Alkmaars Beleg in kinderboeken
De geschiedenis zien we als feiten. Bijvoorbeeld het Beleg van Alkmaar. De sleutelgebeurtenis uit de Tachtigjarige Oorlog is een populair onderwerp in kinderboeken. Door deze kinderverhalen naast elkaar te leggen, is te zien dat er veel ruimte is voor interpretatie van het verleden.
Het eerste kinderboek over het Alkmaarse Beleg verscheen in 1870. Alle kinderboeken over het Beleg waren tot de twintigste eeuw nationalistisch. In een onrustige tijd waarin de Nederlanden opzoek waren naar een eigen identiteit, ontdekte de overheid de kracht van geschiedenis. Helden als Maarten Pieterszn van der Mey moesten kinderen laten zien hoe belangrijk loyaliteit, moed en opoffering waren, om zo deugdzame Nederlanders te kweken. Na de Eerste Wereldoorlog veranderde de omgang met het verleden. De geschiedenisles moest niet gaan over heldhaftige oorlogsverhalen, maar over de gewone man en overeenkomsten tussen landen. Het duurde tot 1960 voordat gewone Alkmaarse kinderen de heldenrollen in de verhalen volledig overnamen. Omdat er in de opvoeding daarnaast vanuit het kind werd gedacht, vormden spanning en avontuur steeds meer de rode draad in de verhalen. Schrijvers met een religieuze achtergrond gingen veelal mee in deze ontwikkelingen, maar focusten vooral op de macht van God en het overbrengen van christelijke deugden. Voor protestantse auteurs was het Beleg geen strijd tussen Spanje en de Nederlanden, maar tussen onbetrouwbare katholieken en loyale calvinisten. Iedere groep interpreteerde het Beleg dus op een eigen manier om kinderen op te voeden volgens hun idealen. Hiermee zijn de kinderboeken meer dan een verhaal en vóór alles een spiegel van de tijd. Lees het héle artikel in de laatste Oud Alkmaar.
Ilse La Brijn