Jarenlange celstraf voor verdachten seksuele uitbuiting jonge vrouwen in Alkmaar en Purmerend

De man is in april 2023 veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf voor mensenhandel. Zijn 33-jarige echtgenote stond vrijdag terecht. Tegen haar eist het Openbaar Ministerie (OM) 34 maanden gevangenisstraf. De derde verdachte, een 28-jarige vrouw uit Purmerend, stond eerder deze week terecht. Zij kreeg van het OM een gevangenisstraf van 30 maanden opgelegd, waarvan de helft voorwaardelijk. 

Start onderzoek 

De zaak kwam begin 2021 aan het licht na een melding van seksuele uitbuiting door één van de slachtoffers. Op basis hiervan deed de politie onderzoek naar een man uit Utrecht, die als uitbuiter gebroken meisjes tot zijn slachtoffers bleek te maken. Hij is in april 2023 veroordeeld tot vier jaar celstraf. Tijdens het strafrechtelijk onderzoek werd ook de rol van zijn echtgenote onderzocht. Toen in november 2023 opnieuw aangifte werd gedaan van seksuele uitbuiting, nu tegen de vrouw uit Purmerend, richtte het onderzoek zich ook op haar. Beide vrouwen werden aangehouden op verdenking van mensenhandel. 

Rolverdeling 

De vrouw uit Purmerend was ooit zelf slachtoffers van gedwongen prostitutie door de man uit Utrecht, voordat zij andere vrouwen ging werven en uitbuiten. Dit verschijnsel is niet ongewoon. Slachtoffers kunnen willen stijgen in aanzien bij hun uitbuiter, zoeken naar bliksemafleiders of handelen vanuit een trauma. Volgens het OM is in dit onderzoek gebleken dat deze verdachte ook los van haar uitbuiter in staat was om zelfstandig tot uitbuiting over te gaan. De echtgenote van de Utrechtenaar was geen slachtoffer van haar man. Sterker nog, volgens het OM moedigde zij haar man aan om de dwang op te voeren op één van de slachtoffers en haar twee jaar lang te laten werken. Daarbij moest geregeld een target van 2.000 euro per dag gehaald worden. Uit chatgesprekken blijkt dat zij veel geld verdiende aan de prostitutiewerkzaamheden. Geld dat ze wilde gebruiken voor de verbouwing van hun woning. 

Eerst vriendschap, daarna bedreiging 

Op basis van de onderzoeksgegevens is het beeld ontstaan dat de vrouwelijke verdachte uit Purmerend slinks te werk ging. Eerst sloot ze vriendschap met kwetsbare, jonge vrouwen, betaalde voor leuke uitjes of mooie spullen en bood hen onderdak. Maar al snel eiste ze dit geld terug. Ze maakte seksueel getint beeldmateriaal van de slachtoffers en dreigde deze beelden online te zetten als ze die deden wat de verdachte wilde. Als de slachtoffers weg zouden gaan, zouden ze ook het dak boven hun hoofd verliezen. De slachtoffers werden gedwongen om seksuele handelingen te verrichten met meerdere prostitutieklanten. Beide vrouwen regelden de seksadvertenties, betalingen en klantbemiddeling. De vrouw uit Utrecht hielp haar man ook bij het aantrekkelijker maken van één slachtoffer door foto’s te bewerken, die vervolgens op websites werden geplaatst.

‘Misselijkmakend’

Eén van de slachtoffers heeft verklaard twee jaar voor het echtpaar te hebben gewerkt, waarmee zij tussen de 1.500 en 2.000 euro per dag verdiende. ‘’Ik had één keer per week een vrije dag, dus reken maar uit. In totaal is dat 720.000 euro. Dat is bijna een miljoen. Het is misselijkmakend. Ik werkte het meeste van alle meiden.’’ Uit chatgesprekken tussen het Utrechtse echtpaar blijkt dat zij de werkdruk op dit slachtoffer maximaal opvoerden. Zo appte de vrouw onder andere dat het slachtoffer maar met een een spons moest doorwerken als ze ongesteld was: ‘gewoon doorplannen en negeren, haar geen ruimte geven.’

