Proefles over cyberboeven en cookiemonsters

Angela van der Sande - Van Marrewijk

“Het is super belangrijk dat kinderen op een goede en veilige manier leren omgaan met hun telefoon”, aldus juf Sophie. Op woensdag 21 mei gaven Rolf van Wegberg en Simone van der Boon van TU Delft de eerste proefles over cyberboeven en cookiemonsters om kinderen te leren hoe ze hun telefoon zo veilig mogelijk kunnen gebruiken. 

Geen enkele ervaring

Cyberonderzoeker Rolf vergelijkt het met een automobilist die ook pas de weg op mag als het rijbewijs is behaald. Kinderen van rond de 10 jaar krijgen vaak al een smartphone, zodat ze altijd in contact kunnen staan met hun ouders en natuurlijk ook spelletjes kunnen spelen en alles kunnen volgen op Snapchat en Tiktok. “Het is belangrijk om kinderen te informeren over het gebruik van de telefoon en hen bewust te maken van de gevolgen van het accepteren van cookies op websites en het beschermen van de privacy” aldus Rolf. “Er is nog niet veel onderzoek gedaan of kinderen ook slachtoffer worden van cybermisdaad, maar als zij een telefoon krijgen, hebben ze vaak nog geen enkele ervaring. Wij vinden het belangrijk om ze op een aansprekende manier wijzer maken.”

Misbruik

In het filmpje tijdens de les vertellen Rolf en studente Simone over allerlei soorten cookies. “Je kan natuurlijk alle cookies gewoon accepteren om zo snel mogelijk op de door jouw gevraagde website te kijken. Maar die cookies zijn niet allemaal even gewenst, want die cookies onthouden van alles en kunnen door cyberboeven gebruikt worden om gegevens te bewaren en hier misbruik van te maken,” vertelt Simone. Meerdere kinderen hebben voorbeelden van vage berichtjes van de Belastingdienst met een oproep om snel te betalen. “Dat is ‘fishing’; hiermee proberen de cyberboeven persoonlijke informatie te achterhalen. En daarom is het wijs dat je nooit op vreemde links klikt en eerst even met een ouder overlegt”, aldus Rolf. 

Wachtwoorden

In de aansluitende quiz krijgen de kinderen ook een vraag over wachtwoorden: ‘wat is beter; een heel lang wachtwoord dat bestaat uit diverse woorden of een kort wachtwoord bestaande uit diverse leestekens?’ Rolf legt uit: “Cyberboeven proberen wachtwoorden te achterhalen door woorden te gebruiken uit een woordenboek; als je meerdere woorden koppelt tot een zin, maak je het voor hen lastiger en kan je wel je eigen wachtwoord onthouden.” De uitslag van de quiz laat zien dat de kinderen van groep 7 veel hebben opgestoken van het filmpje, want zij weten bijna alle vragen goed te beantwoorden. Eén van de kinderen merkt op: “Maar als deze les online te vinden is, dan kunnen cyberboeven hier toch ook van leren en dit weer gebruiken bij hun misdaden?”...

Richtlijnen

Hoe kunnen ouders kinderen helpen? “Als kinderen een telefoon krijgen, geef dan duidelijke richtlijnen over wat ze wel en beter niet kunnen doen op het internet. En moedig kinderen aan om te overleggen voordat ze op een vaag linkje klikken. Je laat je kind toch ook pas alleen naar school fietsen, als je weet dat ze dat veilig kunnen. Zo is het ook belangrijk dat ze leren om veilig met een telefoon om te gaan”, aldus Rolf.

Lespakket

Het idee voor het lespakket is ontstaan toen Rolf en Simone hadden meegedaan aan de Klokhuis Wetenschapsprijs om een uitzending van Klokhuis te maken over cyberboeven en cookiemonsters. Toen zij de prijs net niet gewonnen hadden, bedachten ze een andere manier om hun kennis te delen en zo ontwikkelden zij dit lespakket voor de groepen 7 en 8 van de basisschool. Dit lespakket bestaat uit een filmpje, quiz en infoblad zodat de juf of meester de les zelf in hun klas kan gebruiken. Vanaf 21 mei is het lespakket te vinden op de website van Sciencecenter Delft en de quiz vind je op www.cyberboevenencookiemonsters.nl.