Firma Keg: inpakken en meenemen
NieuwsZAANSTREEK - In de supermarkt heb je gangpaden vol blikken, zakjes en pakjes. Alles veilig en aantrekkelijk verpakt, we zijn inmiddels niet anders gewend. Ruim een eeuw geleden lagen voedingswaren in open bakken, werden ze afgewogen en in puntzakken meegeven. In het najaarsnummer van Zaans Erfgoed schrijft Hans Zwart over de Zaandamse Firma C. Keg die als eerste om hygiënische redenen levensmiddelen ging verpakken.
In de Zaanstreek richt Cornelis Keg in 1832 een handel in koffie, thee en koloniale waren op. Later werd dit C. Keg’s Groothandel nv. Deze had een koffiebranderij en een verpakkingsbedrijf en was zowel groothandel als detaillist. Ze had filialen in Amsterdam, Utrecht, Den Haag en Alkmaar en door het hele land grossiers als verkoopagenten. Op de Dam in Zaandam zaten ze in een groot pand beter bekend als ‘Het wapen van Friesland’.
Kijkje in de moderne, hygiënische inpakkerij van de firma Keg.
In vervlogen tijden lagen meel, bonen, havermout en gort open en bloot in bakken bij winkeliers en op de markt. Je kon zien wat je kocht. De firma Keg begon met het verpakken in papieren zakken voorzien van een afsluitend loodje. Het bedrijf zag voordelen in het verpakken levensmiddelen. Het maakte een einde aan de onhygiënische situatie als gevolg van de bestaande werkwijze.
Keg verpakte levensmiddelen in papieren zakken of vouwdoosjes.
Daarbij moet je denken aan opwaaiend stof met bacteriën en straatvuil, rokende en hoestende klanten en personeel; van alles kon in de bakken terechtkomen. Klanten of personeel dat op de bakken ging zitten of personeel dat de bakken als trapje gebruikte om iets van een hoge plank te pakken. De Telegraaf van 25 juli 1923 schreef over ‘Een pannenkoeken vergiftiging’. In Amsterdam kreeg een aantal gezinnen vergiftigingsverschijnselen na het eten van pannenkoeken. De huisarts die in zijn praktijk meerdere patiënten met die vergiftiging kreeg, ontdekte de oorzaak. Bij schilderwerkzaamheden in de kruidenierszaak was een pak met zinkwit in een bak met meel gevallen. De ziekmaker werd door de medicus ontmaskerd.
Reclameaffiche van de firma C. keg uit ca. 1913.
Een firma als Keg liep voorop. Een concurrent als Albert Heijn volgde snel, maar in het geval van De Gruyter, duurde het langer. In eerste instantie werden papieren zakken gebruikt. De komst van de vouwdoos was een volgende stap. Uitgevonden door een Frans speelkaartenbedrijf, die kaarten erin verpakte. De doosjes bleken zeer geschikt. Je kon er bovendien reclame en informatie op zetten. Zoals de kleine winkeliers en marktkooplieden het nakijken hadden door de opkomst van zaken als Keg, zo werd dit Zaanse bedrijf in 1956 opgeslokt door Albert Heijn.
Het hele verhaal van Keg staat in Zaans Erfgoed, het kwartaalblad over de Zaanse historie. De uitgave is gratis voor leden van de Vereniging Zaans Erfgoed en te koop bij de lokale boekhandels.
