De ouderwetse trekbel.
De ouderwetse trekbel. (Foto: Chris Hoefsmit)

Haarlemse huisbellen in beeld; Wie trekt er nog aan de bel?

HAARLEM - Tijdens de Olympische Spelen mochten de winnaars in het atletiekstadion een bel laten klinken door aan een touw te trekken. Als onderdeel van de renovatie van de beroemde Notre Dame zal die bel, gegraveerd met het embleem van Parijs 2024, opgehangen worden in een van de klokkentorens van de Notre Dame. 

Door Willem Brand

Dat deed me denken aan vroeger toen ik een opgeschoten jongen was en het leuk vond om soms aan de bel te trekken. Kattenkwaad heette dat. Onschuldig eigenlijk. In Noord-Holland deed de jeugd dat tijdens Luilak om luilakken (‘Luilak, beddenzak’) uit bed te bellen. 

Wij deden dat gewoon in onze eigen straat, niet bang om op onze kop te krijgen. We hoorden er verder nooit iets van. Wie trekt er vandaag de dag nog echt aan de bel en loopt niet hard weg? Om bijvoorbeeld voor de ander in de bres te springen of een boodschap te doen.

Kattenkwaad heette dat

Belletje trekken is natuurlijk veel leuker dan drukken. Belletje drukken klinkt ook voor geen meter. Wie trekt er nog aan de bel vandaag de dag? Vroeger kwam de middenstander langs de deur. We noemden ze stuk voor stuk ‘boeren’. Je had de aardappelboer, de kaasboer, de schillenboer en de olieboer. 

En af en toe de ijscoboer die zich al van verre aankondigde met een tingelingbel. En ja, ook de Jehova’s gingen de boer op. Mijn moeder had er een broertje dood aan. Ze verkochten geen boter, kaas of eieren maar het geloof. Klinkt best gek, toch? 


Chris Hoefsmit die voor het Haarlems Nieuwsblad opvallende straatbeelden vastlegt, maakte een serietje over de huisbel. De mooiste is de ouderwetse trekbel gevolgd door een historische drukbel. Vandaag de dag is de bel een welhaast vergeten huisattribuut. Gelukkig hebben we de pakjesbezorgers nog die nog dankbaar gebruiken maken van de bel.

Chris Hoefsmit maakte een serietje over de huisbel.
Belletje trekken is leuker dan belletje drukken.