Herdenking gesneuvelde militairen Heerhugowaard-‘t Kruis: ‘Nico blijkt gewoon een échte Kruizenaar’
’T KRUIS – De jaarlijkse herdenkingsceremonie bij de Familiekerk in ’t Kruis blijft een indrukwekkend moment voor het dorp. Vier gesneuvelde militairen – Antoon Sijs, Simon Brink, Jan Does en sinds vorig jaar ook Nico Klaver – worden er geëerd. Over die laatste was lange tijd weinig bekend, maar dankzij zijn nichtje Marga van Herwerden is zijn verhaal nu grotendeels compleet. “Nico blijkt gewoon een échte Kruizenaar” zegt organisator Gina van Dijk-Does.
Marga was vorig jaar aanwezig bij de onthulling van de portretten van de vier soldaten. Na afloop stapte ze op Gina af met een belangrijke boodschap. “Ze zei: jullie hebben niet de juiste informatie” vertelt Gina. “Toen wisten we dat we zijn verhaal opnieuw moesten uitzoeken. Het voelde alsof we hem alsnog recht moesten doen.”
Reconstructie
Wat volgt, is een aangrijpende reconstructie van een kort maar bewogen leven. Nico Klaver werd in 1921 geboren in Heerhugowaard, als derde in een gezin van acht kinderen. “Thuis hing altijd een foto van Nico aan de muur” vertelt Marga, dochter van Nico’s jongere zusje Tine. “Die intrigeerde me enorm. Daarom ben ik in de jaren tachtig op onderzoek uitgegaan.”
Het gezin kreeg het zwaar te verduren toen moeder Jaantje op jonge leeftijd overleed aan tuberculose. Nico was toen zeven jaar oud. De kinderen werden uit huis geplaatst en verspreid over weeshuizen. “Dat was een heel verdrietige periode” aldus Marga, wier moeder bij familie in Heerhugowaard terechtkwam. “De broers en zussen werden van elkaar gescheiden en moesten zich alleen zien te redden.”
Bombardement
Op 14-jarige leeftijd verliet Nico het weeshuis en keerde hij terug naar Alkmaar. Hij volgde een opleiding in de land- en tuinbouw, maar koos uiteindelijk voor een carrière als marinier. Tijdens de Tweede Wereldoorlog maakte hij het bombardement op Rotterdam mee en vocht hij bij de Maasbruggen. Na de capitulatie wist hij te ontsnappen aan transport naar Duitsland, maar werd later alsnog opgepakt en belandde in krijgsgevangenschap.
“In het kamp bij Stuttgart heeft hij verschrikkelijke dingen meegemaakt” vertelt Marga. “Hij had honger, moest zwaar werk doen en zag mensen sterven. Dat hij het overleefd heeft, is eigenlijk een wonder.” Na de bevrijding keerde Nico verzwakt terug naar Nederland. Over zijn ervaringen sprak hij nauwelijks. “Hij zei alleen dat het verschrikkelijk was geweest” aldus Marga.
Indië
Toch meldde hij zich opnieuw bij de marine. Via Engeland en de Verenigde Staten – waar hij in Camp Davis tijdelijk kon aansterken – werd hij uitgezonden naar Nederlands-Indië. Daar kwam hij terecht in zware gevechten op Oost-Java. “De laatste tijd was hij stil en teruggetrokken” zegt Marga. “Hij was bang. Misschien voelde hij het al aankomen.”
Hoe Nico uiteindelijk om het leven kwam in Gedangan op 30 april 1946, is bekend dankzij een dienstkameraad. Die stond die dag naast hem in het kamp. “We stonden samen achter de zandzakken te wachten op onze jongens” vertelde hij later. “Nico vroeg mijn verrekijker. Ik zei nog: ‘Hou je een beetje gedekt, want die snipers schieten zomaar.’ Hij antwoordde: ‘Je hebt gelijk, maar ik kijk wel uit…’ Amper een seconde later ging het mis.”
De kameraad beschreef het moment als onvergetelijk: “Een kogel trof Nico recht in zijn hart. Zijn roep om hulp duurde nog geen vijf minuten… Ik raak dit nooit meer kwijt.”
Nico Klaver werd slechts 24 jaar oud en ligt begraven op de erebegraafplaats Kembang Kuning. Dankzij de inspanningen van Marga krijgt hij nu ook in ’t Kruis de erkenning die hij verdient.
Herdenking
De herdenking is donderdag 23 april vanaf 13.00 uur bij de Heilige Familiekerk in ’t Kruis. De plechtigheid wordt geleid door Mart Kuiper en bijgewoond door familie, dorpsbewoners, Wijkvereniging ‘t Kruis, leerlingen van de Familieschool en vertegenwoordigers van de gemeente. Belangstellenden zijn van harte welkom.
Meer nieuws uit Dijk en Waard?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie