Canon van Vlaardingen aflevering 9: IJzertijd
NieuwsNa de bronstijd volgt de ijzertijd. Deze begint zo’n 800 v. Chr. en eindigt met de komst van de Romeinen rond het begin van onze jaartelling.
In de vroege ijzertijd bestaat ons gebied uit moerassen en kreken. Bij de kust liggen duinen die het gebied enigszins beschermen tegen de zee. Stormvloeden en hoge waterstanden van de Maas veroorzaken regelmatig veel wateroverlast. In sommige periodes zijn de kreekruggen bewoonbaar, in andere periodes is dat moeilijker. De bewoners verplaatsen zich vaak met boomstamboten waardoor ze ook grotere afstanden af kunnen leggen. Archeologen troffen in 2005 een elf meter lange kano aan bij bedrijventerrein ‘Vergulde Hand’. Deze dateert van omstreeks 683 v.Chr. en is de grootste die in ons land is opgegraven. Rond die tijd trekken mensen het veengebied in waar ze vee gaan houden en akkers aanleggen.
In de midden-ijzertijd, omstreeks de vierde/derde eeuw v.Chr., is het gebied bij Vlaardingen een van de dichtst bewoonde plekken van Nederland; er wonen 25 tot 35 mensen per km2. Het land is dan bruikbaar voor landbouw en veeteelt. Het is een aantrekkelijk en voedselrijk gebied om in te wonen. Archeologen treffen hier dan ook restanten van diverse nederzettingen aan, waaronder veel overblijfselen van boerderijen. In deze ‘woonstalhuizen’ leven mens en dier onder één dak. In het stalgedeelte van de boerderij staan schapen, varkens en koeien. De bewoners planten mogelijk al wat groenten en kruiden aan. Daarnaast verbouwen ze producten als tarwe, gerst en vlas die ze na de oogst droog en ongediertevrij in op palen staande hokjes (spiekers) bewaren.
Om de lager gelegen, door kreken doorsneden gebieden voor landbouw of veeteelt te kunnen blijven gebruiken, leggen de bewoners in de late ijzertijd dammen en duikers aan. De oudste dam van Nederland is gevonden op bedrijventerrein Hoogstad en dateert van omstreeks 175 v.Chr.
Zowel uit de brons- als de ijzertijd zijn vrijwel geen bronzen of ijzeren gebruiksvoorwerpen overgebleven. In de bronstijd leefden er ook bijna geen mensen in dit gebied. Voor de ijzertijd ligt dat anders. De bewerkingssporen op het hout, zoals haksporen van bijlen, tonen aan dat er wel degelijk metalen werktuigen waren. Deze blijven echter in de zure veenbodem slecht bewaard. Er zijn wel andere vondsten gedaan zoals aardewerk, spinsteentjes, weefgewichten, spitopleggers en kralen van aardewerk.
De uitgebreide versies van alle dertig canonvensters zijn te lezen op www.canonvannederland.nl/nl/zuid-holland/vlaardingen.
