Slechte voeding kan leiden tot onzichtbare ontstekingen
ZorgSteeds meer Nederlanders willen gezond eten. Maar hoe weet je wat écht gezond is, en waar jouw lichaam behoefte aan heeft? In veel supermarkten en bedrijfskantines wordt nog steeds bewerkt voedsel aangeboden, terwijl een overmatige inname hiervan kan leiden tot stille ontstekingen in het lichaam. Ook (chronische) vermoeidheid en huidklachten zoals eczeem of acné kunnen een gevolg zijn van een slecht voedingspatroon, vertelt orthomoleculair therapeut Romy Noordzij.
Door Rosalie Buding
Nederlanders zijn gek op brood, vlees en zuivelproducten. Dit is wat Noordzij opvalt als zij haar cliënten een week een eetdagboek laat bijhouden. Noordzij volgde de opleiding Voeding & Diëtiek en heeft daarna Orthomoleculaire Geneeskunde gestudeerd in Hoofddorp. “De Schijf van Vijf-richtlijnen sloten niet aan bij mijn idee van gezonde voeding”, vertelt ze. “Veelvoorkomende klachten hebben naar mijn mening te maken met je leefstijl, iets wat je van binnenuit kunt oplossen. Voeding speelt daarin een belangrijke rol.” Zelf kampte ze jarenlang met acné. “Mijn hele rug zat onder, waardoor ik me schaamde en nooit een jurkje aandeed. Dat was zó vervelend. Ik ben bij heel veel huisartsen en schoonheidsspecialisten geweest. Uiteindelijk heeft een orthomoleculaire arts mij geholpen. Via bloed- en ontlastingsonderzoeken kwam ik erachter dat ik verhoogde ontstekingswaarden en enkele voedingsintoleranties had, waaronder voor gluten en zuivel.”
Te veel eetmomenten
De orthomoleculair therapeut heeft inmiddels al vijf jaar een eigen gezondheidspraktijk, waarbij ze mensen helpt om hun leefstijl en voedingspatroon te verbeteren. Daar valt nog veel te winnen, vertelt Noordzij. “Eén ding dat mij opvalt, is dat mensen te veel eetmomenten hebben, zo’n zeven of acht keer per dag. Koekjes bij de koffie, een mueslireep tussendoor: deze producten bevatten vaak geraffineerde suikers en zaadoliën. Daardoor kun je laaggradige ontstekingen krijgen, wat betekent dat je niet direct merkt dat er wat aan de hand is, maar dat de kans op klachten en ziekten op lange termijn toeneemt. Bij zulke ontstekingen spelen meer factoren mee, zoals chronische stress en weinig slaap. Dit kan de ontstekingswaarden in je lichaam verhogen.”
Dit kun je merken aan verschillende symptomen. “Je bent niet helemaal fit, hebt regelmatig last van ‘inkakkers’ of bent moe na het eten. Vaak wijst dit op schommelingen in de bloedsuikerspiegel. Uit bloedonderzoeken blijkt dat veel mensen niet goed tegen brood of zuivelproducten kunnen als zij dit vaak eten.
Inkakkers na het eten wijzen op schommelingen in de bloedsuikerspiegel
Bewerkte vetten, zoals margarine, zijn rijk aan Omega 6-vetzuren. Als in jouw lichaam de Omega 6-waarden te hoog zijn en de Omega 3-waarden tegelijkertijd te laag zijn, ontstaan er ontstekingen. Vaak gebeurt dit op celniveau, terwijl het júist belangrijk is dat deze cellen voedingsstoffen goed kunnen opnemen en afvalstoffen kunnen afvoeren. Zulke ontstekingen uiten zich vaak in de darmwand.”
Check je poep
“Ik zeg altijd: je bent niet wat je eet, maar wat je opneemt. Een lekkende darmbarrière komt regelmatig voor. Dit is niet alleen het gevolg van verkeerde voeding; ook stress, specifieke medicijnen of supplementen die niet goed worden ingenomen spelen een rol. Dit kan zich uiten in een opgeblazen buik, wisselende ontlasting, winderigheid en een slechte vertering. Daarom is het belangrijk om altijd even achterom te kijken als je naar het toilet gaat, om je poep te checken. Drijvende ontlasting is vaak een teken van een verstoorde vetstofwisseling. Misschien eet je veel bewerkte vetten of gefrituurd voedsel en te weinig omega 3.”
One size fits none, benadrukt Noordzij: het is niet zwart-wit er is geen perfect voedingspatroon voor iedereen. “Maar dat neemt niet weg dat er producten zijn die voor veel mensen als triggers kunnen werken. Naast overmatig veel brood of zuivel gaat het ook om graangevoerd vlees. Mijn tip is: ga altijd voor grasgevoerd vlees, het liefst biologisch of biodynamisch. Ook bij zalm uit de supermarkt is de kwaliteit niet optimaal. Er wordt vaak een kleurstof ingespoten om het er lekkerder uit te laten zien. Kies daarom bij voorkeur voor wildgevangen zalm. Eet je graag vleesvervangers, kijk ook dan goed op het etiket. Deze zijn vaak bewerkt en niet zo gezond als je zou denken.”
Romy Noordzij: “Ik zeg altijd: je bent niet wat je eet, maar wat je opneemt.” Beeld: Kim van Klaveren/Cloveur
Terug naar de basis
Ook geraffineerde zaadoliën waaronder zonnebloemolie, koolzaad- palm- en raapzaadolie kun je volgens Noordzij beter vermijden. “Ga weer lekker terug naar de basis en bak met goede kwaliteit roomboter, kokosolie of ghee (geklaarde boter, red.). Olijfolie is gezond, maar verhit het niet te lang boven de 200 graden: dan gaat het oxideren en houd je ranzige vetten over. Bak sowieso nooit met extra vierge olijfolie, dit is echt alleen bestemd voor koude gerechten.”
Veel mensen zijn gevoelig voor zuivel en brood
Wat Noordzij verder afraadt, is supermarktzuivel. “Het verschilt per product, maar vaak is dit zuivel uit de vee-industrie, wat meestal antibiotica en hormonen bevat. Er zitten zeker belangrijke stoffen in zuivel, zoals calcium en magnesium. Mijn tip is om rauwe gefermenteerde zuivelproducten te eten, zoals kefir. Hier zitten de goede bacteriën nog in. Het staat in Nederland onder hele strenge eisen, dus je kunt dit veilig eten. Het product bevat lactase, wat een opgeblazen buik vermindert en helpt bij huidproblemen.”
Ontstekingsremmers
Noordzij heeft meer praktische tips. “Ga bij voorkeur voor lokaal, seizoensgebonden en biologisch of biodynamisch. Verse gember en kurkuma zijn sterke ontstekingsremmers. Bak regelmatig met verse knoflook, want dit bevat een antibacterieel stofje. Ook heel gezond zijn blauwe bessen en citrusvruchten, waaronder granaatappel. Daarnaast zijn groene bladgroenten top, zoals boerenkool, snijbiet, rucola en paksoi. Ik begrijp dat biologisch niet altijd betaalbaar is. Google daarom eens op de ‘dirty dozen en clean fifteen’. De clean fifteen zijn groenten en fruit die je overal kunt kopen, omdat ze weinig pesticiden bevatten. De dirty dozen, daarentegen, zijn de meest vervuilde groenten en fruit. Om zeker te weten dat je iets goeds hebt, kun je bij duurzame boerderijen kopen. Zij hebben soms leuke abonnementen voor groentepakketten. Lekker gezond en gevarieerd!”