Blijft Oostzaan bestuurlijk zelfstandig of niet? Gemeenteraad hakt op 14 december knoop door

Nieuws
Zelfstandig blijven of niet?
Zelfstandig blijven of niet? (Foto: Aangeleverd)

OOSTZAAN - Op 14 december aanstaande besluit de gemeenteraad van Oostzaan of de gemeente bestuurlijk zelfstandig blijft of gaat fuseren met een andere gemeente. Daaraan is een lang traject voorafgegaan,  dat begon met een verkenning in het najaar van 2021 naar mogelijke bestuurlijke constructies voor Oostzaan, een onderzoek door TwynstraGudde en een participatietraject met inwoners en ondernemers. 

“We staan aan de vooravond van een – ik mag wel zeggen – mijlpaal”, aldus burgemeester Marvin Polak. “Onze raad gaat uitsluitsel geven over de vraag of we bestuurlijk zelfstandig blijven of niet. Oostzaan is een klein en eigenzinnig dorp. We hechten aan onze zelfstandigheid en identiteit. En tegelijkertijd zijn we kwetsbaar als kleine gemeente. We hebben geprobeerd antwoord te krijgen op de vraag wat Oostzaners belangrijk vinden voor de toekomst van ons dorp en onder woorden te brengen wat de identiteit van Oostzaan inhoudt. Dit laatste betekent veel, zowel in woorden als in waarde, maar niet iedereen vindt hetzelfde belangrijk. Ik denk dat het tot het laatste moment een lastig besluit blijft voor de raad. Maar ik vertrouw erop dat onze raad voldoende geïnformeerd is om een weloverwogen besluit te nemen”.

Onderzoek naar vier scenario’s 

In aanloop naar dit besluit zijn eerst, op advies van de vorige gemeenteraad, de reële opties onderzocht door TwynstraGudde om te fuseren met Amsterdam, Landsmeer of Zaanstad, of om bestuurlijk zelfstandig te blijven en samen te blijven werken met gemeente Wormerland in de gemeenschappelijke regeling OVER-gemeenten. Het rapport dat in juni 2022 verscheen, verkende de vier scenario’s op basis van een aantal, voor Oostzaan belangrijke normen. Een belangrijk onderwerp daarin is de Oostzaanse identiteit. Maar ook: flexibiliteit, financiële stabiliteit, dienstverlening en lokale voorzieningen. Dit werd bekeken vanuit verschillende perspectieven, zoals het bestuur, de organisatie, de samenleving en de regio. Het rapport heeft geen advies opgenomen over welk scenario het meest kansrijk is, de gemeenteraad moet de verschillende perspectieven wegen.

Mening inwoners

Daarnaast moet de raad zich buigen over de uitkomsten van het participatietraject dat in het najaar van 2023 heeft plaatsgevonden. Aan inwoners, ondernemers en verenigingen werd door middel van een interactieve praatplaat ‘Oostzaan ons dorp’ gevraagd wat zij noodzakelijk, belangrijk en interessant vinden voor de toekomst van Oostzaan. Er is een vertaling gemaakt van het normenkader in TwynstraGudde vanuit de diverse perspectieven, waarmee de raad een beeld kan vormen over wat Oostzaners belangrijk vinden.

Online vragenformulier

Daarnaast kon men ook online een vragenformulier invullen. Uiteindelijk hebben circa zeshonderd mensen meegedacht. De uitkomst is niet geheel verrassend: onderwijs, zorg en wonen zijn noodzakelijk, hier moet de focus op liggen. Recreatie, natuur, werk en digitalisering zijn belangrijk, maar minder dan de basisvoorzieningen. En voor veel deelnemers aan het traject is het belangrijk dat er rekening wordt gehouden met het plaatselijk DNA, oftewel de identiteit. 

Hoewel dit laatste belangrijk wordt gevonden, betekent het voor deelnemers verschillende dingen: het dorpse karakter en de kleinschaligheid, de ligging in of nabij de natuur, sociale cohesie en onderlinge solidariteit, de historische dorpsidentiteit of voorzieningen zoals de bieb en de kerk.

Tot slot gaat de raad de reacties van Wormerland, Waterland en Landsmeer op de vraag of een groenlandelijke samenwerkingsvorm willen heroverwegen, meenemen. En zal de raad de zienswijzen van Zaanstad en Wormerland, en de zienswijze die nog volgt van Purmerend op het TwynstraGudde rapport meenemen in de besluitvorming op 14 december.