Tollen: betalen of omkeren
Wie kijkt er nog van op als er betaald moet worden om door een tunnel te mogen rijden? Ook de Maasdeltatunnel die binnenkort opengaat, is zo'n toltunnel, zij het zonder tolpoorten. Betaling gaat automatisch via kentekenherkenning. Dit in tegenstelling tot de Beneluxtunnel in de vorige eeuw. Hier zorgden de tolpoortjes regelmatig voor vertraging en oponthoud.
Het verschijnsel tol komt in Vlaardingen al eeuwenlang voor. De eerste die tol heft is graaf Dirk III. Aan het begin van de elfde eeuw eist hij van alle schepen die de nederzetting Flardingha passeren, geld. Dat doet Dirk echter zonder toestemming van zijn leenheer, de Duitse keizer. Dit valt verkeerd en is mede aanleiding tot de Slag bij Vlaardingen in 1018.
Vanaf de zeventiende eeuw neemt de handel over land toe. Daarvoor is de aanleg van betere wegen nodig, die bekostigd wordt met de opbrengsten van wegtollen. Afhankelijk van de tol moet de passant voor elk voertuig, persoon of (huis)dier betalen.
In 1796 maakt men een eerste plan om de Maasdijk tussen Vlaardingen en Schiedam aan te pakken. Maar de verbetering van deze weg gaat -vermoedelijk door geldgebrek- niet door. Dat gebeurt pas in 1810. Door tol te heffen moeten de gemaakte kosten terugverdiend worden.
De tol bevindt zich aanvankelijk net buiten de Vlaardingse Poort in Schiedam. Na klachten van Schiedammers dat zij elke keer moeten betalen als ze naar hun lapjes grond net buiten de stad gaan, verhuist de tol in 1824 naar de Vijfsluizen. Aan het Emaus in Vlaardinger-Ambacht verschijnt een tweede tol, mede om sluipverkeer via Kethel tegen te gaan. In 1827 wordt een ander deel van de Maasdijk, een onverharde weg tussen Vlaardingen en Maassluis, bestraat en komt er een derde tol. Onder aan de dijk moet een tweede slagboom sluipverkeer tegenhouden. Met het toenemende verkeer neemt de irritatie over het oponthoud bij de tolhekken toe.
In 1917 probeert de ANWB tevergeefs de tol bij de Vijfsluizen op te laten heffen. Dan wordt in 1926 de wegenbelasting ingevoerd. Veel burgers zijn tegen het betalen van tolgeld én wegenbelasting en gaan de barricaden op. Uiteindelijk besluit de gemeenteraad de tollen rond Vlaardingen per 1 januari 1931 op te heffen. In de jaren zeventig van de vorige eeuw zien we de tol weer terugkomen als de eerder genoemde Beneluxtunnel op 5 juni 1967 opengaat voor verkeer.
Meer lezen over dit en andere canonvensters? www.canonvannederland.nl/nl/zuid-holland/vlaardingen.