De toren van de Groote Kerk in mei 2003. De Groote- of Nieuwe kerk aan het Kerkplein in Maassluis is één van de eerste kerken die als protestantse kerk is gebouwd.
De toren van de Groote Kerk in mei 2003. De Groote- of Nieuwe kerk aan het Kerkplein in Maassluis is één van de eerste kerken die als protestantse kerk is gebouwd. (Foto: HVM )

Historisch Schetsje: Een toren op duizend palen

9 jan, 09:30 Algemeen

De Historische Vereniging Maassluis diept elke maand historische wetenswaardigheden op uit haar uitgebreide archief.

De Groote Kerk in Maassluis was in 1639 nog maar net gereed of kerkgangers begonnen het middendeel van de kerk direct onder de 30 meter hoge houten toren te mijden. De vier extra verzwaarde pilaren in de kerk bleken onvoldoende berekend op het gewicht van die toren. Krakende geluiden waren niet vreemd voor het Maassluise vissersvolk, maar een verzakkende toren en inzakkend dak ging iets te ver. 

Slopen

Het was 1647, acht jaar na de feestelijke opening van de kerk, toen de vrees voor instorting van het gebouw of omvallen van de toren reëel werd. De kerkmeesters wonnen advies in bij de stadsfabrieken (directeuren van gemeentewerken) van diverse grote steden. Het advies was duidelijk: slopen die toren en een nieuwe bouwen. 

De nieuwe toren zou aan de westzijde van de kerk komen. Arent van ‘s Gravesande maakte de tekening, hij had ervaring met de bouw van kerken. De laagste aanbesteding kwam van Jan Claes Pety uit Leiden. Die twee kenden elkaar van andere bouwwerken. Samen gingen ze in juli 1648 van start voor 23.000 gulden. Tenminste dat dachten ze. 

Heipalen

De kosten voor het heien bleken niet in de begroting opgenomen. Achter in de kerk lagen ‘duysent masten van zeven palmen’. Dat waren de heipalen voor de toren (een palm was ongeveer één decimeter). Deze waren in 1648 in Amsterdam gekocht en per schip naar Maassluis gebracht waar ze met de houten kraan aan de Marnixkade gelost waren. De korte palen gingen boven elkaar de grond in, dat duurde vijf maanden. 

Gedenksteen

Op 15 januari 1649 werd eindelijk de eerste steen gelegd. Hiervan bestaat nog een gedenksteen boven de toreningang. De bouw mocht een jaar duren en dat lukte. Als bovendeel van de westtoren herbouwde men de houten middentoren. De nieuwe toren kwam daarmee tot een hoogte van 60 meter zodat de klokken overal in Maassluis te horen waren. 

Klokgelui

Dat klokgelui was in die tijd van groter belang dan tegenwoordig. Woonde of werkte je verder weg, dan moest je de klok kunnen horen luiden of het uurwerk kunnen zien, dat was voorschrift. Later is de houten bovenbouw met de galmgaten vervangen door een stenen versie en kwamen er zwaardere klokken in te hangen. De hoge toren had nog een andere functie. Hij diende ook als baken op de rivier voor de thuisvarende vissers. Op de oorspronkelijke plaats van de houten middentoren kwam een klein torentje met als windwijzer een vissersschip. Die verwijzing naar de visserij kunnen we vandaag de dag nog steeds zien.

Afbeelding
CDA, PvdA, VVD en Maassluis Belang willen nieuwe coalitie vormen Algemeen 20 mei, 09:45
Afbeelding
Nieuw jasje voor Westlandseweg Algemeen 20 mei, 08:56
Afbeelding
AWP: “In vier jaar tijd heeft Delfland geen rivierkreeft gevangen” Algemeen 19 mei, 13:25
Afbeelding
Leefbaar Maeassluys teleurgesteld over mislukken coalitieonderhandelingen Algemeen 19 mei, 07:46
Afbeelding
‘Ik hoop dat we elkaar weer weten te vinden in Maassluis’ Algemeen 19 mei, 07:41
Afbeelding
Opening expositie One Line Faces in Theater Koningshof Algemeen 18 mei, 18:31
Afbeelding
Kinderwagen rolt het water in na aanrijding Weverskade in Maassluis: getuige springt direct het water in Algemeen 18 mei, 17:37
Afbeelding
Een zomervakantie vol activiteiten in Maassluis Algemeen 18 mei, 08:14
Afbeelding
Ruitenburg Halve Lenteloop bij AVW Sport 17 mei, 18:26
Afbeelding
Shantykoor “Die Maeze Sangers” zong in de bibliotheek te Maassluis in het kader van 150 jaar Waterweg Algemeen 17 mei, 17:37
Afbeelding
Fietspromo in de La Trappe Abdijentocht Sport 17 mei, 14:50
Afbeelding
Opnieuw Nederlands vinzwemrecord voor Marian van den Beukel. Sport 17 mei, 10:25
Afbeelding
Richard Terborg te gast bij Fotoclub FWS Maassluis Algemeen 17 mei, 10:19
Digitale krant
Het laatste nieuws uit Maassluis

Op Rodi Maassluis volg je het laatste nieuws uit Maassluis. Rodi Maassluis informeert via nieuws, interviews en tips over ontwikkelingen en activiteiten in de buurt, regio en in Noord-Holland.

Nieuws Maassluis

Via onze nieuwsbrief mis je nu geen enkel nieuwtje uit jouw regio. Elke week krijg je het laatste nieuws uit Maassluis in je mailbox.