Uit de Fabriek Geklapt

De limonadefabriek

23 december 2023, 08:00 Nieuws

ZAANSTREEK - Koos van der Woude kwam op 11 oktober 1965 als 20-jarige knaap als monteur in dienst bij de productiebedrijven van Albert Heijn. Dat werk deed hij tot de verhuizing in 1993. Het leverde hem veel mooie verhalen op die de inmiddels 76-jarige Zaandammer heeft opgeschreven.

Albert Heijn begon in 1935 in een kleine fabriek met de productie van limonadesiroop, gazeuse en jam. De werkzaamheden vonden plaats op de begane grond in een klein pand aan de Zaan. Dat was gebouwd tegen pand 1934, tegenover de ingang van de technische dienst. Er stonden spoelmachines voor de jampotten en een limonadeflessen. De aanvoerlijn en kettingtransport liep naar de vulmachine, dan langs een doppen opzetmachine. En het apparaat waar de kleurige etiketten werden opgeplakt. Het was en leuke afdeling om te werken. Veel pompen en kranen in de leidingen. Ik heb hier dan ook heel wat gesleuteld en storingen helpen oplossen. En het product gekeurd.

Chef van de afdeling was de heer Dop. Hij was lang geleden in de blikwasserij begonnen. Een afdeling waar de koekblikken retour kwamen en schoongemaakt moesten worden. Er werkten in de limonade afdeling maar een paar mannen en vrouwen en onderling werd er veel gedold. Als je als man iets te lastig werd, gingen de vrouwen niet naar de chef. je kon een stoot voor je kanis krijgen. Op een vrijdag vroegen een paar dames of ze in de linnenkamer de mouwen en broekspijpen van een lastige collega wilden dichtnaaien. Hij vond op maandagochtend een briefje op zijn gewassen overal, prettige werkdag, je liefhebbende medewerksters. Dan voel je je pas genaaid.

Advocaat

Jaap Kerkhoven sr werd later de vervanger van Roel Dop. Behalve de zoetigheid van limonade en jam werd er ook nog advocaat gemaakt Er zat natuurlijk alcohol in dat gele goedje. Op de drie kleine tankjes met alcohol zat een slot. Maar in de lange dunne peilglazen van ca 50 cm lang, zat genoeg om dit met een slimmigheidje af te tappen. Jaap jr. stond zijn vader bij en kneep wel eens een oogje dicht en soms twee, als we het peilglas leeg tapten in een flesje uit een van de tankjes. Die vol zaten met cognac, rum of pure jenever. Als wij maar zorgden dat de storing snel werd opgelost.

De limonadefabriek had ook een achteruitgang naar de kade langs de Zaan. Omdat de AH motordekschuiten daar voor de wal lagen, kwamen de schippers Joop Kiel en Bram Bruinink ook buurten. Als deze schippers in de gaten kregen dat wij er een klusje hadden, werd er een klein flesje door de deur geschoven dat we dan gevuld met jenever terugzetten. Aan boord dronken we dan later een bakkie koffie met een jonkie erbij.

We waren natuurlijk open wild als we van boord gingen, dus zorgden we altijd dat we niet gezien werden of een goede smoes klaar hadden voor ons verblijf aan boord. Daar zorgden meestal beide schippers wel voor. Maar het gebeurde ook wel eens dat we echt een werk aan boord hadden. In 1968 is de jampottenlijn opgeheven. De limonade en advocaat fabricage zou nog een paar jaar doorgaan. Maar later ging ook deze fabriek ter ziele. Want de koffie fabriek ging uitbreiden en betrok de ruimte erbij.