‘In de Grote of St.-Bavo exposeren is een groot geschenk’
CultuurHAARLEM - In vijf dagen tijd bouwde kunstenaar Matthijs Wils met vele vrijwilligers negentien installaties op in de koorrondgang van de Grote of St.-Bavokerk. Een prestatie van formaat want een aantal is nogal aan de maat.
Door Willem Brand
Zo is er de ‘Welkom aan tafel’, een soort schip van ruwe wol met ‘aan boord’ een tafel met keramiek, of Caleidoscoop, een boot van wilgentakken met kleiwerken van Haarlemmers. Al die installaties nodigen uit tot een zintuiglijke beleving.
Inspiratie voor bezielende ontmoetingen
Het is 13.00 uur, zaterdag 21 september en hij is nog volop in de weer om de vele details toe te voegen voordat de officiële opening begint. Maar er valt al genoeg te zien en vooral te ervaren. Dat laatste, daar gaat het de maker om. “Ik ervaar het hier mogen tentoonstellen als een groot geschenk,” zegt Matthijs op de dag van de opening.
Eenheid
De installaties en de muzikale bijdragen gaan onder andere over verdriet, rouw, vreugde en toewijding. De grootste uitdaging was om van alle installaties een eenheid te maken. Een rode draad is het materiaal, met name het gebruik van ruwe wol en heel veel takken.
‘De bedoeling is dat het vragen oproept’
“De bedoeling is dat het vragen oproept. Mensen mogen er doorheen dwalen, en op sommige plekken figuratieve keramiek aanraken of een stuk papier met daarop een woord meenemen.” Zo staat er op de welkomsttafel een schaal met daarin een half vaasje, die samen de zin ‘Neem mij in mijn handen en houd mij vast’ vormen. Zo’n zin roept natuurlijk associaties op.
Mantra
De bedoeling is dat je een route loopt, vanaf installatie nummer 1, een spiegel die je de kerk laat zien en waarop de volgende mantra staat: ‘Zeg mij wie ik mag danken voor de stille vreugde te mogen ademen en leven’. De weg gaat verder langs werken met de namen ‘Wieg’, ‘Overleven’, ‘Schuilen’, ‘Barmhartigheid’, ‘Uitzicht & Inzicht’ – een schommelstoel in witzijden doek waarop je kunt gaan zitten – ‘Immens verdriet’ en een ‘kooi van Licht’ met een gedicht van Bert Schierbeek. De Haarlemse boot staat vol met figuratieve keramiek, gemaakt door Haarlemmers waaronder ook een groep Oekraïners.
Ziel
Tussen 1990 en 2003 maakte Matthijs theatervoorstellingen, een manifestatie en exposities in de Oude Kerk in Amsterdam en in de Grote of Sint Nicolaaskerk in Edam. Daarna werkte hij jaren als lichaamsgericht psychotherapeut. Het lichaam, zou je kunnen zeggen, is ieders persoonlijke kerk waarin de ziel huist. Met deze installaties schept Wils een plek van bezinning en ontmoeting. “Het gaat niet om het mooie werk, maar om de ervaring, om het gesprek met jezelf en de ander op gang te brengen. Daarin schuilt de bezielende ontmoeting.”
Muziek
Bijzonder is dat de kunstenaar en ook vrijwilligers op vele dagen aanwezig zijn om het publiek bij die bezinningstocht te helpen. En zeker ook om iets terug te geven omdat hij hier zo groot mocht uitpakken. De Grote of St.-Bavokerk is van maandag t/m zaterdag van 10 tot 17 uur open. Celliste Maya Fridman speelde bij de opening. Muziek zal gedurende de drie maanden ook een rode draad zijn. Kijk voor het programma op www.matthijswils.nl.
