Natuur ligt voor op schema

Nieuws
Boswachter Wouter Bol: ''Vervroegde bloeitijd kan leiden tot ontwrichting van het ecosysteem.''
Boswachter Wouter Bol: ''Vervroegde bloeitijd kan leiden tot ontwrichting van het ecosysteem.'' (Foto: Henk de Reus)

CASTRICUM - Langs de kant van de weg en in de bossen staan voorjaarsplanten zoals krokussen en sneeuwklokjes al volop in bloei. Ze liggen hiermee een kleine maand voor op schema. Is dit uitzonderlijk?

Door Henk de Reus

‘’Nee hoor’’, zegt boswachter Wouter Bol. ‘’Het is niet uitzonderlijk. Dit gebeurt sinds de klimaatverandering zijn intrede deed en vaak geldt dit niet alleen voor bloemen en planten, maar ook voor dieren, zoals insecten. Het gevaar is aanwezig dat klimaatverandering tot mismatches kan leiden. Bepaalde soorten dieren en insecten die afhankelijk zijn van vroeg bloeiende planten en bloemen houden dit tempo niet bij en kunnen het loodje leggen als het bloeitempo nog meer vervroegt. Bepaalde niches zouden dan kunnen verdwijnen uit ons ecosysteem. Als voorbeeld kun je denken aan de kleine wintervlinder. Dit is een kleine nachtvlindersoort die ‘s nachts in november actief is. De rupsjes eten het blad van de Zomereik als de bladeren hiervan uitkomen. De rupsjes zijn weer het hoofdvoedsel van vogels, zoals koolmeesjes en de vliegenvangers, die dan broeden”, legt Wouter uit.

Schadelijk

Wouter wijst op de gevolgen als de Zomereik in de toekomst nog vroeger blad produceert. ‘’Deze gevolgen kunnen schadelijk zijn omdat de vlinders het tempo dan niet meer bij zouden kunnen houden.” Hij legt dit nader uit.

Rupsenpiek verdwijnt

‘’De jonge bladeren van de Zomereik bevatten nog weinig antistoffen waardoor de rupsen deze kunnen eten. Wanneer de blaadjes ouder worden zitten er stoffen in het blad, waaronder looizuur, die die voor de rupsjes van de kleine wintervlinder slecht verteerbaar zijn. De rupsenpiek verdwijnt dan en dit heeft uiteraard gevolgen voor de vogels.”

Andere schakels

Dan is er nog het probleem van andere schakels in het ecosysteem die op deze verandering moeten anticiperen. 

Wouter licht dit toe: ‘’Als de kleine wintervlinders het al niet mocht redden kan het zijn dat hun natuurlijke predatoren, in dit geval vogels of een sluipwespensoort dat gespecialiseerd is in het parasiteren van kleine wintervlinderrupsen, het tempo niet bijhouden. In dat geval zullen de rupsen van de kleine wintervlinder ervoor kunnen zorgen dat complete eikenbossen in het voorjaar leeg gevreten worden. Dit zorgt voor ontwrichting van het ecosysteem.”

De lente laat zich langzaam zien.