‘Sporen van Haar’ in de Schuur is een ode aan de Marronvrouwen
Dagje UitHAARLEM - Dit jaar stond de Haarlemse Dayna Martinez Morales als live performer vijf maanden in het Stedelijk Museum waar de performancekunst van Marina Abramovic werd gevierd. Dayna deed de choreografie van de voorstelling ‘Sporen van Haar’, die op 23 en 24 oktober wordt gespeeld in De Schuur. Zij is ook een van de twee dansers.
Door Willem Brand
‘Sporen van Haar’ is een multidisciplinaire theatervoorstelling verteld vanuit het vrouwelijk en Afrikaans perspectief. Dans, spel, tekst, muziek, decor en aankleding vormen een geheel. Het geeft de toeschouwers een blik op wie Marrons zijn en wat hun cultuur is.
Rijst in haar gevlochten
Inspiratie voor de scènes en sferen is wat regisseur Berith Danse zo formuleert: Het enige wat we weten is dat vrouwen rijst in hun haar vlochten en vanuit de plantage de oerwouden zijn ingevlucht. Met die rijst konden ze hun kinderen voeden en een spoor leggen voor de mannen die volgden. De groep spelers heeft zich daarom ook laten inspireren door overgeleverde verhalen die Surinaamse vrouwen elkaar nog steeds vertellen.
Afrofuturisme
Dayna: “Een groep was aanwezig bij onze repetities. Staand in een kring voegde iedere vrouw haar eigen stukje geschiedenis toe aan dat van onze verteller José.” Zo ontstond al spelenderwijs wat de makers afrofuturisme noemen: zwarte cultuur vermengd met fantasy.
Dayna vertelt dat In het stuk dagelijkse bezigheden zoals vissen in dans wordt vertaald. Het losmaken van de onderdrukking wordt verbeeld door het afwerpen van zware kostuums. Op de plantages was er onderdrukking en geen tijd geweest om de eigen Afrikaanse cultuur te vieren. In het oerwoud moesten de Marrons zien te overleven en werd men zich ook stilaan bewust van de cultuur van de voorouders. De makers herontdekken op hun beurt die Marroncultuur en voegen daar hun eigen beleving aan toe.
Eigen beeldtaal
Dayna Martinez Morales (51) heeft zich in haar lange carrière vele stijlen van dans eigen gemaakt om haar eigen unieke beeldtaal te ontwikkelen. Ze had les in New York, maar ook in Senegal en Bolivia, waar ze de eerste drie jaren van haar leven woonde.
Haar ouders verhuisden toen naar het Ruhrgebied, waar haar vader zijn professie als chirurg voortzette. Toen ze vier jaar was deed haar Boliviaanse moeder haar op klassiek ballet omdat ze zo beweeglijk en lenig was.
Op haar veertiende liet haar Duitse dansdocente Dayna haar eerste choreografie maken. Ze tekende de muziek met zelfverzonnen symbolen op, de dansbewegingen onthield ze. Urban, hiphop en traditionele Senegalese en Boliviaanse dans brachten later nieuwe inspiratie. “Klassiek is bewegen vanuit je botten, traditionele dans is alles op de beat en bewegen vanuit je romp.”
‘Sporen van Haar’ is een oude aan de marronvrouwen en de zwarte rijst en tevens een ontdekkingsreis van een wereld die van vrouw op vrouw werd overgedragen en nu nog worden verteld en gezongen. Regisseur Berith Danse: “De bladzijde van de slavernij, en zeker niet die van de marronvrouwen, staat nog steeds niet in onze geschiedenisboeken.”
Op 23 oktober houdt regisseur Berith Danse een inleiding (20 min.). Aanvang op 23 en 24 oktober 20.00 uur. Info en kaarten: www.deschuur.nl.