het Cultuurfonds gaf Scoronlo een gulle subsidie om de training te organiseren. We vroegen vrijwilligers van de Historische Vereniging Bergen, een redacteur van ons Jaarboek en twee redacteuren van het tijdschrift Schakels van de Stichting Welzijn Bergen om met ons mee te doen. De trainingsdagen kenmerkten zich door openheid in het gesprek. Veel deelnemers ontmoetten elkaar voor het eerst. “Maar de gesprekken en oefeningen verliepen alsof we elkaar al jaren kennen”, vertelt een van de deelnemers. Zo werd de training een mooi voorbeeld van praktische samenwerking tussen drie organisaties. En het resultaat? Dat zien we straks terug in aansprekende artikelen en lezingen!

Frans Romkes, secretaris Scoronlo