Lezing ‘Tussen Dijk en Waard’ door Nico Vader bij Veldzorg

Nadat polder Heerhugowaard werd ingepolderd was er verbinding via een pontje, een schuitje dat via een kabel overgehaald werd. Nico Vader: ‘’De lezing kwam tot stand doordat tijdens onderzoek naar andere historische feiten, steeds meer gegevens, documenten en afbeeldingen boven water kwamen. De Overhaal aan de Westdijk was de eerste helft van de twintigste eeuw dé belangrijkste economische verbinding tussen Dijk en Waard, vooral door de combinatie met de groenteveiling van Broek op Langedijk. Voordat de Overhaal er was, was er een pontje en later een tolbrug die Dijk en Waard verbond.’’ Na de inpoldering in 1631, was dus een kabelpontje de verbinding met de Langedijk, ooit begonnen door een molenaar die met zijn schuitje personen overzette. Tijdens de lezing krijgen de aanwezigen een bijzonder foto te zien waar en vrouwen het schuitje, met een klemstok, langs de kabel naar de overkant haalden. Ook werden producten met karren op de dijk gebracht en daar overgeladen in schuiten. Een bewerkelijke toestand in die tijd.

De Museale Schuitenhelling van Nico Vader. - (Foto: Aangeleverd)

Molen, tolbrug, spoorlijn en kanalisatie

Veel later was er een overhaal op rails, iets ten zuiden van de illegaal aangelegde Klaas van der Molen-tolbrug. ‘’Van deze overhaal die de eerste helft van de 20ste eeuw de belangrijkste economische verbinding vormde tussen Dijk en Waard zijn veel nieuwe gegevens verzameld die een beter beeld geven van hoe het werkelijk was. Tot dusver werd bij resten van de overhaal, die nu als trailerhelling gebruikt wordt, een mooie maar foutieve foto getoond. De overhaal is namelijk een keer verplaatst, in het kader van de kanalisatie: het Westfries kanalenplan. Ook het transport binnen de polder komt aan bod.’’ Sinds 1887 was in Broek op Langedijk een groenteveiling. Uit de wijde omgeving kwamen tuinders daar met schuiten vol producten om te veilen. Er ontstond behoefte aan een betere verbinding met Heerhugowaard maar een sluis was erg duur. Toen werd gekozen voor een overhaal op rails. In 1911 werd toestemming verleend voor een overhaal op rails, die kwam te liggen in het noordwesten van Broekhorn en liep van noordoost naar zuidwest. Het huis op de Westdijk nummer 10 staat er nog steeds. In de lezing van Nico Vader vertelt hij ook over de verkaveling die tussen 1968 en 1974 veel verandering bracht. Bijzonder is dat de onverwoestbare lier uit 1912 via omzwerving, nu op de schuitenhelling functioneert. Een prachtig stuk industrieel erfgoed.

De lezing Tussen Dijk en Waard is op vrijdag 7 november in het gebouw van Veldzorg in Broek op Langedijk. Aanvang 20.00 uur. Belangstellenden kunnen zich kosteloos opgeven door een mail te sturen naar nicovader@hotmail.com

Verder is het prachtige jubileumboek van Waterrijk Langedijk via datzelfde emailadres te bestellen. Als aanbieding voor de feestdagen, mooi om cadeau te geven: 25 euro.

RUUD DE WAARD