Slachtoffers dachten geen andere keuze te hebben

Van vrijwilliger werkzaamheden was geen sprake. De slachtoffers zijn kwetsbare, jonge vrouwen die vanaf de start geen andere manier en keuze dachten te hebben om hun hoofd boven water te houden. Daar heeft de verdachte hen bewust op uitgezocht. De officier van justitie vertelt: ‘’Dat de slachtoffers een vlotte babbel hebben of assertieve communicatiestijl, zegt niets over of je ook in staat bent met gezag aan te geven wat je wel en niet wilt tegenover je uitbuiter. Deze vrouwen komen wellicht ‘streetwise’ over, bijvoorbeeld in het klantcontact, maar dat zegt vooral dat ze geld willen binnenhalen voor het halen van aan hen opgelegde targets. Maar voor wie en waarom ze dat moesten doen, onder welke conditie en welke dwang daaraan vooraf is gegaan, komt daarbij niet aan het licht. Sterker nog, een grote mond kan best een groot geheim verbloemen. Het is naar mijn overtuiging eerder een uiting van hun overlevingsstrategie.’’ 

Horrorscenario 

Het OM vindt het medeplegen van mensenhandel bewezen. De officier: ‘’Dit soort mensenhandel-zaken kenmerkt zich door de grote afhankelijkheid van een slachtoffer, de grove schending van de lichamelijke en geestelijke integriteit en het feit dat de daders de zucht naar geldelijk gewin belangrijk vinden dan het feit dat het leven van een slachtoffer zich meer en meer in een horrorscenario ontvouwt.’’ Het tijdsverloop speelt bij beide verdachten een strafmatigende rol. 

34 maanden gevangenisstraf en schadevergoeding 

Tegen de vrouw uit Utrecht eiste het OM 34 maanden gevangenisstraf. ‘’Ik heb er geen andere woorden voor dan dat zonneklaar blijkt dat de verdachten het slachtoffer als melkkoe zagen en haar uitwrongen ten behoeve van de verbouwing van hun woning’’, aldus de officier. Ook vroeg de officier om toewijzing van de gevraagde schadevergoeding door het slachtoffer voor een bedrag van 482.000 euro. ‘’Een enorm bedrag, maar gelet op het bewijs is er geen speld tussen te krijgen. Het is zelfs een conservatieve schatting van 1.000 euro per dag. Appjes laten zien dat er geregeld meer werd verdiend. De lange duur en intensiteit rechtvaardigt bovendien de hoge immateriële vergoeding.’’ 

‘Aangifte doen heeft zin’

Met deze eis wil de officier van justitie laten zien dat aangifte doen van dit soort feiten loont. ‘’Hiermee wil het OM tot uiting laten komen dat wij als maatschappij achter slachtoffers van uitbuiting staan en dat aangifte doen zin heeft. Een lage straf is funest voor de aangiftebereidheid en kunnen feiten als deze groot onzichtbaar leed blijven.’’ 

30 maanden celstraf

In de zaak tegen de Purmerendse vrouw beschouwt het OM haar deels als slachtoffer van een situatie waarin zij, mede door druk van de inmiddels veroordeelde man uit Utrecht, is gekomen tot seksuele uitbuiting. ‘’Maar toen de man die haar uitbuitte was aangehouden en vast zat, is de verdachte doorgegaan met uitbuiten’’, aldus de officier. Het OM eiste tegen haar 30 maanden celstraf, waarvan de helft voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar. Aan die proeftijd heeft de officier van justitie meerdere voorwaarden verbonden, waaronder dat de verdachte zich laat behandelen voor haar trauma’s, die ook zij heeft opgelopen.