Historische waterpomp Kaasmarkt wordt neusje van de zalm

Historie
De pomp zoals deze rond het jaar 1900 op de Kaasmarkt stond.
De pomp zoals deze rond het jaar 1900 op de Kaasmarkt stond. (Foto: aangeleverd)

PURMEREND - In aanloop naar het plaatsen van de historische waterpomp op de Kaasmarkt duiken links en rechts foto’s op uit vroegere jaren. De foto bij dit artikel dateert van rond het jaar 1900, toen de pomp zichtbaar in lijn met het bordes van de voormalige Koepelkerk, nu Nicolaaskerk, was geplaatst. In de nieuwe situatie wordt de pomp een kwartslag gedraaid en wordt ook nu in een rechte lijn met het bordes geplaatst. De tekening van het nieuw te plaatsen model is van de hand van Vendrig Leegwater Architecten in Purmerend. Het uiteindelijke ontwerp werd gekozen uit drie ingestuurde modellen. 

Nico van Eeten (65) is adviseur en restaurateur van monumentaal erfgoed en eigenaar van het bedrijf Erfgoed Beleving in het Noord-Brabantse Middelbeers. Hij is door de gemeente gevraagd om op zoek te gaan naar een gieterij waar een groot deel van de waterpomp in zink moet worden gegoten. Dat is bepaald nog geen makkelijke opdracht, blijkt als we Nico van Eeten spreken.

“Er zijn sowieso weinig zinkgieterijen en zeker in Nederland zijn ze dun bezaaid. Ik dacht de oplossing te hebben gevonden bij een gespecialiseerd bedrijf in Steenbergen, maar de eigenaar en de vormer, die alle kennis in huis hebben, zijn gepensioneerd. Beiden zijn wel bereid om hun kennis te delen met een bedrijf dat het zink van de pomp gaat gieten. Zodra ik een gieterij heb gevonden kunnen we verder. Het gaat allemaal lukken”, vertelt Nico van Eeten.

De voet van de waterpomp wordt van steen. Van Eeten is bedenker van een slimme technologie, de zogeheten ‘smart pump technology’. Dat betekent dat de waterpomp wordt voorzien van de meest moderne (sensor)techniek met KIWA-keur. Zodat straks iedereen bij de waterpomp eenvoudig zijn flesje kan vullen met zuiver water. Door het ontbreken van bewegende delen wordt de historische waterpomp vandalismebestendig.

Pareltje

Van Eeten: “Ik heb in de loop der jaren veel historische waterpompen weer tot leven gewekt met een mooie restauratie. In het geval Purmerend komt er een replica van de historische waterpomp, maar het is toch prachtig als dit monumentale pareltje fris en helder drinkwater kan leveren, zodat toeristen en inwoners niet alleen kennis kunnen nemen van de bewogen historie van een stad, maar ook hun flesje kunnen vullen met zuiver water.”

Nico van Eeten heeft in de afgelopen decennia heel wat monumentaal erfgoed, en met name historische waterpompen (zijn specialiteit), gerestaureerd en/of teruggeplaatst. De waterpomp in Zutphen, de Van Gogh pomp in Zundert, de watertafel in Middelbeers, het terugplaatsen van de Verspeekpomp in de Schiedamse wijk Kethel, de fonteinen van Arnhem en en de ophaalbrug van Kasteel Sterkenburg (op de Utrechtse Heuvelrug) staan onder andere op zijn indrukwekkende CV. De historische waterpomp op de Kaasmarkt wordt naar alle waarschijnlijkheid zijn laatste klus vanuit zijn bedrijf Erfgoed Beleving. “Ik heb geen opvolging dus het bedrijf zal te zijner tijd stoppen. Ik ben nog wel van plan om daarna als eenpitter door te gaan, want ik heb er nog zoveel lol in. Bovendien wil ik mijn kennis graag nog blijven delen”, aldus Van Eeten tot slot.   

Lang voortraject

De waterpomp wordt aan het einde van het eerste kwartaal of begin tweede kwartaal op de Kaasmarkt geplaatst. En komt de grote wens van de Vereniging Historisch Purmerend en Gemeente Purmerend uit. Bij haar 50-jarig bestaan, enkele jaren geleden, stelde de VHP aan de gemeente voor om de waterpomp terug te brengen. Vanaf dat moment was sprake van een sneeuwbaleffect. Als de waterpomp eenmaal op de Kaasmarkt staat, heeft het voortraject toch wel ruim vijf jaar in beslag genomen. Maar dat de waterpomp het neusje van de zalm wordt, staat nu al wel vast.

JOHN BONTJE