Ram je zwerfvuilergernis van je af bij de Afval Expofette
NieuwsNIEUW-WEST - Vorige week werd een bijzondere expositie geopend in het stadsdeelkantoor aan Plein ’40-’45. In de Plaza op de begane grond liggen stoeptegels met teksten in knalkleuren, staan autostoelen met tasjes van een bekend fastfoodrestaurant ernaast en hangt een boksbal vol straatvuil. En dat is nog niet alles. Aanleiding voor deze Afval Expofette (ja, u leest het goed) is de nieuwe manier van kijken naar het afvalprobleem. Een nieuwe samenwerking ook, van bewonersbeweging VuilnisOproer, stadsdeel Nieuw-West en social designers. Een manier die wél moet werken. VuinisOproervoorzitter Jan van der Borden vertelt.
Shirley Brandeis
Nog even in de herhaling: wat is VuilnisOproer?
Van der Borden: “Dat is een beweging van bewoners die sinds 2020 laten zien dat het wat betreft vuilnis anders moet en vooral anders kan.”
Leuke naam ook.
“Je hebt de Palingoproer van 1886, de Aardappeloproer uit 1917, de Jordaanoproer van 1934 en nu dus ook de VuilnisOproer. We staan in een rijtje van bewoners die aangeven: zo kan het niet langer.”
En bewoners die boos zijn.
“Nou, ach, nee… Jawel, we zijn boos. Als je voor de honderdste keer op dezelfde plek peuken staat te prikken, dan word je boos. Of als de gemeente tevreden lijkt te zijn, terwijl bewoners nog tal van plekken vol zwerfvuil zien. Maar we gaan niet boos doen. Onze acties zijn vaak ludiek en inmiddels hebben we de boosheid achter ons gelaten door een goede samenwerking met de gemeente. We worden gehoord, we zien ambtenaren die hun best doen.”
Ludiek is ook deze expofette.
“Ludiek, maar met een serieuze boodschap: dit is er aan de hand, dit kunnen we anders doen. En met de oproep: wie helpt er mee?”
Rare naam, expofette.
“Dat is een samenvoeging van de woorden expositie en estafette. Omdat we hopen dat we door de boodschap te tonen deze ook doorgeven aan anderen.”
In de Plaza op de begane grond liggen stoeptegels met teksten in knalkleuren. (Foto: aangeleverd)
Wat ging er aan deze expo vooraf?
“Allereerst de gedachte dat afval vaak een symptoom is van iets groters. Als regelmatig vegen bijvoorbeeld niet de oplossing is, moet je kijken waar dat dan door komt. Samen met ambtenaren, bewoners en ontwerpers zijn we vorig jaar een zogenoemde ‘Academie Schoon, Heel en Veilig gestart’. Hierbij hebben we vier hotspots, waar het vaak erg vies of onveilig is, bekeken. Plekken waar veel verschillende problemen samenkomen. We stelden ons daar de vraag: wat gebeurt hier, wie komen er en wat doen zij daar en hoe gaan mensen er met elkaar om?”
Waar zijn die hotspots?
“Dat zijn de snoeproute tussen school en winkels aan de Pieter Calandlaan, de Barajasweg op Sloterdijk, het Osdorpplein en een bedrijventerrein op Sloterdijk. Op het winkelcentrum in Osdorp zijn we een keer met tentjes gaan staan, alsof we er kampeerden, om informatie op te halen bij bezoekers en bewoners. Dat trok de aandacht en leverde mooie gesprekken met de buurt op.”
En oplossingen?
“Niet 1, 2, 3. Maar wel inzichten in wat er speelt en hoe dat tot nu toe is aangepakt. Kennelijk moet het anders. Dankzij de samenwerking met de ontwerpers, ook wel social designers genaamd, kun je met een andere blik gaan kijken en zo tot andere oplossingen komen. Dat kost tijd, je hebt niet meteen resultaat. Wat we geprobeerd hebben, kun je deze maand elke vrijdag van 10 tot 17 uur bekijken in de Plaza op de begane grond van het stadsdeelkantoor aan Plein ’40-’45.”
De expositie in het stadsdeelkantoor aan Plein ’40-’45. (Foto: aangeleverd)
Wat kun je daar doen?
“Wie heel boos is, kan tijdens het luisteren naar een mini-podcast over afval tegen een met vuilnis gevulde boksbal slaan. Met bokshandschoenen uiteraard. Ik weet uit eigen ervaring, dat lucht op. Zo is er meer te doen en te bekijken. Zoals over de aanpak op een bedrijventerrein op Sloterdijk. Het probleem daar is dat mensen elkaar niet kennen; het is geen woonomgeving. Daar werd het idee geopperd om mensen met elkaar in contact te brengen middels guerrilla gardening, dat een groenere stad nastreeft. Stenen werden gelicht en een tuin aangelegd, en daar kwamen mensen op af. Opeens ontstond er wel verbinding. En verantwoordelijkheid. Dat maakte de omgeving een stukje schoner. Meer schoon dan als je steeds op dezelfde manier veegt of boetes uitdeelt.”
Zal het werken?
“Beter dan de eerdere aanpak. Wat veel zegt is dat hoogleraar Kees Dorst, die in Australië aan de universiteit lesgeeft op het gebied van transdisciplinaire innovaties, ons met interesse volgt. Onze aanpak, met vooral ook social designers erbij, boeit hem. Zijn advies is: laat zien wat je doet. Daarom hebben we deze Afval Expofette samengesteld. We laten zien wat we doen, wat het oplevert en waar alle energie en financiën naartoe gaan.”
Waar naartoe?
“Naar een nieuwe manier van kijken naar afvalproblematiek. Een manier die wél werkt.”
Deze aanpak is onderdeel van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West. In dit programma is de lerende werkwijze een belangrijk uitgangspunt: dingen uitproberen om tot inzichten te komen van wat wel en niet goed werkt. Zelf meehelpen aan een schoner Nieuw-West? Neem dan een kijkje op www.vuilnisoproer.nl voor prikgroepen/prikacties en sluit aan! Van afval op straat kunt u melding maken bij de gemeente via tel. 14020 of www.amsterdam.nl. Daar vindt u ook informatie hoe containeradoptant te worden en de contactgegevens van de gebiedsmakelaar in uw buurt, waarbij u terecht kunt met vragen of zorgen.