Menstruatiearmoede is een maatschappelijk probleem.
Menstruatiearmoede is een maatschappelijk probleem. (Foto: Cliff Booth / Pexels.com)

Vervolg voorpagina


"Ook al is menstrueren de gewoonste zaak van de wereld is de drempel toch wat hoger. Vooral voor de meiden die in de onderbouw zitten en voor het eerst ongesteld worden. Die gaan dan niet zo snel naar een man toe voor hulp.” Hun kantoor is erg laagdrempelig voor leerlingen. 

"Leerlingen lopen bij ons binnen voor ‘ik voel mij niet lekker' tot ‘ik heb een nieuw vriendinnetje' en ‘mijn konijn is dood',” vertellen Marleen en Astrid. Het leek hun dan ook logisch om vanuit kantoor menstruatieproducten beschikbaar te stellen.

'Bij een kastje in de gang ziet iedereen je langslopen'

Het uitgiftepunt gaat uitgebreid worden naar andere vestigingen van het PCC. Op een van de vestigingen gaan ze een kastje in het toilet plaatsen. Marleen: “Ik ben wel benieuwd of dat nog laagdrempeliger is. 

Dan kunnen wij overwegen of we dat ook kunnen gaan doen en of er goed mee omgegaan wordt.” Ze willen in ieder geval geen kastje in de gang plaatsen, want dan “ziet iedereen dat jij het pakt als je er met je klas langsloopt.”

Leerlingen voelen zich bezwaard

Astrid: “We hebben in de meisjestoiletten een poster hangen met: hangt bij jou de rode vlag uit en heb je geen geld voor maandverband? Kom dan naar... 

En daar staan dan namen van ons en andere collega's waar ze bij terecht kunnen. Maar helaas loopt het niet zo storm als dat ik had gehoopt.” Het zijn vaak leerlingen die overvallen worden door hun menstruatie en op dat moment niets bij zich hebben die bij Marleen en Astrid aankloppen. Niet vanwege menstruatiearmoede. 

'Te bezwaard om een pak maandverband mee te nemen'

Tot op heden hebben ze dan ook nog geen nieuwe bestelling hoeven plaatsen bij het Armoedefonds voor producten. Dit betekent niet dat ze niet nodig zijn, weten Astrid en Marleen, maar dat er gewoonweg nog niet voldoende naar gevraagd wordt. Marleen: “Meisjes die hier komen zijn verbaasd als ze een heel pakje maandverband mee mogen nemen. Ze vragen vaak maar om één maandverbandje, terwijl ze zo drie pakken mee mogen nemen. Ze voelen zich daarin dan toch bezwaard.”

Verborgen armoede

Mentoren krijgen de actieve taak om met leerlingen in gesprek te gaan over armoede en zo de jongeren te bereiken die gebruik kunnen maken van het uitgiftepunt. “Veel kinderen willen absoluut niet dat anderen weten dat er geen geld is,” vertelt Astrid. Daarbij zijn er ook kinderen met een migratieachtergrond waar praten over menstruatie een taboe is. Juist de verborgen armoede maakt het moeilijk. Marleen: “Verborgen armoede zit in allerlei lagen van de bevolking. 

Je weet het niet. Mensen lopen er niet mee te koop dus ze gaan het ook niet even zeggen tegen je.” Via docenten komen zo nu en dan wel leerlingen aan het licht. Biologiedocenten besteden tijdens seksuele voorlichting aandacht aan menstruatiearmoede. Astrid en Marleen zien dat docenten erg sociaal betrokken zijn en zich ook bezighouden met armoedebeleid. Astrid: “Wij krijgen dan zelfs de vraag of we bij bepaalde leerlingen in de gaten willen houden of zij überhaupt wel eten. Onze docenten zijn er erg mee bezig.”

Veel gevraagd van de school

Marleen: "Je weet dat leerlingen zelf hun spullen moeten aanschaffen, maar bij bepaalde leerlingen merk je toch dat het ingewikkeld is. We zien geen extra toestroom van leerlingen door de stijgende energierekening, maar we zijn er wel alerter op.” Volgens Marleen en Astrid is het veel werk om leerlingen en ouders te helpen om bijvoorbeeld een fiets of laptop aan te vragen. 

Marleen: "PCC-breed zijn we aan het zoeken naar mogelijkheden om op een makkelijke manier in beeld te brengen wat er allemaal mogelijk is vanuit de overheid.” De regelingen zijn erg versplinterd, zo vinden Marleen en Astrid. Ze zijn veel tijd kwijt aan uitzoeken hoe een regeling werkt: "Het is soms best te veel gevraagd van de school om dat allemaal uit te zoeken.” De gemeente kan daarin helpen, zo stelt Astrid, door de drempel lager te maken: "Dat ouders weten: ik kan echt geen fiets betalen en dan kan ik daar terecht.” Marleen en Astrid helpen leerlingen en ouders zoveel ze kunnen, maar "het grotere plaatje, de gezinsaanpak, dat gaat onze pet te boven. Dat is ook niet onze verantwoordelijkheid.”

'Meer producten op openbare plekken'

Menstruatiearmoede maatschappelijk probleem

Menstruatiearmoede blijft een probleem van de samenleving. Marleen: "Ik wens iedereen de geneugten van het leven toe, maar dat is erg lastig als je weinig geld hebt. Ga maar eens een bus haarlak kopen. Dat is hartstikke duur. Bij ons op school hoef je niet eerst te bewijzen dat je iets nodig hebt, terwijl als je weinig geld hebt je geen keuzes kunt maken tussen een duurder of goedkoper verzorgingsproduct.” Meer uitgiftepunten voor menstruatieproducten kunnen ervoor zorgen dat mensen geld overhouden zodat ze wél kunnen kiezen. 

"Overal waar mensen binnen kunnen lopen, gebouwen met een publieke functie zoals de gemeente, het stadhuis, de bibliotheek. Het zou mooi zijn als mensen daar menstruatieproducten kunnen krijgen,” aldus Marleen.