Geniet van de Indonesische cultuur in Westfries Museum

Deetje Kaleveld, initiatiefnemer van de Hoornse Pasar Malam, kwam op haar derde jaar met haar ouders mee van Indonesië naar Nederland. “Mijn ouders hebben besloten om zich meteen aan te passen aan de Nederlandse cultuur”, vertelt ze. “Er werd geen Indisch meer gesproken. Maar de gezelligheid, het eten, het dansen en die speciale sfeer: daar ben ik wel mee opgegroeid.” Deetje werkt op het secretariaat van het Westfries Museum en toen ze hoorde dat het museum voor een periode leeg kwam te staan, zag ze opeens een langverwachte wens in vervulling gaan. “Met een Indonesische vriend uit Hoorn zei ik altijd al: ‘we gaan hier in de stad een Pasar Malam organiseren’. En toen er ruimte kwam in het museum om activiteiten voor en door de stad te organiseren, heb ik dit idee ingebracht. Ik ben erin gedoken, maar het werd zo uitgebreid dat we nu met een heel team vrijwilligers dit tweedaagse evenement organiseren.”

Passende locatie

Was er eerst alleen een TongTong Fair in Den Haag, nu hebben veel steden in Nederland een Pasar Malam. Waarom is dat volgens Deetje? “Een Pasar Malam is een herinnering aan Indonesië, even weer thuiskomen voor de mensen die er vandaan komen, met de herinneringen van toen. En het bijzondere is: in welke stad je dan ook bent en van welke generatie dan ook, er is meteen een klik met elkaar. Het is een soort energetische band die je hebt.” Maar een Pasar Malam is zeker niet alleen voor Nederlanders met Indische roots, stelt Deetje. “Het is voor iedereen die kennis wil maken met die mooie cultuur: met de dans, het eten, de is Pencak Silat (een soort Indonesische vechtkunst, red.) en al die andere bijzondere dingen. We zijn zo met elkaar verbonden: de Nederlandse cultuur en de Indonesische cultuur. Daarom is het Westfries Museum ook zo’n passende locatie voor de eerste Hoornse Pasar Malam. We hebben als cultuurhistorisch museum zo’n sterke band met Indonesië. Al heel lang organiseren we tentoonstellingen over en rond Indonesië. Zowel over de positieve als negatieve aspecten van die relatie: we raken alle kanten van de geschiedenis. Dat vind ik zo mooi aan het Westfries Museum.”

Derde generatie

Rubya Trouerbach uit Hoorn stapte het Westfries Museum binnen vanwege haar werk in het onderwijs. “Toen ik hoorde over de eerste Hoornse Pasar Malam, ging ik helemaal aan: daar wilde ik graag aan bijdragen. Ik ben aangehaakt om panelgesprekken te organiseren. Het heeft ook van alles in beweging gebracht bij mij persoonlijk. Ik ben 41 en van de derde generatie. Juist mijn generatie is op zoek: ik ben Indo, maar wat is dat dan? Ik voel me heel erg Westfries, ik ben gewoon Nederlands opgevoed. Ik ben me door me met deze Pasar Malam bezig te houden, veel meer gaan verdiepen in de historie, in waar ik vandaan kom. En in de link tussen Hoorn en Nederlands-Indië. Wie ben ik dan? Ik ben een aantal keren bij Pasar Malams geweest en ik zag daar hoe de verhoudingen waren tussen de verschillende generaties. Dat vind ik interessant, ook weer ten opzichte van mijn kinderen. Demi van Hutten, journalist en auteur van ‘De Derde Generatie; de kinderen en kleinkinderen van’ & ‘De Tweede Generatie; de kinderen van’, en Joyce de Vries, portretfotograaf en initiator van Indozijn en INDOS.SHOP, staan vaker op Pasar Malams en daarom wilde ik graag met hen in gesprek. Daar kijk ik naar uit.” Dit gesprek vindt plaats op het verdiepingspodium op zaterdag.

Demonstraties en workshops

Naast diverse eetkramen zijn er demonstraties koken en pencak silat (Indonesische vechtkunst), lezingen over specerijen, wajangpoppen en kerissen – plus een spreekuur over je eigen keris. Ook kun je ontspannen met een stoelmassage bij de pitjitstand. Zelf actief meedoen kan met een van de workshops wayangpop maken, Indonesische dans of gamelanmuziek. De workshops zijn voor kinderen en volwassenen en kosten 2,50 euro. Er is ook volop livemuziek aanwezig. Zaterdag en zondag zijn er diverse optredens van onder andere The Streetrollers, Doña en de Gado’s, Coverband Fresh, Hans Milané, Stichting Gongs!, Pencak Silat groep Paulu Sembilan en dansgroep Cakrawala Nusantara.

Ook verdieping 

Maar op beide dagen is dus ook verdieping mogelijk. Niet alleen bij de gesprekken over de tweede en derde generatie, maar ook bij de lezing van Marlies van den Berg van Stichting Pelita. Zij geeft een lezing over de diepe sporen die de eerste generatie Indische Nederlanders vaak in zich dragen, sporen waarover in alle talen gezwegen wordt, met gevolgen voor de na-oorlogse generatie. Ook vertelt zij meer over wat stichting Pelita kan betekenen voor ouderen met een achtergrond in voormalig Nederlands-Indië en Indonesië.

Gastvrijheid

De Pasar Malam Melati vindt plaats op zaterdag 18 en zondag 19 november. Zaterdag start het evenement om 13.00 uur, zondag om 12.00 uur. “Dus je kunt na de Sinterklaasintocht lekker doorwarmen bij de Pasar Malam”, lacht Rubya. Ze legt uit dat ze echt geraakt werd door het boek ‘Waarom zijn wij Indo?’ van Stéphanie Teekens. “Daar schoot ik van vol. Ik herkende de voorbeelden: samen eten op de trap in het kleine huisje van mijn opa en oma, de muziek die gespeeld wordt.” Deetje herkent daarin de Indische gastvrijheid. “Als je binnenkomt wordt al gevraagd of je blijft eten. Je welkom laten voelen: dat staat bij Indische mensen op nummer 1. Het gaat om die verbondenheid, en dat brengen we graag naar Hoorn.”

Data en tijden: 18 november van 13.00 tot 21.00 uur en 19 november van 12.00 tot 20.00 uur. Entree is 11,50 euro, een passe-partout voor het hele weekend kost 17,50 euro. Kinderen tot 12 jaar hebben gratis entree. Meer informatie en tickets via westfriesmuseum.nl/pasar-malam .